II SA/Wr 250/08
WyrokWSA we Wrocławiu2008-12-03
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Alicja Palus, Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ostateczna nakładająca obowiązek usunięcia odpadów może zostać uchylona lub zmieniona na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. (ustawa o odpadach), jeśli strona nie nabyła prawa z tej decyzji, czy też podlega ona zmianie wyłącznie w trybie art. 155 k.p.a. (wymagającym zgody stron)?Ratio decidendi
Decyzja ostateczna nakładająca na stronę obowiązek usunięcia odpadów nie może zostać uchylona lub zmieniona na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., ponieważ nawet decyzja zobowiązująca jest decyzją, na mocy której strona nabywa prawo (prawo do wykonania obowiązku w określonych rozmiarach). W związku z tym, taka decyzja może być uchylona lub zmieniona wyłącznie w trybie art. 155 k.p.a., który wymaga zgody wszystkich stron postępowania. Brak takiej zgody uzasadnia odmowę uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Spółka A wniosła o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta W. nakazującej jej usunięcie odpadów z budowy marketu. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły uchylenia decyzji, wskazując na brak zgody właścicieli działek, na których znajdowały się odpady, oraz na fakt, że decyzja nakładająca obowiązek jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo, co wyklucza zastosowanie art. 154 k.p.a. i wymaga zgody stron zgodnie z art. 155 k.p.a. Spółka A wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o odpadach, w tym błędne uznanie, że nabyła prawo z decyzji oraz że decyzja nie jest niewykonalna. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Protokolant Iwona Borecka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008r. sprawy ze skargi Spółki A w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej usunięcie odpadów pochodzących z budowy marketu oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta W., działając na podstawie art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628 z późn. zm.; obecnie – t.jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika właścicieli działek nr 57/6 i 58/8 przy ul. [...] w W., nakazał Spółce A z/s w P. usunięcie w terminie do 15 czerwca 2005 r. odpadów pochodzących z budowy marketu "[...]", znajdujących się na terenie tych działek i przekazanie ich do unieszkodliwienia firmie posiadającej zezwolenie w tym zakresie.
Zgodnie z decyzją, po usunięciu wymienionych w niej odpadów, obowiązkiem zobowiązanej Spółki było także uporządkowanie terenu i zabezpieczenie go przed możliwością ponownego naniesienia odpadów w postaci namułu, ziemi, odłamków kamiennych i betonowych, złożonych na terenie działek nr 52/2 i 49/2.
Wnioskiem z dnia 8 września 2005 r. pełnomocnik Spółki A wystąpił do organu I instancji o uchylenie wyżej wymienionej decyzji w trybie art. 154 kpa z uwagi na słuszny interes Spółki, gdyż na podstawie tej decyzji żadna ze stron nie nabyła prawa.
Organ I instancji, prowadząc na podstawie powyższego wniosku postępowanie dotyczące zmiany wydanej decyzji, w trakcie którego wydawane były decyzje w trybie art. 155 kpa (uchylane następnie przez Kolegium Odwoławcze z powodów proceduralnych), wystąpił do stron pismem z dnia 20 listopada 2007 r. o wyrażenie zgody na uchylenie lub zmianę prawomocnej decyzji z dnia 12 maja 2005 r.
W odpowiedzi Spółka A podtrzymała swoje stanowisko, wnosząc o uchylenie decyzji.
Pełnomocnik właścicieli działek, na których złożone zostały odpady, nie wyraził zgody na zmianę decyzji i przedstawił stanowisko swoich mandantów w tej sprawie, zarzucając organowi przewlekłość postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta W. odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] r., uzasadniając takie rozstrzygnięciem brakiem przesłanek faktycznych i prawnych do uchylenia tej decyzji.
W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji Spółka A wniosła o jej uchylenie, a także uchylenie decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., zarzucając naruszenie art. 7 i art. 156 ust. 1 pkt 5 kpa, a ponadto art. 66 § 4 kpa, ze względu na rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu sądowym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej. Z wykładni przepisu art. 155 kpa wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, oraz za uchyleniem lub zmiana decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zatem przedmiotem postępowania określonego w art. 155 kpa jest stwierdzenie przez organ istnienia przesłanek określonych w tym przepisie. Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie wskazuje, że nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 155 kpa, bo strony nie wyraziły zgody na zmianę ostatecznej decyzji z dnia [...] r., co oznacza brak podstaw prawnych do zmiany tejże decyzji.
Zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 7 kpa Kolegium Odwoławcze uznało za niezasadny, wobec zebrania przez organ bardzo obszernego materiału dowodowego w postępowaniu toczącym się od kilku lat.
Niezasadny w opinii Kolegium był także zarzut sformułowany w pkt 2 odwołania, bo omawiana decyzji Prezydenta Miasta W. nakładająca obowiązek na skarżącą Spółkę w dniu jej wydania była wykonalna.
Zarzut rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją sprawy, którą rozstrzygnął już sąd powszechny, również uznano za nietrafny. Wskazano, iż decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. stworzyła dla stron właścicieli działek przy ul. [...] prawo nabyte do żądania na drodze egzekucyjnej, usunięcia odpadów przez spółkę A. W ocenie Kolegium zasadnie podkreślił pełnomocnik właścicieli działek w jednym z wystąpień skierowanych do Urzędu Miejskiego w trakcie toczącego się postępowania (z dnia 30 sierpnia 2007 r.), że nie istnieje żaden słuszny interes po stronie Spółki A, który miałby przemawiać za jej uwolnieniem od obowiązku usunięcia odpadów.
Kolegium podniosło następnie, iż przedmiotem pozwu właścicieli działek, rozstrzygniętym w wyroku Sądu Okręgowego Wydział I Cywilny w Ś. z dnia 29 marca 2006 r. sygn. akt [...], była jedynie zapłata odszkodowania za straty spowodowane w majątku właścicieli działek na skutek użytkowania przez Spółkę A sąsiednich nieruchomości bez zgody ich właścicieli. Podstawą prawną żądania odszkodowania był art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z art. 415 kc i obejmował rzeczywiste straty powstałe w wyniku korzystania z nieruchomości, określone w opinii rzeczoznawcy. Przyznanie przez Sąd odszkodowania za poniesione straty nie ma zatem związku z trwającym postępowaniem administracyjnym, toczącym się w trybie art. 34 ustawy o odpadach.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła spółka A.
Strona skarżąca zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie: art. 3 ust. 2 pkt 13 ustawy o odpadach, zgodnie z którym domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, która to okoliczność, wprawdzie wprost odnosząca się do postępowania administracyjnego zakończonego decyzja Prezydenta miasta W. z dnia [...] r., o uchylenie której skarżący zabiega, przy rozpoznawaniu wniosku o uchylenie decyzji powinna być pod uwagę; art. 7 kpa, polegające na odstąpieniu przy rozstrzyganiu sprawy od kierowania się interesem społecznym i słusznym interesem strony skarżącej; art. 11 kpa, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przesłanek, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji; art. 154 § 1 kpa, polegające na odstąpieniu od uznania, że podstawą dla uchylenia decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. może być również ten przepis prawa, gdyż w istocie żadna ze stron postępowania nie nabyła prawa, bowiem po stronie skarżącej spółki A powstał obowiązek, a po stronie składających wniosek o wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego właścicieli działek powstało jedynie uprawnienie do oczekiwania na uporządkowanie ich nieruchomości, co nie jest równoznaczne z pojęciem "nabycia prawa" w rozumieniu art. 155 kpa. Skarżąca Spółka zarzuciła również naruszenie prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego wobec istnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 "ust." 5 kpa, której istnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zakwestionowało, nie wyjaśniając przyczyn dla takiego swego stanowiska, jak również objęcie decyzją administracyjną sprawy rozstrzygniętej już wyrokiem sądu powszechnego. Stawiając powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności.
W uzasadnieniu skargi wywodzono, że wbrew zasadzie wyrażonej w art. 7 kpa postępowanie administracyjne zmierzało wyłącznie do obrony interesów właścicieli spornych działek. Wszystkie argumenty przedstawione przez skarżącą Spółkę były lekceważone, a priorytet procesowy zyskiwały argumenty strony przeciwnej.
W opinii Spółki A, ostateczna decyzja Prezydenta W. z dnia [...] r. uprawomocniła się tylko i wyłącznie na skutek postawy strony skarżącej, a w ostateczności stała się niewykonalna. Zdaniem strony skarżącej, niewykonalność ta istniała już od wydania decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., gdyż zamiarem właścicieli działek 52/2 i 49/2 od początku sporu nie było doprowadzenie do ich uporządkowania, a jedynie stworzenie pretekstu do uzyskiwania odszkodowań za nieistniejące, rzekome szkody będące wynikiem naruszania ich praw własności. Jeśli ta niewykonalność rzeczywiście istniała i istnieje nadal, uzasadnia to stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 "ust." 5 kpa.
Skarżąca Spółka podkreśliła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznając, iż uchyleniu decyzji sprzeciwia się treść art. 155 kpa, gdyż dla uchylenia decyzji wymagana jest zgoda stron postępowania, a zgody takiej brak, nie dokonało analizy, czy uchylenie decyzji wobec argumentów przedstawianych przez stronę skarżącą nie może odbyć się w oparciu o art. 154 kpa. Zdaniem skarżącej, taki tytuł prawny przyjęty dla pozytywnego rozpoznania wniosku mógłby być trafny, gdyż wprawdzie na skarżącą spółkę nałożono obowiązek, jednak dla właścicieli działek nie powstało żadne prawo nabyte, jak to określa Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Właściciele działek mają jedynie uprawnienie w oparciu o decyzję z dnia [...]r. do domagania się uporządkowania swoich posesji, nie mają i nie nabyli jednak żadnych praw, stąd ich zgoda na uchylenie decyzji jest zbędna.
Strona skarżąca nadto dodała, że w obrocie prawnym nie może uczestniczyć równolegle wyrok sądowy i identyczna w treści z nim decyzja administracyjna. Do takiej sytuacji doprowadziło nieuwzględnienie wniosku o uchylenie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. mimo prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 29 marca 2007 r. sygn. akt [...], który rozstrzygał o materialnym sposobie naprawienia szkód objętych decyzją Prezydenta W. z dnia [...]. Wyrok ten został wykonany i ustalone odszkodowanie M. i J.M. oraz A.R. zostało wypłacone. Nie ma zatem podstaw do dalszego utrzymywania na stronie skarżącej obowiązku uporządkowania posesji M. i J.M. oraz A.R..
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej podtrzymał zajmowane dotychczas stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz, 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej u.p.s.a.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Materialnoprawną podstawę decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. stanowił art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628 z późn. zm.; obecnie – t.jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 z późn. zm.). W świetle tego przepisu wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji (ust. 1), a decyzja taka wydawana jest z urzędu (ust.2).
Zgodnie z art. 154 § 1 kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadkach wymienionych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (art. 154 § 2).
Jak stanowi art. 155 kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 kpa stosuje się odpowiednio.
Uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 155 kpa może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Dla wzruszenia decyzji w trybie art. 154 kpa wymagane jest spełnienie łącznie trzech przesłanek: 1) musi być to decyzja ostateczna, 2) decyzja ta nie może tworzyć praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, 3) za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2000 r. (III SAB 91/99, LEX nr 48002), "możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 154 kpa uzależniona jest od wykazania, że za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej z obrotu prawnego przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, a więc przesłanki niezależne od prawnej poprawności decyzji ostatecznej". Decyzja zatem może nie zawierać żadnej wady prawnej, niemniej będą podstawy do jej uchylenia lub zmiany ze względu na zaistnienie przesłanek wymienionych w § 1. Jeszcze mocniej zaakcentował to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 sierpnia 1999 r. (I SA 1906/98, LEX nr 48663), wskazując, że "możliwość wzruszenia decyzji wchodzi w rachubę, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wymagania interesu społecznego lub słusznego, a więc kwalifikowanego, interesu strony powinny być ustalone w danej sprawie i muszą nabrać konkretnej treści, wynikającej ze stanu faktycznego i prawnego sprawy". Można zatem je ustalić wyłącznie w odniesieniu do konkretnej sprawy.
Przed ustaleniem jednak tego, iż za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia słuszny interes strony lub interes społeczny, na co przede wszystkim powołuje się skarżąca Spółka, organ musi stwierdzić, iż ostateczna decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania.
Wniosek strony skarżącej z dnia 8 września 2005 r. zmierzał do wyeliminowania z obrotu prawnego wymienionej na wstępie decyzji Prezydenta W. z uwagi na jej słuszny interes, albowiem jak twierdziła skarżąca, na podstawie tej decyzji żadna ze stron nie nabyła prawa. W skardze skarżąca Spółka podkreślała, że w istocie żadna ze stron postępowania nie nabyła prawa, bowiem po stronie skarżącej powstał obowiązek, a po stronie składających wniosek o wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego właścicieli działek powstało jedynie uprawnienie do oczekiwana na uporządkowanie ich nieruchomości co nie jest równoznaczne z pojęciem "nabycia prawa" w rozumieniu ar. 155 kpa.
Z takim poglądem nie można się jednak zgodzić. Ocena, czy strona nabyła lub nie nabyła praw z decyzji ostatecznej, powinna być dokonywana na podstawie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej, merytorycznej (materialnej), czyli decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty.
W doktrynie utrwalił się pogląd, że strona nie nabywa prawa z decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta odmawia przyznania stronie żądanych uprawnień (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1989, s. 251), przy czym decyzja taka jest decyzją merytoryczną, bowiem załatwia sprawę, tyle że nie zaspokaja w całości żądania strony. Do decyzji ostatecznych, na mocy których strona nie nabyła prawa, należy zaliczyć decyzje, w których treścią rozstrzygnięcia jest pozbawienie strony posiadanych przez nią uprawnień (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 681).
Do decyzji ostatecznych, o których mowa w art. 154 § 1 kpa, nie należą decyzje nakładające na stronę obowiązek, bowiem nawet te decyzje "są decyzjami, na mocy których pewne osoby nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków wskazanych w decyzji, a nie innych" (E. Iserzon (w:) Komentarz IV, 1970, s. 260), a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo (art. 155) – (cyt. za Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art.154 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, teza 3).
Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, że decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. nr [...], nakazująca stronie skarżącej usunięcie odpadów pochodzących z budowy marketu "[...]" i przekazanie ich do unieszkodliwienia firmie posiadającej zezwolenie w tym zakresie, nie należała do decyzji ostatecznych, o których mowa w art. 154 § 1 kpa, a zatem nie mogła zostać wyeliminowana z obrotu prawnego na podstawie tego przepisu.
Podzielić przy tym należy stanowisko organu administracyjnego, że decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. stworzyła dla stron – właścicieli działek przy ul. [...] prawo do żądania na drodze egzekucyjnej usunięcia odpadów przez spółkę A. Nie jest więc słuszny pogląd strony skarżącej, że na mocy ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. żadna ze stron nie nabyła prawa.
Jak zgodnie podkreśla się w nauce prawa, przepisom art. 155 kpa podlegają nie tylko decyzje uprawniające, lecz także decyzje zobowiązujące. Pogląd, że strona nabywa prawa także z decyzji zobowiązującej jest utrwalony w doktrynie i orzecznictwie sądowym. W wyroku NTA z dnia 27 stycznia 1932 r. (L.rej. 7168/29) wywiedziono, iż "przez prawa nabyte w rozumieniu art. 99 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz.U. z dnia 24 marca 1928 r.), rozumieć należy wszelkiego rodzaju prawa, a więc także prawa, które powstają przez prawomocne orzeczenie właściwej władzy, że na danej osobie nie ciąży sporny obowiązek. Prawem nabytym będzie zatem również powstałe przez prawomocne orzeczenie władzy prawo do wykonania ciążącego na stronie obowiązku w rozmiarach określonych przez to orzeczenie, nie zaś według normy wyższej". W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1997 r. (III RN 92/97, OSNAPiUS 1998, nr 10, poz. 290) stwierdzono, że: "Ostateczna decyzja administracyjna, która nakłada na stronę określone obowiązki może być uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 kpa" – (cyt. za Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, komentarz Zakamycze 2005, Komentarz do art.155 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II, teza 6).
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że decyzja z dnia [...] r. nakazująca skarżącej usunięcie odpadów pochodzących z budowy marketu [...] mogła być uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 kpa. Niezbędne w tym zakresie było jednak uzyskanie zgody wszystkich stron postępowania. Zgody takiej nie uzyskano od właścicieli działek, na których złożone były odpady pochodzące z budowy marketu "[...]", słusznie zatem organy odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r.
Za niezasadny należy uznać również argument, zgodnie z którym w obrocie prawnym nie może uczestniczyć równolegle wyrok sądowy i identyczna w treści z nim decyzja administracyjna. Zdaniem strony skarżącej, do takiej sytuacji doprowadziło nieuwzględnienia wniosku o uchylenie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. mimo prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 29 marca 2007 r. (sygn. akt [...]), który rozstrzygał o materialnym sposobie naprawienia szkód objętych decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r.
Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, przedmiotem pozwu właścicieli działek, rozstrzygniętym w powyższym wyroku, była jedynie zapłata odszkodowania za straty spowodowane w majątku właścicieli działek na skutek użytkowania przez A sąsiednich nieruchomości bez zgody ich właścicieli. Wyrok ten w żadnym razie nie sankcjonował niezgodnego z prawem stanu, w którym na wskazanych powyżej działkach sąsiednich znajdowały się odpady pochodzące z budowy marketu, a tylko naprawiał szkody właścicieli tych działek spowodowanych takim stanem.
Słusznie zatem uznał organ odwoławczy, że przyznanie przez Sąd odszkodowania za poniesione straty nie ma związku z trwającym postępowaniem administracyjnym toczącym się w trybie art. 34 ustawy o odpadach.
Zauważyć przy tym wypada, że przywoływany przez stronę skarżącą wyrok Sądu Okręgowego w Ś. w sprawie o sygn. akt [...] zapadł w dniu 29 marca 2006 r., a zatem ponad 10 miesięcy po wydaniu decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...]. Tak więc nawet abstrahując od faktu, że nie miał on związku z trwającym postępowaniem administracyjnym toczącym się w trybie art. 34 ustawy o odpadach, nie można twierdzić, iż decyzja Prezydenta W. z dnia [...] r. dotyczyła sprawy rozstrzygniętej wyrokiem Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 29 marca 2006 r. sygn. akt [...], skoro w czasie jej podejmowania wyrok ten jeszcze nie zapadł.
Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia przez organy administracyjne art. 3 ust. 2 pkt 13 ustawy o odpadach, zgodnie z którym domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie było poza sporem, że odpady, których dotyczy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] r., pochodziły z budowy przedmiotowego marketu. Gdyby strona skarżąca faktu tego nie przyznawała, to niewątpliwie odwoływałaby się od tej decyzji i nie akceptowałaby nałożonego na nią obowiązku usunięcia odpadów stanowiących własność właścicieli sąsiednich działek. Domniemanie z art. 3 ust. 2 pkt 13 ustawy o odpadach w realiach niniejszej sprawy zostało więc obalone, dlatego też organy administracyjne nie mogły na nim się opierać. Gdyby podzielić argumentację strony skarżącej, to – w pewnym uproszczeniu – wystarczyłoby wysypać odpady na cudzej działce bez zgody władającego nią, aby ich właścicielem stał się władający działką, a ten, który je wysypał nie miał obowiązku ich uprzątnięcia. Z takim stanowiskiem zgodzić się nie można.
Nie można ponadto zgodzić się z zarzutem naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego wobec istnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 "ust." 5 kpa. Wbrew bowiem twierdzeniom strony skarżącej, decyzja Prezydenta W. z dnia [...] r. była wykonalna w dniu jej wydania i w żadnym razie nie można mówić, że jest ona dotknięta niewykonalnością o charakterze trwałym.
Stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 kpa uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek, a mianowicie niewykonalność decyzji musi: 1) istnieć w chwili wydania decyzji, 2) mieć charakter trwały. Niewykonalność decyzji obejmuje zarówno niewykonalność faktyczną, jak i prawną, chociaż przyjmowana jest też wykładnia ścieśniająca, że w przepisie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. chodzi jedynie o niewykonalność faktyczną, gdyż niewykonalność prawna mieści się w pojęciu wydania decyzji bez podstawy prawnej - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, kiedy już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, obiektywnie wykluczająca określone działanie (m.in. ze względu na poziom wiedzy technicznej, rozwój technologii). Natomiast względy finansowe, ekonomiczne, trudności techniczne czy też negatywne nastawienie adresatów do wykonania decyzji nie powoduje jej niewykonalności (por. A.Matan, Komentarz do art.156 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II; M.Jaśkowska, Komentarz do art.156 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II). Z wywodów strony skarżącej wynika, że niewykonalność decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. miała zostać spowodowana postawą właścicieli sąsiednich działek. Abstrahując od tego, czy rzeczywiście osoby te uniemożliwiały wykonanie wspomnianej decyzji stwierdzić trzeba, że nawet gdyby z uwagi na postawę tych osób, czy podejmowane przez te osoby działania, nie mogło dojść do wykonania przedmiotowej decyzji, nie jest to niewykonalność decyzji, o jakiej mowa w art. 156 § 5 kpa.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem art. 7 i art. 11 kpa. Wszystkie przesłanki istotne dla rozstrzygnięcia zostały w toku postępowania administracyjnego wyjaśnione i w sposób wystarczający przedstawiono je w motywach decyzji. Uwzględnianie zaś interesu strony skarżącej nie może następować z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 u.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło