II SA/Wr 2541/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-09-26
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo do uznaniowego wydłużenia maksymalnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, gdy skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewiduje możliwości uznaniowego wydłużenia maksymalnych okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych, nawet w przypadku trudnej sytuacji materialnej skarżącego. Okres pobierania zasiłku jest ściśle określony przepisami prawa i zależy od stopy bezrobocia.Stan faktyczny
Skarżący M. D. został uznany za osobę bezrobotną i przyznano mu prawo do zasiłku. Po upływie 6 miesięcy pobierania zasiłku, organ I instancji orzekł o utracie prawa do świadczenia z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Wojewoda D. utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz dane dotyczące stopy bezrobocia. Skarżący wniósł skargę, argumentując trudną sytuacją materialną i wnioskując o zasiłek przedemerytalny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) Sędziowie Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Asesor WSA - Alojzy Wyszkowski Protokolant apl. Prok. Radosław Żarkowski Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2005 r. przy udziale--- sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Starosta W. powołując się na przepis art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2, art. 6 pkt 6 lit.a i b, art. 24 ust. 3 oraz art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 z późń. zm.) oraz art. 104 kpa orzekł o uznaniu skarżącego - M. D. z dniem [...] r. za osobę bezrobotną i przyznał w/w prawo do zasiłku od dnia [...]r. w wysokości [...]zł miesięcznie, tj. 120 % podstawowej wysokości zasiłku określonego w art. 24 ust. 1 owej ustawy.
W uzasadnieniu podał, iż z przedstawionych dokumentów wynika, że w dniu rejestracji skarżący spełniał określone w wyżej powołanej ustawie warunki do uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku. Ponadto wskazał, iż prawo do zasiłku przysługuje pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego utratę.
Następnie decyzją z dnia [...]r. wydaną z upoważnienia Starosty, Kierownik Referatu Powiatowego Urzędu Pracy we W. Nr [...]powołując się na przepis art. 25 ust. 1 pkt 1, art. 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) oraz art. 104 kpa , orzekł o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku od dnia [...]r.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż utrata prawa do zasiłku nastąpiła z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania przez M. D..
Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniósł o przedłużenie prawa do pobierania zasiłku, albowiem pozostał bez żadnych środków do życia. Ponadto podał, że w okresie przed pobieraniem przedmiotowego zasiłku był na rencie, którą również utracił.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...], powołując się na przepis art. 138 § 1 kpa oraz art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm.) Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podał, że w toku postępowania odwoławczego na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, iż skarżący został zarejestrowany jako bezrobotny w dniu [...]r., uzyskując prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. Prawo do zasiłku utracił w dniu [...]r.
Organ odwoławczy podał, iż zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy. Okres pobierania zasiłku zależy od wysokości stopy bezrobocia na obszarze działania konkretnego powiatowego urzędu pracy. W myśl art. 25 ust. 1 w/w ustawy sześciomiesięczny okres pobierania zasiłku jest właściwy dla bezrobotnych zamieszkałych na obszarze funkcjonowania powiatowego urzędu pracy, na terenie którego stopa bezrobocia w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekroczyła przeciętnej stopy bezrobocia w kraju.
Zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 27 września 2002 r. w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze działania powiatowych urzędów pracy (M.P. z 2002 r. Nr 46, poz. 688) przeciętna stopa bezrobocia na dzień 30 czerwca 2002 r. wynosiła w kraju 17, 4%, zaś na obszarze działania Powiatowego Urzędu Pracy we W. - 11, 6 %. W związku z tym, że w przypadku skarżącego upłynął w dniu [...]r. sześciomiesięczny okres pobierania zasiłku należało orzec o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.
Organ dodał, że zmiana zaskarżonej decyzji nie jest możliwa, gdyż wydana została na podstawie obowiązujących przepisów. Ponadto wyjaśnił, że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidują jakichkolwiek możliwości odstępstw od przewidzianych w nich zasad i nie dają organom administracji żadnych uprawnień do uznaniowego wydłużenia maksymalnych okresów pobierania zasiłku, z powodu trudnej sytuacji materialnej.
M. D. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze podał, iż nie posiada żadnych środków do życia i w związku z tym , iż ukończył [...] rok życia oraz, że ma przepracowane [...] lat winno mu się przyznać zasiłek przedemerytalny.
Wojewoda D. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), jednakże do końca 2003 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1271 zw zm.), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów - prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a wiec badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie organ administracyjny nie naruszył wskazanych wyżej przepisów. Zaskarżona decyzja wynika z prawidłowo przeprowadzonej analizy materiału dowodowego, a dokonana przez orzekające w sprawie organy ocena prawna stanu faktycznego jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.
Materialno-prawną podstawą rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji administracyjnej jest ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm.).
Zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu okres pobierania zasiłku wynosi:
1) 6 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze
działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30
czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała
przeciętnej stopy bezrobocia w kraju;
2) 12 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała przeciętną stopę bezrobocia w kraju;
3) 18 miesięcy dla bezrobotnych:
a) zamieszkałych w dniu nabycia prawa do zasiłku oraz w okresie jego pobierania na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 2-krotnie przeciętną stopę bezrobocia w kraju, oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku lub
b) którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego.
Z powyższego wynika, że dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała przeciętną stopę bezrobocia w kraju - okres pobierania zasiłku (poza wyjątkami przewidzianymi w ust. 1a, 5, 8, 11 i 12, które w sprawie bezspornie nie maja zastosowania) wynosi 6 miesięcy.
Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że M. D. został zarejestrowany jako bezrobotny w dniu [...]r., uzyskując prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]r. w wysokości [...]zł miesięcznie, podlegającej waloryzacji na zasadach określonych w ustawie.
Prawo do zasiłku dla bezrobotnych skarżący utracił z upływem 6 miesięcznego okresu jego pobierania, w związku z czym organ I instancji podjął w dniu [...]r. decyzję o utracie przez odwołującego się prawa do zasiłku od dnia [...]r.
Z niekwestionowanych także przez skarżącego ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżący jest stanu wolnego oraz, że nie ma na utrzymaniu małoletnich dzieci.
W myśl obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu statystycznego z dnia 27 września 2002 r. w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze działania powiatowych urzędów pracy (M.P. z 2002 r. Nr 46, poz. 688) przeciętna stopa bezrobocia na dzień 30 czerwca 2002 r. wynosiła w kraju 17,4 %, zaś na obszarze działania powiatowego Urzędu pracy we W. - tj. w miejscu zamieszkania skarżącego - 11,6 %.
Skoro zatem w dniu 30 czerwca 2002 r. stopa bezrobocia na obszarze działania Powiatowego Urzędu Pracy we W. była niższa od przeciętnej stopy bezrobocia w kraju skarżącemu zasiłek przysługiwał jedynie przez okres 6 miesięcy, a po upływie tego okresu, tj. od dnia [...]r., skarżący utracił prawo do tego świadczenia.
Skarżący nie spełnia przesłanek z art. 25 ust. 1 pkt 2 oraz 3 powołanej powyżej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez okres 12, czy 18 miesięcy.
W wyroku z dnia 10 listopada 1998 r. w sprawie sygn. akt II SA 1327/98 (LEX 41956) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewiduje jakichkolwiek możliwości odstępstw od przewidzianych w nich zasad i nie daje organom administracji, ani sadowi żadnych uprawnień do uznaniowego wydłużania maksymalnych okresów pobierania zasiłku." Bez wpływu na wynik sprawy pozostają w tej sytuacji podniesione zarówno w skardze, jak i w odwołaniu okoliczności dotyczące sytuacji materialnej skarżącego.
W związku z zawartym w skardze wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego należy wyjaśnić, że powyższy wniosek skarżący winien wnieść do organu administracji publicznej właściwego w tych sprawach, a nie do Sądu administracyjnego.
Zgodnie bowiem z przepisem art. 3 § 1 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na akty wymienione w przepisie § 2 art. 3 w/w ustawy, a także w zakresie bezczynności organów w przypadkach określonych w w/w ustawie.
W takiej sytuacji wniosek skarżącego o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego nie może odnieść zamierzonego skutku.
Skoro zaś zaskarżona decyzja w niczym nie narusza prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu, co orzeczona na podstawie art. 151 powołanej powyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło