II SA/Wr 2565/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-04-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Asesor WSA Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, określony przez organy nadzoru budowlanego jako altana, a przez skarżących jako wiata rekreacyjna, wybudowany bez wymaganego zgłoszenia, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Obiekt małej architektury, którego budowa wymaga zgłoszenia, a który został wybudowany bez takiego zgłoszenia, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Przepis ten obejmuje zarówno obiekty budowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, jak i te realizowane bez wymaganego zgłoszenia. W związku z tym, nawet jeśli skarżący kwestionują charakter obiektu (altana vs. wiata), brak wymaganego zgłoszenia uzasadnia zastosowanie sankcji rozbiórki.
Stan faktyczny
W sprawie chodziło o rozbiórkę altany ogrodowej zlokalizowanej na działce skarżących, wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego uznały obiekt za wymagający zgłoszenia, a jego brak uzasadniał nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący kwestionowali charakter obiektu, określając go jako wiatę rekreacyjną, i podnosili, że nie stanowi on obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów, a brak zgłoszenia wynikał z niejasności przepisów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając legalność decyzji organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt II SA/Wr 2565/02 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Asesor WSA Alicja Palus Protokolant Katarzyna Grott po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i M. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] NR [...] w przedmiocie nakazania A. i M. K. dokonania rozbiórki altany zlokalizowanej na działce nr [...] w R., gmina L.n, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę; oddala skargę Sygnatura akt II SA/Wr 2565/02 Uzasadnienie W związku z interwencją Państwa D. i S. S. w dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wszczął postępowanie w sprawie wybudowania altany ogrodowej na terenie działki nr [...], zlokalizowanej w miejscowości R. przy ul. L. [...], bez wymaganego zgłoszenia. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] ustalono, że na terenie działki nr [...] w odległości około 1,0 m od granicy z działką nr [...] zlokalizowana jest altana ogrodowa o wymiarach 4,80 m x 3,0 m i wysokości ok. 2,20 m. Konstrukcja altany - drewniana, słupowa z ażurowymi, drewnianymi ściankami, pokryta dachówką papową na drewnianej konstrukcji dachowej. W altanie wykonano posadzkę z płytek, terakota o wymiarach 30 x 30 cm. Wybudowana ona została w czerwcu 2001 roku bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi. W konsekwencji powyższych ustaleń organ l instancji decyzją wydaną w dniu [...] (znak [...]) nakazał Państwu A. i M. K. dokonanie rozbiórki przedmiotowej, jako wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli zobowiązani, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc jednocześnie, iż przedmiotowy obiekt nie stanowi altany, jak go określono w decyzji organu l-ej instancji, lecz wiatę - element architektury ogrodowej, zadaszoną, ale w całości otwartą konstrukcję drewnianą, opartą na dwunastu słupach osadzonych w eko-spornikach, o typowym dla wszelkich konstrukcji ogrodowych, montażu. Po rozpatrzeniu odwołania oraz analizie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu l-ej instancji zostało wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz.414 ze zmianami). Stosownie do treści art. 28 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego stanowi, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów małej architektury, jednocześnie jednak przepis art. 30 ust 1 pkt f powoływanej ustawy nakłada na inwestora obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru realizacji tego typu obiektu. Zdaniem organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości, iż w rozpatrywanej sprawie, mamy do czynienia z obiektem małej architektury, którego budowa wymagała wcześniejszego zgłoszenia. Jednocześnie nie sposób zgodzić się z argumentacją skarżących, iż przedmiotowy obiekt jest "wiatą", której budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Wobec powyższego bez znaczenia pozostaje kwestia nazewnictwa, którą skarżący podnoszą, jako kluczową dla sprawy, bowiem sankcje, jakie ustawodawca przewidział są jednakowe zarówno dla obiektów zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę jak i bez wymaganego zgłoszenia i w obu przypadkach stanowiąc nakazie rozbiórki. Ustawodawca, regulacją zawartą w przepisie art. 48 ustawy – Prawo budowlane, zobligował organ nadzoru budowlanego do podjęcia działania zmierzającego do nakazu rozbiórki, w sytuacji naruszenia porządku prawnego, związanego z faktem, że inwestor nie posiadał stosownego pozwolenia na budowę, nie dokonał zgłoszenia budowy bądź też prowadził prace budowlane pomimo sprzeciwu właściwego organu. Zgodnie z art. 48 powołanej ustawy właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W świetle ustaleń organu l instancji w rozpatrywanej sprawie zostały wyczerpane przesłanki zastosowania konstrukcji prawnej z art. 48 Prawa budowlanego, w związku z niedopełnieniem przez inwestora obowiązku zgłoszenia zamiaru realizacji przedmiotowego obiektu właściwemu organowi. Jak wcześniej wyjaśniono art. 48 ustawy zawiera sankcję rozbiórki zarówno do obiektów, których budowa wymaga pozwolenia na budowę, jak i obiektów, których realizacja wymaga jedynie zgłoszenia. Organ odwoławczy podkreślił, iż w postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego ocenie podlega przede wszystkim kwestia legalności, tj. wybudowania obiektu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z tego punktu widzenia organ II instancji nie znalazł podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. i M. K. wnieśli o uchylenie w całości opisanej na wstępie decyzji nr [...] D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej dokonanie rozbiórki przedmiotowej altany. W uzasadnieniu skargi wskazali, że postawienie spornego obiektu, tj. wiaty rekreacyjnej, jako obiektu małej architektury nie wymaga bowiem pozwolenia na budowę (jak to opisano w decyzji Powiatowego Inspektora Budowlanego z dnia [...]), a jedynie zgłoszenia odpowiedniemu organowi administracyjnemu. Ponadto wskazali, iż mimo ewidentnego uchybienia, jakim jest brak dokumentu zgłoszenia (art. 30, ust. 1, pkt. 1, ust. 1a oraz ust.2 ustawy - Prawo budowlane), wnieśli o możliwość uzupełnienia dokumentacji, Podnieśli ponadto, że brak uzyskania przez nich zgłoszenia można jedynie tłumaczyć tym, że wspomniana powyżej wiata rekreacyjna nie stanowi jednoznacznie obiektu budowlanego, gdyż nie posiada fundamentów, nie jest budowlą trwałą, a wykonana jest z typowych, powszechnie stosowanych elementów ogrodzeniowych i posadowiona została na utwardzonym podłożu, uprzednio, przez wiele lat istniejącej trzyczęściowej szopy gospodarczej. Powierzchnia przedmiotowej wiaty jest wręcz mniejsza od istniejącego podłoża. Zarzucili oni, że wątpliwe prawnie jest udowadnianie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż jedyną formą egzekwowania porządku prawnego jest rozbiórka obiektu i powołanie tutaj art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wskazali nadto, iż w rozpatrywanej sprawie należało rozważyć odniesienie się do przepisu art. 30 Prawa budowlanego, a szczególnie do jego ust. 2 pkt. 1, które nie określają obowiązku uzyskania zgłoszenia, jeżeli mamy do czynienia z ogrodzeniami wewnętrznymi, które nie przekraczają wysokości 2,20 m. Przedmiotowa wiata rekreacyjna jest postawiona z typowych elementów ogrodzeniowych, a tylna ściana wiaty jest wręcz fragmentem takiego ogrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art. 97 § 2). Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Rozpatrując skargę na opisaną na wstępie decyzje administracyjną Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania jej legalności. Zgodnie z treścią art. 28 ustawy – Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego stanowi, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów małej architektury, jednocześnie jednak przepis art. 30 ust 1 pkt f powoływanej ustawy nakłada na inwestora obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru realizacji tego typu obiektu. Organy nadzoru budowlanego zasadnie przyjęły, iż w rozpatrywanej sprawie, mamy do czynienia z obiektem małej architektury, którego budowa wymagała wcześniejszego zgłoszenia. Sąd nie podziela stanowiska skarżących, iż przedmiotowy obiekt jest "wiatą", której budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Jest to bez znaczenia dla poprawności rozstrzygnięcia, gdyż budowa przedmiotowego obiektu wymagała zgłoszenia. Natomiast sankcje prawne, jakie ustawodawca przewidział, są jednakowe zarówno dla obiektów zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę jak i bez wymaganego zgłoszenia. W obu przypadkach wchodzi w grę orzeczenie o nakazie rozbiórki. Wyraźnie to wynika ze sformułowana przepisu art. 48 ustawy – Prawo budowlane, który obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia działania zmierzającego do nakazu rozbiórki, w sytuacji naruszenia porządku prawnego, związanego z faktem, że inwestor nie posiadał stosownego pozwolenia na budowę, nie dokonał zgłoszenia budowy bądź też prowadził prace budowlane pomimo sprzeciwu właściwego organu. Zgodnie z art. 48 powołanej ustawy właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W świetle ustaleń organu l instancji, następnie podtrzymanych przez organ odwoławczy, w rozpatrywanej sprawie zostały wyczerpane przesłanki zastosowania konstrukcji prawnej z art. 48 Prawa budowlanego, w związku z niedopełnieniem przez inwestora obowiązku zgłoszenia zamiaru realizacji przedmiotowego obiektu właściwemu organowi. Jak wskazano wyżej art. 48 ustawy – Prawo budowlane zawiera sankcję rozbiórki zarówno do obiektów, których budowa wymaga pozwolenia na budowę, jak i obiektów, których realizacja wymaga jedynie zgłoszenia. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i dlatego też - stosownie do przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło