II SA/Wr 2556/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., na podstawie art. 2 ust. 4., art. 11 pkt 2 i art. 31 ust. 1 pkt 3, ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), zwanej dalej ustawą, uchwały nr XI/371/99 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie jednostki budżetowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (Biuletyn Urzędowy Rady Miejskiej Wrocławia nr 7, poz. 328), uchwały nr XVIII/541/00 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 24 lutego 2000 r. w sprawie upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej (Biuletyn Urzędowy Rady Miejskiej Wrocławia nr 2, poz. 17 ze zm.) oraz art. 104 kpa przyznała E. A. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego w wysokości [...]zł miesięcznie na okres od [...]do [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zasiłek okresowy ustala się w wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej lub rodziny określonym w art. 4 ust. 1 ustawy, a dochodem rzeczywistym tej osoby lub rodziny, nie niższej jednak niż 19 zł. Na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy ustalono, że faktyczny dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. Wysokość świadczenia odpowiada celom i możliwościom pomocy społecznej. W odwołaniu od tej decyzji E. A. wniósł o "bezwzględne przyznanie mu kwoty [...] zł, gdyż taka jest wysokość minimum egzystencji określona przez ustawodawcę. Podniósł również, że otrzymywany dodatek mieszkaniowy nie jest jego dochodem co – zdaniem odwołującego się – jednoznacznie wynika z przepisów podatkowych. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 4 i art. 4 ust. 1 w związku art. 31 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy zasiłek okresowy może być przyznany jeśli dochód wnioskodawcy nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy a posiadane dochody i zasoby nie wystarczają na zaspokojenie jego niezbędnych potrzeb. E. A. spełnia owe warunki, bowiem nie posiada własnego źródła utrzymania, nie pracuje, jest zarejestrowany w PUP, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jedyny dochód stanowi dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]zł miesięcznie. Zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy zasiłek okresowy ustala się w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kryterium dochodowym, ustalonym zgodnie z art. 4 ust. 1, a dochodem danej osoby, nie niższej jednak niż 19 zł miesięcznie. Należy jednak pamiętać, że przyznawanie zasiłków okresowych jest zadaniem zleconym gminie, na które otrzymuje ona określone fundusze z budżetu państwa i rozmiar tych środków zwykle decyduje o tym, w jakiej wysokości udzielana jest pomoc w tej formie. Natomiast w myśl art. 2 ust. 4 ustawy, wysokość udzielanych świadczeń zależy nie tylko od potrzeb osób wnioskujących o pomoc, ale także od możliwości ośrodka pomocy społecznej. W rozpatrywanej sprawie ustawowe kryterium dochodowe dla wnioskodawcy wynosi 461 zł, natomiast jego dochód (w postaci dodatku mieszkaniowego) - [...]zł. Różnica pomiędzy kwotami: kryterium i dochodu wynosi [...]zł i jest to maksymalna kwota, którą organ mógłby – w myśl art. 31 ust. 4 – przyznać wnioskodawcy w formie zasiłku okresowego. Zaskarżoną decyzją przyznano zasiłek w kwocie nieco niższej – [...] zł, gdyż takie były aktualnie możliwości finansowe Ośrodka. Wyjaśniono, że zarzut odwołania, iż dodatek mieszkaniowy otrzymywany przez wnioskodawcę nie stanowi jego dochodu jest bezzasadny, bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że za dochód uznaje się wszystkie środki finansowe uzyskane przez wnioskodawcę w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Z akt sprawy wynika, że Ośrodek systematycznie udziela pomocy E. A.. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy pomoc ta, udzielana w formie zasiłków okresowych i celowych, ma jednak jedynie wspierać w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych podopiecznego, a nie w pełni pokrywać potrzeby. Przyznany wnioskodawcy zasiłek okresowy w kwocie [...] zł miesięcznie winien wystarczyć na zaspokojenie jego elementarnych potrzeb życiowych i nie wyklucza dalszych starań o udzielenie wsparcia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. A. zarzucił, że wysokość udzielonej pomocy jest zbyt niska. W ocenie skarżącego, powinien otrzymać [...] zł, stanowiące "minimum egzystencjonalne". Zakwestionował zasadność wyjaśnień zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazujących, że przyznawanie zasiłków okresowych jest zadaniem zleconym gminie, na realizację których gmina otrzymuje z budżetu Państwa określone fundusze. Rozmiar tych funduszy wpływa na wysokość przyznawanych zasiłków. Zarzucił, że pracownicy MOPS we W. nie czynią stosownych starań o zwiększenie tych środków. W ocenie skarżącego otrzymywany przez niego dodatek mieszkaniowy nie powinien być zaliczony w poczet dochodów, bowiem z tego tytułu skarżący nie otrzymuje bezpośrednio żadnych środków finansowych. E. A. stwierdził ponadto, że ta część uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której Kolegium wyjaśnia, iż udzielona pomoc ma jedynie wspierać podopiecznego w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, a nie zaspakajać w pełni jego potrzeby, jest dla niego ubliżająca, gdyż po opłaceniu wydatków mieszkaniowych pozostaje jedynie [...] zł. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie jest zasadna. Pismem z dnia [...]r. skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o "przyznanie stałego zasiłku z tytułu zabezpieczenia społecznego na podstawie Konstytucji RP, art. 67 ust. 2". W trakcie wywiadu środowiskowego została poinformowana przez pracownika socjalnego, że nie przysługuje jej świadczenie w formie zasiłku stałego. W związku z tym wniosła o "pomoc na wyżywienie". Omówionymi wyżej decyzjami skarżącej przyznano zasiłek celowy w kwocie [...] zł. Decyzje te nie naruszają przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Zostały one oparte w szczególności na podstawie art. 32 ustawy, stanowiącego w ust. 1, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawczyni, że faktyczny dochód w jej rodzinie nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. Wysokość świadczenia odpowiada celom i możliwościom pomocy społecznej. W piśmie z dnia [...]r. Kierownik MOPS we W. poinformowała Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż skarżąca w [...] r. korzystała z pomocy w formie zasiłków celowych i okresowych. W [...] i [...] tego roku otrzymała po [...] zł (zasiłki celowe), w [...] i [...] – po [...] zł (zasiłek okresowy), w [...] – [...] zł zasiłku celowego i w [...] i [...] – po [...] zł tytułem zasiłku okresowego. Organ odwoławczy trafnie do tego stwierdził, że przy ocenie rozmiaru udzielonej pomocy należy mieć na uwadze, że pomoc społeczna ma jedynie wspomagać osoby ubiegające się o wsparcie w przezwyciężaniu ich trudnej sytuacji życiowej i to tylko w granicach niezbędnych potrzeb życiowych (art. 1 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 ustawy), nie zaś stanowić źródło utrzymania. O rozmiarach pomocy społecznej decydują nie tylko potrzeby konkretnej osoby i rodziny, ale także cele i możliwości pomocy społecznej (art. 2 ust. 4 ustawy). Możliwości te są zaś obecnie znacznie ograniczone ze względu na dużą liczbę osób wymagających społecznego wsparcia. W odpowiedzi na skargę Kolegium nadto wskazało, że udzielona skarżącej kwota świadczenia nie odbiega od wysokości zasiłków udzielanych innym rodzinom znajdującym się w podobnej sytuacji oraz że istnieje możliwość ponownego wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy. Decyzja administracyjna, wydana w przedmiocie zasiłku celowego, na podstawie art. 32 ustawy, jest decyzją uznaniową. Uznaniem administracyjnym objęta jest nie tylko kwestia wyboru rozstrzygnięcia (przyznanie zasiłku, odmowa przyznania), ale także wysokość przyznanego świadczenia będąca wypadkową potrzeb rodziny i możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych nie może dotyczyć samego uznania (wyboru rozstrzygnięcia, wysokości przyznania świadczenia); obejmuje jedynie jego motywy. Te natomiast w sposób przekonujący zostały przedstawione, zwłaszcza przez organ odwoławczy, w uzasadnieniu decyzji. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 67 ust. 2 Konstytucji RP należy zgodzić się z wywodem odpowiadającego na skargę, iż przepis ten, w istocie rzeczy, odsyła do innego aktu prawnego. Jednym z nich jest akt prawny powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, a skoro jego przepisy nie zostały naruszone skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).