II SA/Wr 254/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędziowie NSA Halina Kremis, Julia Szczygielska /sprawozdawca/, Protokolant Agnieszka Karcz, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi R. J. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...]r. Nr [...]i umorzenia postępowania organu pierwszej instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz R. J. kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Decyzją z dnia [...]r., Nr [...]r., wydaną na podstawie art.51 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r, Nr 106, poz.1126 ze zm./ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. nakazał P. S. /właściciel działki nr [...]w S./ oraz M. B.S. i W. S. /właściciele działki [...]w S./ rozbiórkę samowolnie wykonanego przyłącza kanalizacyjnego łączącego domek letniskowy na działce [...]w S. z kolektorem sanitarnym, a przechodzącego przez działki nr ewid. gruntów [...],[...],[...],[...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż we wszczętym z wniosku R. J. /właściciel działki [...]w S./ postępowaniu w sprawie samowolnie wykonanego przyłącza kanalizacyjnego łączącego działkę nr [...]z kolektorem sanitarnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., Nr [...]nakazał P. S. oraz M. i W. S. wykonanie określonych w decyzji czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i tym samym uzyskania prawa do wystąpienia o pozwolenie na użytkowanie. W decyzji tej organ określił termin wykonania obowiązków na dzień [...]r. W związku z faktem, że inwestor nie wykonał nałożonego w decyzji [...]obowiązku, orzeczono jak w sentencji. Burmistrz Miasta i Gminy S w przekazanym do organu piśmie z dnia [...]r., znak [...] poinformował, że B. i P. S. zakończyli budowę domku letniskowego w S. [...] na działce nr [...], na co otrzymali w dniu [...]r. stosowne zaświadczenie. W załączonym zawiadomieniu o zakończeniu budowy było oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu nowej kanalizacji sanitarnej o przekroju 200 mm przeprowadzonej zgodnie z warunkami technicznymi i pozwoleniem na budowę nr znak [...] z dnia [...]r., przebiegającej przez działki [...],[...]. Nie zmienia to jednak zdaniem organu faktu, że pozostał przedmiot prowadzonego postępowania. Stąd orzeczono jak wyżej. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...]r. , wydaną na podstawie art. 138 § l pkt 2 k.p.a. D. Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego we W. uchylił opisaną wyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż od decyzji organu pierwszej instancji wniósł odwołanie P. S. oraz W.S.. W piśmie skierowanym do organu odwoławczego skarżący poinformowali organ II instancji, iż wykonali nową kanalizację sanitarną, zgodnie z decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i pozwalającą na jej budowę, wydaną na wniosek P. S., przez Burmistrza Miasta i Gminy S. Nr [...]z dnia [...]roku. Budowa domku letniskowego zlokalizowanego na działce nr [...]obręb S., została przez B. i P. S. zakończona, co zostało potwierdzone przez właściwy organ, stosownym zaświadczeniem z dnia [...]r. o znaku [...]. Wykonane pierwotne przyłącze kanalizacyjne, będące przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest obecnie zaślepione i nie jest użytkowane. Po dokonaniu analizy materiałów dowodowych zgromadzonych w niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził, iż w obecnym stanie faktycznym i prawnym, postępowanie w sprawie wykonania przyłącza kanalizacyjnego łączącego domek letniskowy na działce [...]w S. z kolektorem sanitarnym, a przebiegającego przez działki nr ewid. gruntów [...],[...],[...],[...]stało się bezprzedmiotowe. Decyzją nr [...]z dnia [...] roku wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, organ I instancji zobowiązał właścicieli działek, którzy zgodnie z oświadczeniem, wspólnie wybudowali sporne przyłącze, do wykonania określonych, wymienionych w decyzji czynności w celu doprowadzenia wykonanych samowolnie prac, związanych z budową przyłącza kanalizacyjnego, do stanu zgodnego z prawem. Zobowiązani nie wykonali nałożonego na nich obowiązku, lecz wykonali nowe przyłącze kanalizacji sanitarnej, uzyskując wcześniej wymagane prawem decyzje organu administracji architektoniczno budowlanej. Wykonane przez nich przyłącze, będące przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, zostało zaślepione i nie jest użytkowane. W związku z powyższym nie spełnia ono, w obecnym stanie faktycznym, żadnej funkcji. Nie jest też zdaniem organu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. urządzeniem związanym z obiektem budowlanym. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania. Stosownie do wyroku NSA z 1.03.1984r. II SA 2085/83 klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł jak wyżej. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł R. J. wnosząc o jej zmianę zgodnie z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...]r. Nr [...]. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż przedmiotem postępowania jest nielegalnie i niezgodnie z technicznymi wymogami Prawa budowlanego ułożony odcinek kanalizacji przechodzący m.in. przez działkę [...]zakupioną przez niego w [...]r. jako wolną od jakiegokolwiek uzbrojenia. Ułożenie w [...] roku nowego obejściowego odcinka kanalizacji rozwiązało sprawę odprowadzenia ścieków ze studzienki zbiorczej zlokalizowanej na działce [...]umożliwiając tym samym bezkonfliktowe rozebranie spornego odcinka zgodnie z decyzją PINB nr [...]z dnia [...]r. Skarżący stwierdził, iż powyższe, nie uczyniło jednak toczącego się postępowania bezprzedmiotowym. Przedmiot tego postępowania nadal pozostał, a przyjęcie w dniu [...]roku do zasobów geodezyjnych Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. spowodowało, że zaistniał także prawnie. Nie ma więc tutaj zdaniem skarżącego zastosowania art. 105 § 1 kpa, na który powołuje się w zaskarżonej decyzji WINB uchylając prawidłowo podjętą decyzję PINB nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 § 2 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 lub art.151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, co oznacza, że cyt. wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest udzielenie odpowiedzi, czy organ odwoławczy miał dostateczną podstawę do wydania w oparciu o przepis art.138 § 1 pkt.2 k.p.a. decyzji o uchyleniu w całości decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji. Zgodnie z w/w art.138 § 1 pkt.2 in fine k.p.a. - organ odwoławczy wydaje decyzję w której uchylając zaskarżoną decyzję, umarza postępowanie w pierwszej instancji. Istota zatem tego rodzaju decyzji polega na tym, że organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji i umarza postępowanie w pierwszej instancji, nie rozstrzygając sprawy merytorycznie. Jednakże aby można było wydać tego rodzaju decyzję niezbędna jest przesłanka bezprzedmiotowości w rozumieniu art.105 § 1 k.p.a., która występuje gdy : - brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle, bądź - nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko - nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem pierwszej instancji /por.B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2 wydanie C.H.Beck , Warszawa 1998r. str.664/. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie wykazał, iż w niniejszej sprawie zachodziły istotnie podstawy do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art.138 § 1 pkt.2 in fine k.p.a. Istotną okolicznością w rozpatrywanej sprawie jest funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...]r., Nr [...]. Decyzją tą z powołaniem się na przepis art.51 ust.1 pkt.2 i ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r, Nr 106, poz.1126 ze zm./ organ pierwszej instancji nakazał P. S. oraz M. B. S. i W. S. przedłożenie w terminie do dnia [...]r. inwentaryzacji geodezyjnej wykonanego bez pozwolenia na budowę przyłącza kanalizacyjnego, projektu przykanalika sanitarnego z działki nr [...]i [...]do sieci kanalizacyjnej w drodze /działka nr [...], poprowadzonego trasą ze szczególnym uwzględnieniem uzasadnionych interesów osób trzecich oraz dowodów uzyskania wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii z uwzględnieniem przepisów art.32 ust.1 – 3 Prawa budowlanego. W decyzji tej organ zawarł stwierdzenie, iż niewykonanie w terminie określonych w decyzji obowiązków spowoduje wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę urządzenia. Niesporne jest w sprawie, że w/w inwestorzy nie wykonali nałożonych powyższą decyzją obowiązków. Konsekwencją powyższego było wydanie w dniu [...]r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. w oparciu o przepis art.51 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r, Nr 106, poz.1126 ze zm./ decyzji nakazującej w/w inwestorom, czyli P. S. oraz M. B. S. i W. S. rozbiórkę samowolnie wykonanego przyłącza kanalizacyjnego w S. przechodzącego przez działki nr [...],[...],[...]i [...]. Ze stanowiskiem tym nie zgodził się organ odwoławczy i powołując się na przepis art.138 § 1 pkt.2 k.p.a. uchylił opisaną wyżej decyzję z dnia [...]r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego, skoro sporne przyłącze kanalizacyjne zostało zaślepione i nie jest użytkowane, nie jest tym samym urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym. Sytuacja ta powoduje, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się zdaniem organu bezprzedmiotowe. W świetle powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, iż w rozpatrywanej sprawie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania. Niewątpliwe jest w sprawie, że inwestorzy spornego przyłącza kanalizacyjnego nie wykonali obowiązków nałożonych opisaną wyżej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...]r. W tej sytuacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. był uprawniony, a właściwie zobowiązany do zastosowania sankcji określonej w cyt. wyżej przepisie art.51 ust.2 Prawa budowlanego, tj. nakazania w drodze decyzji rozbiórki spornego przyłącza kanalizacyjnego. Stwierdzić należy, że kompetencja do nakazania w trybie w/w przepisu art.51 ust.2 Prawa budowlanego, nakazu rozbiórki spornego przyłącza kanalizacyjnego nie stała się wbrew stanowisku organu odwoławczego – bezprzedmiotowa z tego powodu, że inwestycja ta nie jest użytkowana. Skoro w/w inwestorzy nie wykonali określonych obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...]r., wydaną w oparciu o przepis art.51 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, to nie zachodził przypadek ustania przyczyn do wydania na podstawie art.51 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, decyzji o nakazaniu rozbiórki spornego przyłącza kanalizacyjnego . W świetle powyższych ustaleń nie można przyjąć, by powołana przez organ odwoławczy okoliczność mająca stanowić o bezprzedmiotowości postępowania, stanowiła przesłankę bezprzedmiotowości w rozumieniu art.105 § 1 k.p.a. Okoliczność, że w/w inwestorzy spornego przyłącza kanalizacyjnego wykonali inne przyłącze kanalizacyjne, nie ma istotnego znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż to nie to przyłącze było objęte przedmiotem wszczętego postępowania przez organ pierwszej instancji. Powyższe ustalenia wskazują zatem, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt.I sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 w/w ustawy.