II SA/Wr 2569/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Protokolant: Marzena Korokowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia prawa do renty socjalnej od dnia [...]r. przez okres tymczasowego aresztowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi Pana W. G. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...]utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...]r. nr [...]w sprawie zawieszenia prawa do renty socjalnej od [...]r. przez okres tymczasowego aresztowania. Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w K. przyznał skarżącemu: - rentę socjalną w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...]r. do [...]r. - i składkę zdrowotną w wysokości 7,5% pobieranego świadczenia w okresie jego pobierania, - świadczenia zdrowotne na okres pobierania świadczenia na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. W uzasadnieniu decyzji podano, że Pan G. spełnia wymogi do przyznania tego świadczenie jest, bowiem osoba całkowicie niezdolna do pracy, a inwalidztwo powstało przed 18 rokiem życia. Wysokość przyznanego świadczenia podniesiono: decyzją z dnia [...]r. do kwoty [...] zł i decyzją z dnia [...]r. do kwoty [...] zł Po otrzymaniu informacji z Zakładu Karnego w K., iż skarżący W. G. jest tymczasowo aresztowany od dnia [...]r. do dnia [...]r. z urzędu wszczęto postępowanie w sprawie dalszego wypłacania skarżącemu renty socjalnej. Pismem z dnia [...]r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania w tej sprawie do czasu wydania wyroku. Ponadto wyjaśnił, że ma na utrzymam córkę (płaci alimenty), a w związku z brakiem opieki medycznej w Areszcie ma możliwość korzystania odpłatnie z usług medycznych. Cierpi na chorobę wrzodową i wymaga leczenie – leków, których Areszt mu nie może zapewnić. Decyzją z dnia [...]r. zawieszono skarżącemu prawo do renty socjalnej od dnia [...]r. przez okres tymczasowego aresztowania. W uzasadnieniu powołano art. 38 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) wskazując, że osobom tymczasowo aresztowanym zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej jeśli ustawa inaczej nie stanowi. Powołano też art. 28 tej ustawy zgodnie, z którym osobie samotnej uprawnionej do renty socjalnej lub zasiłku stałego wyrównawczego tymczasowo aresztowanej lub odbywającej karę pozbawienia wolności przysługuje 30% przyznanego świadczenia. W ocenie organu skarżący nie jest osoba samotną, bowiem z jego oświadczenia, złożonego przed aresztowaniem wynikało, iż prowadził on wspólne gospodarstwo domowe z matką, która pobierała na niego zasiłek rodzinny i pielęgnacyjny, zatem istniały podstawy do zawieszenia w całości przyznanego świadczenie. W złożonym odwołaniu od decyzji skarżący zarzuca, iż mimo zameldowania wraz z rodzicami od [...]r. nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Sam utrzymuje się ze świadczenia socjalnego Z pobranych przez matką świadczeń opłacany jest czynsz w części na niego przypadającej. Płaci ponadto alimenty na córkę. Jest, zatem osoba samotną i ma prawo do renty socjalnej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak stwierdzono w uzasadnieniu z przedłożonych akt sprawy wynika, że przed aresztowaniem skarżący prowadził wspólne z rodzicami gospodarstwo domowe. Potwierdza to zeznanie ojca skarżącego, przesłuchanego w charakterze świadka. Fakt prowadzenia gospodarstwa samodzielnie skarżący podniósł dopiero w odwołaniu okoliczności tych we wcześniej kierowanych pismach nie podnosił z tych względów także odmówiono wiarygodności składanym oświadczeniom. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Pan G. zarzucił błędne ustalenie faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcie tj. przyjęcie, że prowadził wspólne z rodzicami gospodarstwo domowe przed aresztowaniem. Kwestionuje też prawdziwość zeznań ojca w tym zakresie. Twierdzi, że ojciec jest alkoholikiem i nie rozmawia z ojcem. Ponadto jak wskazał skarżący z akt sprawy wynika, że jego matka przebywa w W., a to uniemożliwia prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego. Fakt pobierania przez matkę zasiłku nie oznacza prowadzenia wspólnego gospodarstwa. Matka poinformowała skarżącego, iż podczas jej pobytu w W. pracownik socjalny telefonicznie wypytywał ją o okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W aktach brak na ten temat jakichkolwiek informacji. Z tych względów skarżący wnosi o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ z uwzględnieniem oświadczeń matki skarżącego, mającej istotne informacje w sprawie. Dotychczas dowodu takiego nie przeprowadzono. W ocenie skarżącego pozwoli to weryfikacje nieprawdziwych oświadczeń ojca, z którym nie utrzymuje kontaktów. Ponadto wyjaśnił, ze dopiero w odwołaniu wskazał na samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego, gdyż wcześniej nie wiedział, jakie okoliczności mają w sprawie znaczenie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi wywodząc jak w decyzji. Skarżący w piśmie z dnia [...]r. oświadczył, że we wniosku o ustalenie renty socjalnej wpisał w rubryce liczba osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym 3 na polecenie pracownika socjalnego, który twierdził, że chodzi o osoby zameldowane pod adresem, pod jakim zamieszkuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zaskarżone orzeczenie w tym zakresie należy stwierdzić, iż organ odwoławczy naruszył przepisy procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący podniósł, iż mimo zameldowania wraz z rodzicami nie prowadził z nimi od [...]r. wspólnego gospodarstwa domowego. Sam utrzymywał się z przyznanego świadczenia socjalnego. Płacił z tych świadczeń także alimenty na córkę. Z pobranych przez matką świadczeń opłacany był czynsz w części na niego przypadającej. Jest, zatem osoba samotną i ma prawo do renty socjalnej. Przedstawione okoliczności wymagały przeprowadzenia dodatkowego postępowania, bowiem nie były przedmiotem szczegółowych ustaleń organy pierwszej instancji, który w tym zakresie opierał się na danych wynikających z wniosku złożonego przez skarżącego o przyznanie prawa do renty socjalnej. Z protokołu sporządzonego w dniu [...]r. z posiedzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wynika, że sprawę przekazano organowi pierwszej instancji celem uzupełnia postępowania dowodowego. Uzupełnienie to miało obejmować ustalenie, od kiedy skarżący przebywał w areszcie oraz przesłuchanie rodziców skarżącego w charakterze świadków. W dniu [...]r. w Ośrodku Pomocy Społecznej w K. został przesłuchany w charterze świadka Pan J. G. ojciec skarżącego. Ze złożonych przez niego zeznań wynika, że skarżący Pan W. G. przed osadzeniem w Zakładzie Karnym prowadził wspólne gospodarstwo domowe, lecz nie łożył na utrzymanie, nie płacił czynszu za mieszkanie, nie ponosił kosztów energii eklektycznej, gazu, ani żywności. Świadek zeznał ponadto, że matka skarżącego przebywa do dnia [...]r. w W.. Z pisma Zakładu Karnego w K. z dnia [...]r. wynika, że skarżący przebywa w tej jednostce od [...]r. jako tymczasowo aresztowany. Areszt ma trwać do dnia [...] r. Po dokonaniu tych ustaleń Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało zaskarżoną decyzję. W rozpatrywanej sprawie sporne jest czy przed aresztowaniem (tj. przed dniem [...]r.) Pan W. G. mógł być traktowany jak osoba samotna tj czy prowadził gospodarstwo domowe sam czy z innym osobami. Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej w skrócie Kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Celowi temu służą m.in. zasady postępowania zawarte w artykułach 7 i 77 §1 Kpa w myśl, których organy administracji powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nadto mają one obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Realizacją zasady wyrażonej w art. 8 Kpa jest także wynikający z art.107 §3 Kpa obowiązek wskazania przez organ administracji w uzasadnieniu decyzji: faktów, które organ ten uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także obowiązek wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie wszystkie wymienione wyżej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zostały naruszone. Organ odwoławczy najpierw jak wynika z protokołu sporządzonego w dniu [...] r z posiedzenia tego organu uznał, iż wobec zarzutów odwołania niezbędne jest przesłuchanie rodziców skarżącego, a następnie poprzestał na przesłuchaniu ojca skarżącego nie wyjaśniając, w uzasadnieniu decyzji, przyczyn takiego działania. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazał jedynie, powołując się na dowód z zeznań ojca skrzącego, że skarżący prowadził gospodarstwo domowe z obojgiem rodziców. Ustalenia te są sprzeczne z ustaleniami organu pierwszej instancji, który uznał, że skarżący przed aresztowaniem prowadził gospodarstwo domowe z matką. Z zeznań ojca skarżącego wynika, że syn prowadził wspólne gospodarstwo domowe brak jednak jednoznacznego określenia czy tylko z Panem J. G. (ojcem), czy z obojgiem rodziców. Biorąc powyższe pod uwagę Sad stwierdza, iż postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia jedynej spornej w sprawie kwestii nie zostało przeprowadzone, nie zebrano w tym zakresie dowodów pozwalających na rozstrzygnięcie sprawy. Nie ustalono, bowiem czy Pan. W. G., przed aresztowaniem prowadził gospodarstwo domowe wraz z matką, z ojcem, z obojgiem rodziców, czy też jednoosobowo. Okoliczność ta ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie, czy skarżącemu przysługiwało prawo do 30% renty socjalnej przez okres tymczasowego aresztowania. Sad zauważa ponadto, iż w sprawie naruszono także przepis art. 79 §1 Kpa, z akt sprawy nie wynika bowiem, że skarżącego zawiadomiono o terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien po przeprowadzeniu wszystkich dowodów, w tym z zeznań matki skarżącego, poddać je ocenie, a uzasadnienie decyzji sporządzić zgodnie z art. 107 §3 Kpa. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji w uwagi na charakter tej decyzji.