II SA/Wr 251/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Protokolant po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. B.-C. i R. C. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 23 lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów dotyczących samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr 1 przy ul. J. M. 27 we W. oddala skargę. W dniu 6 lutego 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. przeprowadził oględziny stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. J. M. 27 we W. W trakcie oględzin ustalono m.in., że dokonano samowolnego podziału lokalu mieszkalnego nr 1 na dwa odrębne lokale. W trakcie oględzin ustalono również, że instalacja gazowa doprowadzająca gaz do dwóch kuchni gazowych (w tym jednej gazowo-elektrycznej) oraz do kotła zlokalizowanego na poziomie piwnic została w roku 2002 przebudowana. Zdemontowano gazowy przepływowy podgrzewacz ciepłej wody użytkowej oraz odprowadzono spaliny przez otwór w ścianie zewnętrznej, Podczas kontroli służby nadzoru budowlanego ustaliły ponadto, że pomieszczenia kuchenne nie posiadają wymaganej przepisami wentylacji grawitacyjnej wywiewnej oraz, że pomieszczenie WC, w którym jest zamontowany kocioł gazowy, nie spełnia wymogów technicznych ze względu na zbyt mała kubaturę. W konsekwencji powyższych ustaleń organ I instancji decyzją z dnia 21 października 2003 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na H. B. – jako inwestora samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową instalacji gazowej, obowiązek przedłożenia określonych dokumentów: to jest dokumentacji budowlanej przebudowanej wewnętrznej instalacji gazowej, orzeczenia technicznego zawierającego ocenę wykonanych robót pod katem ich zgodności z obowiązującymi przepisami oraz protokołów badań i sprawdzeń w terminie do 31 grudnia 2003 r. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie oraz w oparciu o przepisy obowiązującego prawa, organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania, stwierdził, że przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 196, poz. 1126 ze zmianami), na której organ l instancji oparł skarżone rozstrzygnięcie przewidują, zgodnie z generalną zasada Prawa budowlanego określona w art. 28, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego. Przepis art. 29 ust 2 powoływanej ustawy wymienia kategorie robót zwolnionych od obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę. Jednakże roboty budowlane polegające m.in. na zmianie lub wymianie instalacji gazowych do powyższej kategorii robót nie zostały zaliczone (por. art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy), z czego wynika, że na ich wykonanie wymagana jest zgoda właściwego organu. Podjęcie powyższych robót bez pozwolenia lub zgłoszenia skutkuje naruszeniem przepisu art. 28 Prawa budowlanego. Brak powyższego zgłoszenia skutkuje uznaniem przeprowadzonych robót jako samowolnych, co do których organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do zajęcia stanowiska w postaci wydania decyzji nakazowej. W ocenie organu odwoławczego, organ l instancji, w konsekwencji samowolnie przeprowadzonych prac, prawidłowo oparł swoją decyzję o przepis o art. 51 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, wydając nakaz dostarczenia określonych dokumentów celem doprowadzenia przedmiotowych prac do stanu zgodnego z prawem. Mając na uwadze, iż skarżona decyzja jest prawidłowa, a podniesione w odwołaniu argumenty pozostały bez wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie, orzeczono jak w przytoczonej na wstępie sentencji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wskazali na wadliwość postępowania polegającą w szczególności na dopuszczaniu się zwłoki przy wydawaniu rozstrzygnięć administracyjnych. Następnie zarzucili, że nieprawdziwa jest informacja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że instalacja kotła gazowego na poziomie piwnic została w 2002 r. przerobiona, gdyż żadnych przeróbek nie wykonywano. Kocioł gazowy z konieczności został wymieniony przez skarżących (na skutek zalania przez powódź) w 1997 r. - o czym poinformowano w pismach do organów nadzoru budowlanego. Skarżący wskazali, ze zgłoszenie o powyższych pracach przekazali we wrześniu lub październiku 1997 r. na ręce Prezydenta W. – B. Z. Z ramienia Urzędu Miasta - w ramach akcji popowodziowej D. Oddział Gazownictwa prowadził bardzo żmudne prace zmierzające do uruchomienia dostaw gazu. Prace te obejmowały m.in. czyszczenie zalanej Instalacji gazowej, rygorystyczne sprawdzenie konieczności wysiany zalanych urządzeń gazowych (głównie pieców c.o.); sprawdzenie prawidłowości podłączeń i szczelności urządzeń gazowych. Tak więc skarżący zmuszeni byli w 1997 r. do wymiany zalanego przez powódź gazowego pieca c.o., o czym zawiadomiono Urząd Miasta. Odbywało się to pod pełną kontrolą D. Oddziału Gazownictwa. W ramach gwarancji - uruchomienia pieca c.o. dokonał serwisant Firmy A, a D. Oddział Gazownictwa sprawdził prawidłowość i szczelność podłączeń urządzeń i założył licznik gazowy. Gdyby skarżący tych wszystkich warunków nie spełnili D. Oddział Gazownictwa - w żadnym wypadku nie uruchomiłby dostaw gazu po powodzi w 1997 r. Nieprawdziwe jest stwierdzenie służb Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że podczas kontroli stwierdziły, że pomieszczenie kuchenne nie posiada wymaganej przepisami wentylacji grawitacyjnej wywiewnej. Kuchnia wyposażona jest bowiem w kratkę wentylacyjną na kominie i na ścianie zewnętrznej budynku. Skarżący wskazali następnie, że w lipcu 2002 r. jedynie dokonali zdemontowania nieużytkowanego podgrzewacza ciepłej wody, ponieważ: a) był nieużytkowany od kilkunastu lat, kiedy to zlikwidowano nieestetyczny komin zewnętrzny odprowadzający spaliny; b) w czasie oględzin mieszkania 6 lutego 2002 r. pracownica nadzoru zakwestionowała fakt utrzymania junkersa - mimo, iż nie był użytkowany i całkowicie zabudowany był szafką kuchenną. Dlatego też skarżący wskazują, że dokonali tylko odłączenia nieużywanego junkersa. Podnoszą, iż sposób przeprowadzenia instalacji gazowej do powyższego odłączenia jest prawidłowy a instalacja szczelna, o czyn świadczy "protokół z przeglądu technicznego instalacji gazowej". W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. podtrzymał swe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i określone ustawowo postanowienia (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei art. 147 § 1 przywoływanej wyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Sąd rozpatrując przedmiotową skargę H. B.-C. oraz R. C. na opisane na wstępie rozstrzygnięcie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do kwestionowania jego zgodności z prawem. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie organ I instancji wydał kwestionowaną decyzję po stwierdzeniu że instalacja gazowa doprowadzająca gaz do dwóch kuchni gazowych (w tym jednej gazowo-elektrycznej) oraz do kotła zlokalizowanego na poziomie piwnic została w roku 2002 przebudowana. Zdemontowano gazowy przepływowy podgrzewacz ciepłej wody użytkowej oraz odprowadzono spaliny przez otwór w ścianie zewnętrznej, Wobec dokonanych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał opisana na wstępie decyzję, mocą której nakazano inwestorom obowiązek przedłożenia określonych dokumentów: to jest dokumentacji budowlanej przebudowanej wewnętrznej instalacji gazowej, orzeczenia technicznego zawierającego ocenę wykonanych robót pod katem ich zgodności z obowiązującymi przepisami oraz protokołów badań i sprawdzeń w terminie do 31 grudnia 2003 r. Treść decyzji organu I instancji znajduje uzasadnienie w dyspozycji przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Wypełnienie przez inwestora nakazanych mu przez organ nadzoru budowlanego czynności umożliwi rozstrzygnięcie o dalszych losach przedmiotowej instalacji gazowej, ponieważ sporządzone dokumenty umożliwią ocenę prawidłowości wykonania przedmiotowej przeróbki instalacji gazowej, przede wszystkim z punktu widzenia jej bezpieczeństwa dla otoczenia. Dlatego zasadne było uznanie działań skarżącego za sprzecznych z prawem i zastosowanie sankcji określonych w przepisie art. 51 Prawa budowlanego. Jeżeli chodzi o zarzut zwłoki w wydawaniu stosownych rozstrzygnięć przez Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego we W. to skarżący miał możliwość skorzystania z instytucji tzw. skargi na bezczynność organu przewidzianej w przepisie art. 37 KPA. W konkluzji Sąd uznał, że sądowa kontrola kwestionowanej decyzji pozwoliła stwierdzić, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z przepisami prawa i dlatego też – stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec, jak w sentencji wyroku.