II SA/Wr 255/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-02-25

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze z powodu braku pisemnego pełnomocnictwa, mimo że odwołanie zostało złożone przez członka najbliższej rodziny i istniały wątpliwości co do zakresu umocowania, a także czy przepis art. 44 ustawy o pomocy społecznej nie dawał prawa do złożenia odwołania przez inną osobę za zgodą osoby ubiegającej się o świadczenie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, umarzając postępowanie odwoławcze bez wezwania do usunięcia braku formalnego w postaci braku pisemnego pełnomocnictwa, mimo że odwołanie zostało złożone przez członka najbliższej rodziny. Ponadto, organ nie wziął pod uwagę przepisu art. 44 ustawy o pomocy społecznej, który pozwalał innej osobie złożyć odwołanie za zgodą osoby ubiegającej się o świadczenie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie odmowy przyznania K. L. pomocy pieniężnej na usamodzielnienie, uznając, że odwołanie złożone przez babcię skarżącej, E. Ł., było nieskuteczne z powodu braku pisemnego pełnomocnictwa. Skarżąca K. L. wniosła skargę do sądu, argumentując, że nie została poinformowana o wymogu pisemnego pełnomocnictwa i przedstawiła swoją trudną sytuację życiową.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądzono od kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt 4 II SA/Wr 255/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA del. do WSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: NSA del. do WSA Jolanta Sikorska NSA del. do WSA Tadeusz Kuczyński Protokolant: apl. prok. Anna Szymanik po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie się I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w W. odmówił skarżącej K. L. przyznania pomocy na usamodzielnienie lub kontynuowanie nauki wychowankowi rodziny zastępczej. Od decyzji tej odwołania wniosła E. Ł. – babcia skarżącej, podnosząc, iż decyzja organu I instancji jest krzywdząca dla jej wnuczki. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, powołując się na art. 138 1 pkt 3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż zgodnie z art. 127 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Wskazując na treść art. 28 kpa Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo określił, iż stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego jest K. L. Przytoczywszy zaś przepis art. 32 § 1 kpa wywiodło, że ponieważ E. Ł. (w decyzji błędnie podano jej nazwisko jako "Ł.") składając pełnomocnictwo, które zgodnie z art. 33 § 2 kpa winno być złożone na piśmie, stwierdzić należy, iż nie posiada ona legitymacji procesowej do złożenia w imieniu wnuczki odwołania od decyzji Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w W. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, iż E. Ł. nie ma w niniejszej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, a więc nie jest stroną postępowania i zgodnie z uchwałą NSA OPS 16/98 z dnia 5 lipca 1999 r. postępowanie odwoławcze należało umorzyć. Na powyższą decyzję K. L. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podała, że odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła jej babcia, gdyż nie wiedziały, że skarżąca powinna uczynić to osobiście. Oświadczyła, iż żadna z urzędniczek, z którymi rozmawiały, nie poinformowała ich o takim obowiązku. Przedstawiwszy następnie swoją trudną sytuację życiową i materialną wniosła o pozytywne załatwienie jej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Na rozprawie skarżąca oświadczyła, że traktowała swoją babcię jako pełnomocnika, a organ administracyjny nie poinformował ich, że pełnomocnictwo powinno być złożone na piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Zgodnie z art. 33 § 1 kpa pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych, przy czym w myśl § 2 tego artykułu pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Stosownie do § 3 art. 33 kpa pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat lub radca prawny oraz rzecznik patentowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Przepis § 4 tego artykułu stanowi, iż w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony. Jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 18 czerwca 1999 r. sygn. akt I SA 1535/98 (LEX nr 48566) uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego nie są kompletne, stąd przy wyjaśnieniu sytuacji odnoszącej się do tej instytucji należy posiłkowo stosować zasady wyrażone w Kodeksie cywilnym. Zgodnie zaś z tymi zasadami w przypadku braku umocowania po stronie pełnomocnika bądź przekroczenia zakresu umocowania - ważność czynności zależy od potwierdzenia jej przez mocodawcę (art. 103 § 1 kc). W wyroku tym słusznie podkreślono, iż zaniechanie dołączenia pełnomocnictwa do sporządzonego w imieniu mocodawcy pisma procesowego w żadnym razie nie powinno prowadzić do uznania czynności za bezskuteczną. Trafnie zauważono przy tym, że wprawdzie przepis art. 33 § 3 kpa nakłada obowiązek dołączenia do akt oryginału pełnomocnictwa, lecz uchybienie temu obowiązkowi stanowi tylko brak formalny. Brak ten powoduje obowiązek po stronie organu wezwania do usunięcia, ze wskazaniem terminu i pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności. Dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu możliwe byłoby pozostawienie podania bez rozpoznania lub stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. Podkreślić wypada, że podobne stanowisko było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 21 września 2001 r. sygn. akt I SA 335/00 – LEX nr 55745). Już tylko z uwagi na powyższe należałoby zakwestionować zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, bowiem organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze z naruszeniem przedstawionych wyżej zasad nie wyjaśnił, czy E. Ł. jest pełnomocnikiem skarżącej i nie wezwał do usunięcia braku formalnego, polegającego na zaniechaniu dołączenia do przedmiotowego odwołania pełnomocnictwa. Z uwagi na fakt, że przedmiotowe odwołanie zostało wniesione od decyzji Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w W. odmawiającej przyznania skarżącej pomocy pieniężnej na usamodzielnienie się, w sprawie tej miał zastosowanie przepis art. 44 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), zgodnie z którym odwołanie od decyzji w sprawie świadczeń pomocy społecznej może złożyć również inna osoba za zgodą osoby ubiegającej się o świadczenie. Mając na uwadze unormowanie zawarte w przytoczonym przepisie tym bardziej nie można uznać za prawidłową zaskarżonej decyzji, bowiem powyższy przepis dawał prawo E. Ł. do złożenia odwołania od wydanej na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej decyzji dotyczącej jej wnuczki. Powyższe uchybienia stanowią naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) – orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło