II SA/Wr 253/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi I. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia I. K., na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., którym nałożono na J. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 141.391,45 zł do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] września 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 k.p.a. - umorzyło postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania I. K. i J. K. od decyzji PINB w powiecie w. z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy, nakazał I. K. i J. K. rozbiórkę części budynku warsztatowego wraz z elementami zagospodarowania działki nr [...] i nr [...] w D., tj. poddasza użytkowego nad parterem budynku, klatki schodowej usytuowanej od strony ulicy [...], wiatrołapu od strony południowej budynku oraz zbiornika podziemnego na gaz płynny. Wyrokiem z dnia 5 lutego 2013 r. (sygn.akt II SA/Wr 769/12) WSA we Wrocławiu oddalił skargę inwestorów na powyższą decyzję DWINB, a następnie NSA wyrokiem z dnia 16 stycznia 2015 r. (sygn.akt II OSK 1454/13) oddalił skargę kasacyjną inwestorów od wyroku WSA. Zobowiązani nie wykonali w całości ciążącego na nich obowiązku, wobec czego PINB wszczął wobec I. K. i wobec J. K. odrębne postępowania egzekucyjne wystawiając tytuły wykonawcze nr [...] wobec I. K. i nr [...] wobec J. K. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] PINB w powiecie w. nałożył na I. K. grzywnę w celu przymuszenia oraz postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] nałożył grzywnę w celu przymuszenia na J. K. Oba postanowienia zostały oprotestowane przez obojga zobowiązanych. Rozpatrując zażalenie I. K. na postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu z uwagi na brak przymiotu strony w tym postępowaniu. Organ II instancji stwierdził, że w sytuacji gdy środek zaskarżenia wniosła osoba, która brała udział w postępowaniu pierwszoinstancyjnym bądź udziału w tym postępowaniu nie brała lecz twierdzi, że zaskarżony akt administracyjny dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, organ drugoinstancyjny wniesiony przez nią środek zaskarżenia zobligowany jest rozpoznać. Jeżeli jednak w wyniku rozpoznania takiego środka zaskarżenia organ stwierdzi, że osoba ten środek wnosząca w sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku nie posiada, umarza wówczas postępowanie II instancji. Przepisy dotyczące odwołań mają na mocy art. 144 k.p.a. odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że I. K. oprotestowała postanowienie, stroną którego nie była. Przymiot strony postępowania objętego postanowieniem nr [...] przysługiwał tylko zobowiązanemu J. K. Postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego prowadzone jest przez organy nadzoru budowlanego na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. We wzmiankowanym postępowaniu egzekucyjnym (objętym postanowieniem nr [...]) I. K. nie występowała ani w roli zobowiązanej, ani też w roli organu egzekucyjnego. Ustawodawca przewidział wprawdzie na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pewne środki prawne służące ochronie interesów podmiotów, których interes prawny lub faktyczny został wskutek niewykonania przez zobowiązanego obowiązków naruszony (są to skarga na bezczynność wierzyciela -art. 6 § 1a oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego – art. 54 § 2), ale już podmioty te nie zostały dopuszczone do przysługującego jedynie stronom postępowania egzekucyjnego kwestionowania wydanych w toku tego postępowania aktów administracyjnych w drodze ich zaskarżania. Powyższe przesądza o braku podstaw do merytorycznego rozpatrzenia przez organ II instancji wniesionego przez I. K. zażalenia na postanowienie nr [...], co powoduje konieczność umorzenia postępowania zażaleniowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie, I. K. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, jako wydanego bez podstawy prawnej, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy d ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 138 § 1 pkt 3, gdyż dotyczy on tylko decyzji a nie postanowień, art. 124 § 1, poprzez powołanie błędnej podstawy prawnej w uzasadnieniu postanowienia. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 863 i art. 864 Kodeksu cywilnego, poprzez naruszenie zasady wspólnego majątku wspólników oraz solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej, a ponadto naruszenie art. 865 K.c., z którego wynika, że sprawy przekraczające zwykły zarząd spółką należą łącznie do obu wspólników oraz naruszenie art. 863 K.c., z którego wynika, iż wspólnik nie może rozporządzać udziałem we wspólnym majątku wspólników, a taką jest częściowa rozbiórka budynku. W uzasadnieniu skargi rozszerzono argumentację zarzutów skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uznając ją jako bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tegoż artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Bezsporne jest, że decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania I. K. i J. K. od decyzji PINB w powiecie w. z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy, nakazał I. K. i J. K. rozbiórkę części budynku warsztatowego wraz z elementami zagospodarowania działki nr [...] i nr [...] w D., tj. poddasza użytkowego nad parterem budynku, klatki schodowej usytuowanej od strony ulicy [...], wiatrołapu od strony południowej budynku oraz zbiornika podziemnego na gaz płynny. Bezsporne jest także, że obowiązek ten nie został wykonany w całości i wystawione zostały dwa odrębne tytuły wykonawcze na zobowiązaną I. K. (nr [...]) i na zobowiązanego J. K. (nr [...]) oraz także to, że wydano dwa odrębne postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nr [...] na I. K. i nr [...] na J. K. Z powyższego wynika, że zostały uruchomione dwa postępowania egzekucyjne, tj, postępowanie w stosunku do zobowiązanej I. K. i postępowanie w stosunku do zobowiązanego J. K. W myśl art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanym jest każda osoba, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym. Tak więc każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym (rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części), jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu. Pojęcie zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym ma charakter formalny i nie można w tym wypadku utożsamiać zobowiązanego z podmiotem ogólnie określonych w normach prawa materialnego praw i obowiązków. Obowiązek, w związku z niewykonaniem którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne ma charakter indywidualny i konkretny. Zatem wystawienie dwóch tytułów wykonawczych, odrębnie na każdego zobowiązanego (czyli adresatów obowiązku) jest prawidłowe. Konsekwencją takiego stanu prawnego, jest stanowisko, według którego obowiązek wykonania czynności może być egzekwowany wobec każdego zobowiązanego. Z przepisów art. 119 § 1 upea, art. 120 § 1 upea oraz art. 121 wynika, że grzywnę w celu przymuszenia można nałożyć na każdego zobowiązanego. I tak też uczynił organ egzekucyjny. Grzywna w celu przymuszenia nie bowiem charakteru zobowiązania solidarnego. Wobec powyższego stroną postępowania egzekucyjnego, uruchomionego tytułem wykonawczym nr [...] wystawionym wobec zobowiązanego J. K. jest tylko on sam. Zatem i postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na J. K. jest wydane w tymże postępowaniu egzekucyjnym. Adresatem tego postanowienia jest tylko i wyłącznie zobowiązany J. K. I. K. nie jest stroną tego postępowania egzekucyjnego, gdyż w stosunku do niej zostało wszczęte odrębne postępowanie egzekucyjne objęte tytułem wykonawczym nr [...] .i i nałożona została odrębna grzywna w celu przymuszenia (postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.). W tych okolicznościach mając powyższe na uwadze, prawidłowo D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] ( na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., którym nałożono na J. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 141.391,45 zł do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] września 2015 r.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 k.p.a. - umorzył postępowanie przed organem II instancji wywołane zażaleniem I. K. jako bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych (brak przymiotu strony I. K.). Nie ma przy tym racji skarżąca, że art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie można stosować do zażaleń, gdyż zezwala na to przepis art. 144 k.p.a. mówiący o tym, że "W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań ", a więc i w całości przepis art. 138 k.p.a.(rozdział 10 "Odwołania"). Zauważyć przy tym należy, że organ II instancji na str. 3 zaskarżonego postanowienia wyraźnie przywołuje tą okoliczność. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę w całości.