II SA/Wr 2502/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-07-23
Skład orzekający: Halina Kremis, Andrzej Jurkiewicz, Julia Szczygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie zabezpieczeń akustycznych w formie ekranów zielonych i przeprowadzenie pomiarów kontrolnych emisji hałasu, wydana na podstawie art. 82 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności zasad praworządności, wyjaśnienia stanu faktycznego oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego. W szczególności, organy nie rozważyły należycie interesu społecznego, istniejącego stanu zagrożenia środowiska oraz możliwości wykonania obowiązku, ograniczając się jedynie do powołania się na opinie biegłych. Działanie w ramach uznania administracyjnego wymaga dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i nie może być dowolne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Przedsiębiorstwu Komunikacji Samochodowej wykonanie zabezpieczeń akustycznych w formie ekranów zielonych oraz przeprowadzenie pomiarów kontrolnych emisji hałasu. Organ pierwszej instancji wydał decyzję na podstawie "Oceny oddziaływania na środowisko". Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, oddalając odwołanie skarżącego, który zarzucał m.in. sprzeczność decyzji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nierzetelność ocen. Skarżące Przedsiębiorstwo wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ochronie środowiska, w tym brak uwzględnienia interesu społecznego i dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądzono koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2004r. sprawy ze skargi A w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania zabezpieczeń akustycznych w formie ekranów oraz przeprowadzenia pomiarów kontrolnych emisji hałasu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz A w L. kwotę 100 zł /sto złotych/ tytułem kosztów postępowania poniesionych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.
Decyzją z dnia [...]Nr [...], wydaną na podstawie art.82 ust.2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska ( Dz.U. z 1994r. Nr 49, poz. 196 ze zm.) oraz art.104 k.p.a. - Prezydent Miasta L. zobowiązał A w L., Al. R. [...] do:
1) wykonania zabezpieczeń akustycznych w formie ekranów zielonych przy budynkach przylegających do Bazy A
- od strony południowej o długości [...] m. i wysokości [...] m. ([...])
- od strony północnej o długości [...]+[...]+[...] m. i wysokości [...]m. ([...],[...],[...]) w terminie do [...],
2) przeprowadzenia pomiarów kontrolnych emisji hałasu z terenu Bazy, po zakończeniu zadania określonego w pkt. 1 niniejszej decyzji i przedłożenia ich wyników do organu w terminie 4 miesięcy od zakończenia prac i ponownie w styczniu 2003 roku.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją Nr [...] z
dnia [...] zobowiązał w/w Przedsiębiorstwo do uzupełnienia
"Oceny oddziaływania na środowisko - Modernizacja Bazy A, Istniejąca Baza Samochodowa A", opracowanej przez dr inż. T. S. – biegłego z listy
MOŚZNiL - przedłożonej przy wniosku z dnia [...] o określenie
uciążliwości Bazy A w okresie zimowym w zakresie emisji hałasu i emisji
niezorganizowanej substancji zanieczyszczających do powietrza oraz o
stwierdzenie, czy Baza po wykonaniu stosownych zabezpieczeń będzie spełniać
wymagania ochrony środowiska.
Opracowana ,,Ocena...'' wskazywała bowiem jednoznacznie, iż z eksploatacją Bazy A wiąże się jej negatywne oddziaływanie, w szczególności w zakresie hałasu pochodzącego od pracujących silników autobusowych i emisji niezorganizowanej substancji zanieczyszczających wprowadzanych do powietrza ze spalania paliw płynnych w silnikach pojazdów samochodowych i autobusach.
Ze względu na brak w ,.Ocenie..." obliczeń dotyczących zwiększonej uciążliwości Bazy w okresie zimowym, organ uznał za zasadne uwzględnienie ich w projektowanych zabezpieczeniach.
Pismami z dnia [...] i [...]. Urząd powiadomił wszystkie strony postępowania o możliwości zapoznania się z przedłożoną uzupełnioną "Oceną...'' , wyznaczając termin i miejsce udostępnienia dokumentu. W wyznaczonym przez Urząd terminie z możliwości zapoznania się z dokumentem skorzystał WIOŚ Delegatura w L. oraz R. P. , który pismem z dnia [...] wystąpił o udostępnienie kserokopii w/w analizy i opinii T. S. - biegłego z listy Wojewody D. oraz wniósł uwagę o niewiarygodności opracowania ze względu na zaniżenie danych wyjściowych.
Mając na względzie konieczność zakończenia postępowania i doprowadzenia do uzyskania wymiernych efektów w postaci ograniczenia uciążliwości obiektu Bazy A, jak również wobec braku uwag pozostałych stron postępowania, organ uznał za zasadne zobowiązanie Bazy A do realizacji zaleceń wynikających z przedłożonej "Oceny..." .
W związku z tym organ orzekł, jak wyżej.
W odwołaniu od powyższej decyzji A w L. wniosło o jej uchylenie i zawieszenia postępowania do czasu wydania orzeczenia przez NSA na wcześniejszą decyzję Prezydenta Miasta L. w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z bazy autobusowej w L.
Odwołanie wniósł również R. P., zarzucając naruszenie obowiązujących przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, poprzez nie uwzględnienie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przewidującego likwidację bazy A w L. na tym terenie, a tym samym wydanie decyzji, która jako sprzeczna z planem miejscowym jest nieważna z mocy prawa. W przekonaniu skarżącego kwestionowana decyzja nie rozwiązuje problemu uciążliwości bazy w sposób kompleksowy, bowiem jej celem jest jedynie doraźne ograniczenie emisji hałasu pozostawiając nie rozwiązalną sprawę zanieczyszczenia powietrza. Zdaniem strony decyzja organu pierwszej instancji jest nieuzasadniona ekonomicznie i dowodzi, że władze gminy unikając podjęcia decyzji o likwidacji bazy przedkładają dobro przedsiębiorstwa nad dobro mieszkańców L. - ich bezpieczeństwo, zdrowie i życie.
Nadto skarżący wyraża obawę, że zastosowanie wysokich ekranów wzdłuż sąsiadujących z bazą posesji, nie tylko niekorzystnie wpłynie na sposób zagospodarowania działek ze względu na ich zacienianie, ale także jest nieuzasadnione ekonomicznie, biorąc pod uwagę powołaną w ocenie ograniczoną ilość pojazdów (14), parkujących na terenie bazy.
Strona kwestionuje też rzetelność wykonanych ocen oddziaływania bazy na środowisko. Oceny te nie zostały poparte wszechstronnymi badaniami i pomiarami hałasu, dokonywanymi we właściwych porach dnia i nocy, a ponadto oceny te opierają się na założeniu, iż na terenie bazy stacjonuje dwukrotnie mniejsza liczba pojazdów niż w rzeczywistości. Wątpliwe jest także, zdaniem strony, przyjęte założenie co do poziomu tła akustycznego, które to zostało również określone w przedstawionych opiniach, co dodatkowo dowodzi, iż oceny te nie są miarodajne.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Kolegium odnosząc się do wniosku A w L. o zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia innej sprawy, zawisłej przez NSA ze skargi A w L., kwestionującego decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] ustalającej dopuszczalny poziom hałasu przenikającego do środowiska z bazy A, stwierdziło, że w badanym przypadku nie występuje kwestia zagadnienia wstępnego, od którego rozstrzygnięcia zależy wydanie decyzji. Badana przez NSA decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. jest ostateczna i podlega wykonaniu. Tym samym nie zachodzi możliwość zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 & 1 pkt 4 k.p.a.
Przechodząc do dalszych rozważań Kolegium stwierdziło, iż w myśl ustaleń przepisu art. 82 ust. 1 i 2 ustawy, starosta (prezydent w miastach na prawach powiatu) wykonując zadania z zakresu administracji rządowej, może ustalać, w drodze decyzji, zakres i sposób wykonania obowiązku (polegającego na podejmowaniu działań mających na celu usunięcie przyczyn szkodliwego oddziaływania na środowisko lub zagrożenia i przywrócenia środowiska do stanu właściwego), biorąc pod uwagę interes społeczny, istniejący stan zniszczenia lub zagrożenia środowiska oraz możliwości wykonania obowiązku.
Formuła cytowanego przepisu uprawnia starostę (w tym wypadku prezydenta) do podejmowania szeroko pojętych działań, poprzez nakazanie jednostce organizacyjnej wykonującej działalność wpływającą ujemnie na środowisko opracowania oceny oddziaływania tej jednostki na środowisko, na podstawie której zostanie dokonany wybór środków lub metod zapewniających maksymalną skuteczność ochrony przed uciążliwościami czynników szkodliwych dla środowiska, takich jak m.in. hałas, substancje szkodliwe emitowane do powietrza wpływających ujemnie na otoczenie.
W przekonaniu Kolegium opracowane oceny oddziaływania na środowisko bazy A w L., zarówno z listopada, wykonana przez dra inż. T. S. - uprawnionego biegłego, jak i opracowanie uzupełniające do wymienionego, wykonane w marcu 2000r. przez biegłych: dr inż. M. R. i dr inż. B. B., uwzględniające w szczególności ocenę zwiększonej uciążliwości bazy w okresie zimowym pod kątem hałasu emitowanego z obszaru Bazy tego Przedsiębiorstwa, stanowią kompletny i miarodajny materiał wyjściowy do podejmowania rozstrzygnięć zmierzających do uzyskania wymiernych efektów w postaci ograniczenia uciążliwości bazy i przywrócenia środowiska do stanu właściwego.
Wyszczególnione w odwołaniu zarzuty R. P., kwestionujące rzetelność dokonanych pomiarów poziomu hałasu - wydają się nieuzasadnione, bowiem strona negując opracowane oceny stanowiące materiale dowodowy w sprawie nie przedstawiła opracowania przeciwstawnego, lub alternatywnego do przedłożonych przez A w L., które by ujawniało jakiekolwiek rozbieżności w ocenach rzeczoznawców.
Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji dokonał oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a. i na tej podstawie orzekł w sprawie. Wynikająca z wymienionego przepisu art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów przez organ prowadzący postępowanie administracyjne, wyłącza możliwość odmiennej niż organ orzekający oceny ich wiarygodności i mocy dowodowej, na których oparł on decyzję, chyba że organ oceniłby dowody w sposób dowolny, tj. niezgodnie z normami prawa procesowego oraz bez zachowania określonych reguł tej oceny.
Skoro więc w postępowaniu strona kwestionująca dowody w sprawie nie ujawniła żadnych alternatywnych dowodów i dokumentów, potwierdzających wypowiadaną przez siebie tezę, iżby badanie poziomu emitowanego na terenie bazy hałasu prowadzone byłoby niezgodnie z obowiązującymi przepisami (m.in. rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1998 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku), a przyjęte dane wyjściowe zostały zaniżone lub zafałszowane, to trudno w ocenie Kolegium tezę taką przyjąć jako uzasadnioną, konkurencyjną do opinii rzeczoznawców, bowiem obalenie dowodu w postaci opinii biegłego może odbyć się poprzez przedstawienie dowodu przeciwnego.
W tym miejscu Kolegium wyraziło pogląd, iż biegli, jako osoby posiadające wiedzę specjalistyczną, działający zgodnie z obowiązującą metodologią badań, mają najlepsze rozeznanie co do skuteczności przyjętych metod przywrócenia środowiska do stanu właściwego. Słusznym wydaje się więc nie przyznanie równej mocy dowodowej wypowiedzianym w odwołaniu tezom strony postępowania nie popartych dowodami, a przeciwstawianych opiniom rzeczoznawców wyrażonych w ocenach oddziaływania na środowisko.
Kolegium odnosząc się do zasadniczego zarzutu strony, twierdzącej, iż zaskarżona decyzja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym przewiduje się likwidację istniejącej bazy A, stwierdziło, iż takiej dyspozycji planu nie można stosować wprost` do wszelkich działań inwestycyjnych, podejmowanych przez A. Tym bardziej nie można odnosić wspomnianego zapisu planu do działań zmierzających do poprawy stanu środowiska, bowiem działania takie realizują nakaz ochrony środowiska powszechnie obowiązujący, o czym zresztą mowa we wstępie do ustawy o ochronie środowiska.
Postępowanie w niniejszej sprawie zmierza do realizacji takiego obowiązku, zatem wydana przez organ pierwszej instancji decyzja, wydana na podstawie przepisu art. 82 ust. 2 ustawy o ochronie środowiska prawa nie narusza.
Mając na uwadze powyższe, Kolegium orzekło jak w osnowie.
W skardze na powyższą decyzję A w L. wniosło o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skarżące Przedsiębiorstwo zarzuciło naruszenie w szczególności przepisu art.7,75, 77 & 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego zmiana wysokości dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska w wymaganym zakresie tj. ustalenia go w wysokości wymaganej dla tego rodzaju terenu, spowoduje brak przekroczeń poziomu hałasu i wyeliminuje potrzebę budowy zbędnego ekranu akustycznego.
Zarzucano także naruszenie art.art.51 ust.1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r.o ochronie i kształtowaniu środowiska( Dz.U. Nr 49 z 1994r., poz.196 ze zm.). Spowodowało to, iż nie wydano decyzji dla wszystkich jednostek odpowiedzialnych za poszczególne źródła hałasu przenikające do środowiska w tym rejonie .
Zdaniem skarżącego, utrzymanie w mocy decyzji spowoduje wysokie pogorszenie warunków akustycznych dla wszystkich obiektów zlokalizowanych zarówno z jednej jak i drugiej strony ekranu akustycznego w porach i nocnej i dziennej. Od ekranu akustycznego odbijać się będzie całość nie ograniczonego hałasu z innych źródeł, co doprowadzi do skarg mieszkańców i właścicieli innych obiektów.
Dowodem na powyższe są wykonane pomiary poziomu hałasu zarówno przez Urząd Miasta w L., Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska oraz przedsiębiorstwo.
Skarżące Przedsiębiorstwo zarzuciło także, iż organ odwoławczy nie uwzględnia najważniejszego dowodu w sprawie, a to braku zgody sąsiadów na wybudowanie ekranu oraz braku skarg na jakąkolwiek uciążliwość hałasową Bazy ze strony mieszkańców. Zaskarżona decyzja narusza zatem interes społeczny w szerokim zakresie .
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w L. wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art.1 & 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 & 2 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 lub art.151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja
Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji narusza przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 & 1 pkt.1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, co powoduje, iż decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego.
Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, co oznacza, że cyt. wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest udzielenie odpowiedzi, czy
organ pierwszej instancji miał dostateczną podstawę do wydania decyzji w oparciu o przepis art.82 ust.2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska ( Dz.U. z 1994r. Nr 49, poz. 196 ze zm.) zobowiązującej skarżące Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w L. do wykonania zabezpieczeń akustycznych w formie ekranów zielonych przy budynkach przylegających do Bazy A oraz przeprowadzenia pomiarów kontrolnych emisji hałasu z terenu Bazy, po zakończeniu przedmiotowego zadania i przedłożenia ich wyników do organu w terminie 4 miesięcy od zakończenia prac i ponownie w styczniu 2003 roku.
Zgodnie bowiem z w/w art.82 ust.2 ustawy, starosta wykonując zadania z zakresu administracji rządowej, może ustalać w drodze decyzji, zakres i sposób wykonania obowiązku, o którym mowa w ust.1, biorąc pod uwagę interes społeczny, istniejący stan zniszczenia lub zagrożenia oraz możliwości wykonania obowiązku.
Powyższa regulacja oznacza, że decyzje w tym przedmiocie podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego.
Czyli, innymi słowy zaistnienie określonych w w/w art.82 ust.1 ustawy okoliczności – nie stwarza automatycznie dla organu obowiązku wydania decyzji o nałożeniu na dany podmiot ustalonego obowiązku.
Organ rozstrzygając sprawę w ramach przyznanego mu z mocy ustawy uznania administracyjnego, obowiązany jest zaś stosować zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ustanowioną w art.7 k.p.a.
Zgodnie bowiem z art.7 k.p.a. – w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W niniejszej sprawie organy naruszyły tak przepis art.7 k.p.a., jak i art.107 & 3 k.p.a., w konsekwencji naruszając cyt. wyżej przepis art.82 ust.2 omawianej ustawy.
Organ pierwszej instancji wydając w dniu [...] decyzję o
zobowiązaniu skarżącego Przedsiębiorstwa do wykonania w szczególności
zabezpieczeń akustycznych w formie ekranów zielonych przy budynkach
przylegających do Bazy A, ograniczył się jedynie do ogólnego powołania
się na "Ocenę oddziaływania na środowisko - Modernizacja Bazy
A, Istniejąca
Baza Samochodowa A", opracowaną przez dr inż. T.S. –
biegłego z listy MOŚZNiL.
Organ wydając powyższą decyzję nie rozważał, a tym samym pominął postanowienie cyt. wyżej art.82 ust.2 ustawy, zgodnie z którym organ może wydać przedmiotową decyzję , biorąc pod uwagę interes społeczny, istniejący stan zniszczenia lub zagrożenia oraz możliwości wykonania obowiązku.
W okolicznościach niniejszej sprawy, nie rozważenie przez organy interesu społecznego, istniejącego stanu zniszczenia lub zagrożenia oraz możliwości wykonania obowiązku, a ograniczenie się organu pierwszej instancji jedynie do powołania się na w/w opinię dr inż. T.S. , zaś organu odwoławczego dodatkowo do opinii dr inż. M. R. i dr inż. B.B., gdy organ wydając decyzję w oparciu o przepis art.82 ust.2 ustawy działa w ramach uznania administracyjnego, stanowi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że nawet wtedy, gdy organy administracji działają w ramach tzw. uznania administracyjnego, nie mogą postępować w sposób dowolny. Wybór konkretnego rozwiązania w ramach uznania administracyjnego musi być więc poprzedzony dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy. /por. wyrok z dnia 20 kwietnia 2000r., sygn.akt SA/Sz 248/99, niepublik/.
Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art.75 & 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Istotne jest przy tym, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 1998r., sygn.akt IVSA 1656/96, LEX nr 43813/ , przyjęte zostało, że dowód z opinii biegłego, jak każdy dowód w sprawie podlega ocenie przez organ administracji z uwzględnieniem całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie (art. 77 ust. 1, art. 80 k.p.a.). Zadaniem biegłego jest dostarczenie jedynie organowi orzekającemu wiadomości specjalnych (art. 84 § 1 k.p.a.) w celu ułatwienia należytej oceny zebranego w sprawie materiału, nie zaś rozstrzyganie sprawy za organ administracji.
Oznacza to zatem, że powoływane przez organy w niniejszej sprawie opinie biegłych , stanowią taki sam materiał jak każdy inny dowód zgromadzony w sprawie.
Tym samym zgodzić się należy z B.Adamiak i J.Borkowskim - autorami Komentarza kodeksu postępowania administracyjnego (Wyd. C.H.BECK, W-wa 1996 str.443 - 444), że opinia biegłego jest dla organu tylko materiałem, który powinien mu pomóc w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej, ale to organ musi sam te kwestię rozstrzygnąć we własnym imieniu. Organ nie może ograniczyć się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swą konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego.
Istotnym także uchybieniem organu pierwszej instancji jest pominięcie zapisu art.89 & 2 k.p.a., zgodnie z którym organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.
Powyższa regulacja oznacza, że o przeprowadzeniu rozprawy nie decyduje uznanie organu, lecz wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w cyt. wyżej art.89 & 2 k.p.a. - zobowiązuje organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w formie rozprawy.
Powyższe ustalenia wskazują zatem, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa, dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 & 1 pkt.1 lit.a i c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt.I i II sentencji.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 w/w
ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło