II SA/Wr 2504/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-09-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy renta socjalna powinna być przyznana od daty ustalenia przez sąd znacznego stopnia niepełnosprawności, czy od daty złożenia wniosku o rentę do organu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Renta socjalna przyznawana jest od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją do organu pomocy społecznej, a nie od daty ustalenia przez sąd znacznego stopnia niepełnosprawności. Sama niepełnosprawność nie uprawnia do świadczenia, konieczne jest złożenie wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca A. W. domagała się przyznania renty socjalnej od daty, od której sąd ustalił jej znaczny stopień niepełnosprawności. Organ I instancji przyznał rentę od miesiąca złożenia wniosku do MOPS, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca argumentowała, że prawomocny wyrok sądu ustalający niepełnosprawność od konkretnej daty powinien być podstawą do przyznania renty od tej daty, a nie od daty złożenia wniosku do organu pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant apl. prok. Radosław Żarkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2005r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania renty socjalnej od dnia [...] r. do dnia [...] r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] Kierownik Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. na podstawie art. 11 pkt 1 i art. 27a ust. 2, ust. 3-6, art. 43 ust. 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 roku Nr 64, poz. 414 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 25 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz.391) uchwały nr XI/371/99 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 8 lipca 1999 roku w sprawie jednostki budżetowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (Biuletyn Urzędowy Rady Miejskiej Wrocławia nr 7, poz. 328), uchwały nr XVIII/541/00 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 24 lutego 2000 roku w sprawie upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej (Biuletyn Urzędowy Rady Miejskiej Wrocławia Nr 2 poz. 17 ze zm.) oraz art. 104 kpa przyznał skarżącej A. W. rentę socjalną od dnia [...] roku do [...] roku w wysokości [...] zł miesięcznie.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż A. W. ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności. Orzeczenie ma charakter okresowy i wydane jest do [...] roku.
Od powyższej decyzji A. W. wniosła odwołanie, w którym domagała się przyznania renty socjalnej od dnia [...] roku. Skarżąca podała, że w dniu [...] roku została uznana przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. za niepełnosprawną w stopniu lekkim. Od tej decyzji wniosła odwołanie do Sądu, który wyrokiem z dnia [...] roku uznał ją za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym oraz orzekł, że niepełnosprawność istnieje od miesiąca [...] roku. Wyrok stał się prawomocny w dniu [...] roku i w tym dniu skarżąca złożyła wniosek o przyznanie renty socjalnej. MOPS przyznał skarżącej rentę socjalną od dnia [...] roku. A. W. zakwestionowała tę datę albowiem uważała, że w tej sprawie miał zastosowanie art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej. "Zgodnie z nim, jeżeli w [...] roku skarżąca złożyła do Sądu odwołanie, a Sąd uznał je i początek niepełnosprawności dostrzegł od [...] roku, to uprawnienie do renty przysługuje jej od w/w daty."
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] roku wydało na podstawie art. 43 ust. 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzję Nr [...], którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej rentę socjalną przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. SKO wskazało, iż zdaniem skarżącej, warunki określone w tym przepisie spełniła już w [...] roku, gdyż wtedy złożyła do Sądu Rejonowego odwołanie wraz z wymaganymi dokumentami. W ocenie Kolegium takie rozumienie treści wyżej powołanego artykułu jest błędne, albowiem wniosek taki składa się do organu pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wniosek ten wypełniła w dniu [...] roku, a do organu wpłynął on w dniu [...] roku. W związku z powyższym organ I instancji mógł więc przyznać prawo do renty dopiero od miesiąca [...] roku.
A. W. wniosła skargę na powyższą decyzję, w której wskazała, że w dniu [...] roku Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności uznał ją za niepełnosprawną w stopniu lekkim. Nie zgadzając się z orzeczeniem wniosła odwołanie do Sądu i w dniu [...] roku uzyskała wyrok zaliczający ją do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz ustalający, że niepełnosprawność występuje od [...] roku. Tak więc od tego momentu skarżąca spełnia warunki do renty socjalnej. Ponadto podtrzymała argumentacje zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. A. W. dodała, że nie sposób zgodzić się z decyzjami organów administracyjnych ponieważ stanowisko to jest sprzeczne z art. 356 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, że prawomocne orzeczenie sądu wiąże także organy państwowe. Przyjęta przez Kolegium interpretacja, iż renta należy się dopiero od dnia złożenia wniosku do organu pomocy społecznej jest sprzeczne z treścią wyroku Sądu Rejonowego dla W. Ś. z dnia [...] roku. Wymagane dokumenty skarżąca złożyła do Sądu wraz z odwołaniem w [...] roku. Renta powinna zatem zostać jej przyznana od momentu, który Sąd oznaczył jako moment zaistnienia niepełnosprawności, czyli od [...] roku. Skarżąca zaprotestowała także przeciwko przerzucaniu ciężaru przewlekłości postępowania na osobę niepełnosprawną. Dodała także, że przedstawiona przez SKO interpretacja narusza art. 36 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, gdyż przerzucono na skarżącą negatywne skutki długo trwającego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazało, iż wyrok, na który powołała się skarżąca dotyczy jedynie uznania stopnia niepełnosprawności i zmienia on orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, zaliczając A. W. do znacznego stopnia niepełnosprawności i ustalając, że taka niepełnosprawność istnieje od [...] roku. Organy I jak i II instancji orzeczenia tego nie podważają. Warunkiem uzyskania renty jest spełnienie przesłanek określonych przepisami oraz wystąpienie o to świadczenie. Sama niepełnosprawność odpowiedniego stopnia nie uprawnia do renty socjalnej. Dopiero na skutek złożonego wniosku organ przyznaje rentę socjalną. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek w dniu [...] roku. Zgodnie z treści art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej rentę socjalną przyznaje się za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, renta została skarżącej przyznana od dnia [...] roku. Ponadto wskazano, że skarżąca w Sądzie Rejonowym złożyła dokumenty związane ze sprawą o ustalenie stopnia niepełnosprawności, a nie dokumenty wymagane do uzyskania renty socjalnej. Organ odwoławczy uznał za chybiony zarzut naruszenia art. 36 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Podniesiono, iż organy mają obowiązek postępować zgodnie z przepisami prawa. Jeżeli ubiegający się o świadczenie nie spełnia kryteriów umożliwiających przyznania mu go za jakiś wnioskowany okres, wydanie decyzji zgodnej z prawem nie oznacza naruszenia art. 36 ust. 2.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Według zaś art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także badanie zgodności tych aktów z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem procedury administracyjnej, uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Rozpatrując skargę, Sąd nie stwierdził aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej /Dz.U. z 1998 roku Nr 64, poz. 414 ze zm./.
Zgodnie z art. 27 a ust. 2 powołanej ustawy prawo do renty socjalnej przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego w trakcie nauki w szkole ponadpodstawowej lub w szkole wyższej, przed ukończeniem 25 roku życia.
Według art. 43 ust. 6 cyt. ustawy świadczenie pieniężne z pomocy społecznej, którym jest również renta socjalna, przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, w którym złożono wniosek świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia i składki na ubezpieczenie społeczne ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.
W ocenie Sądu organy rozpoznające sprawę w niczym powyższym przepisom nie uchybiły.
Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z dnia [...] roku sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. Ś. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na skutek odwołania A. W. od decyzji Wojewódzkiego Zespołu d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] roku sygn. [...], zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że zaliczył A. W. do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres do [...] roku. Sąd stwierdził, iż niepełnosprawność istnieje o [...] roku w stopniu znacznym.
W dniu [...] roku skarżąca złożyła, do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr [...], wniosek /datowany na [...] roku/ o przyznanie renty socjalnej.
Decyzją z dnia [...] roku organ I instancji przyznał A. W. świadczenie w postaci renty socjalnej od [...] roku do [...] roku a zatem od miesiąca, w którym wniosek został złożony do dnia, w którym upływa okres na jaki wydane zostało orzeczenie o niepełnosprawności.
W wyroku z dnia 25 kwietnia 2002 roku sygn. akt I SA 3443/01 /LEX nr 81923/ Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że "zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej, w sprawach z zakresu pomocy społecznej dotyczących świadczeń pieniężnych /a takim jest świadczenie renty socjalnej/ decyzja wywołuje skutki od miesiąca, w którym został złożony wniosek o przyznanie świadczenia".
Z treści omawianego przepisu wynika zatem, że ustawa o pomocy społecznej nie przyjęła zasady, iż świadczenie przysługuje od dnia nabycia uprawnień do otrzymania takiej formy pomocy. Renta socjalna przysługuje, nie od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ale od dnia złożenia wniosku przez osobę uprawnioną.
W rozważanej sprawie, jak wyżej wskazano, wniosek o przyznanie renty socjalnej złożono w dniu [...] roku. Prawidłowo zatem, zgodnie z obowiązującymi przepisami przyznano skarżącej świadczenie od dnia [...] roku. Żądanie przyznania renty socjalnej od dnia ustalenia znacznego stopnia niepełnosprawności nie znajduje oparcia w wyżej powołanym unormowaniu będącym materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia sprawy.
Bez wpływu na treść wydanych w sprawie decyzji pozostały twierdzenia skarżącej dotyczące przewlekłości postępowania sądowego w sprawie z odwołania od decyzji Wojewódzkiego Zespołu d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie D..
Stwierdzić również trzeba, iż podniesione w rozważanej sprawie zarzuty dotyczące naruszenia przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 365 § 1 kpa nie znajdują uzasadnienia.
W świetle powyższego wydane w sprawie decyzje należało uznać za zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym. Stąd też skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło