II SA/Wr 258/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus, Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.), Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Protokolant Anna Biłous, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 września 2009r. sprawy ze skargi U. i Z. J. na decyzję D Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ściany od strony granicy z działką nr [...] w W. I. uchyla decyzję I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 105§1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku gospodarczego przez skarżących. Organ ustalił, że skarżący rozpoczęli budowę przy granicy z działką sąsiednią, w odległości 0,5 m od budynku sąsiada, w oparciu o zgłoszenie przyjęte bez sprzeciwu przez właściwy organ i w sytuacji, gdy budowa uzasadniała zgłoszenie zgodnie z art. 30 i 29 ust. 1 pkt 1 lit. a prawa budowlanego. Wymiary budynku oraz lokalizacja odpowiadają zgłoszeniu. Wobec stwierdzenia legalności budowy należało stwierdzić bezprzedmiotowość wszczętego postępowania. Na skutek odwołania złożonego przez właściciela sąsiedniej nieruchomości organ odwoławczy decyzją z dnia 7 września 2005r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wyrażając pogląd prawny, że roboty budowlane są prowadzone z naruszeniem art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy, co uzasadnia wdrożenie postępowania naprawczego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i 51 ustawy. Wobec zgłoszenia budowy powinien zostać wniesiony sprzeciw z uwagi na naruszenie przepisu §12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Organ zalecił w szczególności wydanie postanowienia przewidzianego w art. 50 ustawy. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji zawiesił postępowanie, a następnie postanowieniem z dnia 2.07.2008r. je podjął. Organ I instancji nie wydał postanowienia na podstawie art. 50 prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] organ ten na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nałożył na skarżących obowiązek przebudowy budynku gospodarczego wybudowanego na podstawie zgłoszenia budowy z dnia 2.05.2005r. przez rozbiórkę ściany wykonanej przy granicy działek i usytuowanie ściany zewnętrznej pełnej w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy. W uzasadnieniu organ twierdził, że wszczął postępowanie na wniosek właściciela sąsiedniej nieruchomości. W pierwszym stadium postępowania organ stwierdził rozpoczęcie budowy, a obecnie budowa została zakończona. Do wybudowanego budynku gospodarczego przylega inny, którego budowę rozpoczęto na podstawie zgłoszenia z 2007r. . Budynek zlokalizowany został przy granicy działki, a więc z naruszeniem §12 warunków technicznych (rozporządzenie z 12.04.2002r. Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), bowiem w szczególności na terenie nie obowiązuje plan miejscowy, zaś budynek gospodarczy na sąsiedniej działce nie jest położony bezpośrednio przy granicy. W odwołaniu od tej decyzji skarżący twierdził, że istnieją lub należało wyjaśnić okoliczności faktyczne uzasadniające stwierdzenie usytuowania budynku zgodnie z §12 ust. 3 i 4 warunków technicznych. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał powyższą decyzję w mocy. Organ przytoczył dotychczasowe ustalenia faktyczne, zatem, że inwestorzy rozpoczęli roboty budowlane przy budowie budynku gospodarczego, usytuowanego w pobliżu granicy z działką sąsiednią i w odległości około 0,5 m od położonego na niej budynku gospodarczego, na podstawie zgłoszenia, od którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Jednak inwestorzy pomimo budowy na podstawie zgłoszenia naruszyli §12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Organ obszernie, w nawiązaniu do zarzutów odwołania wyjaśnił w uzasadnieniu, na czym polegało naruszenie tego przepisu. Organ twierdził przy tym jednocześnie, że budynek położony jest 57 cm od granicy działek i 57 cm od budynku na sąsiedniej działce, przy czym oba budynki nie są usytuowane bezpośrednio w granicy. Według organu, nawet jeżeli skarżący budowali budynek zgodnie z warunkami określonymi w zgłoszeniu, to samo jedynie stwierdzenie prowadzenia budowy z naruszeniem przepisów techniczno - budowlanych uprawnia organy nadzoru budowlanego do wdrożenia postępowania naprawczego w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Organ stwierdził prawidłowe stosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż wadliwe byłoby nakazanie przesunięcia budynku (Lex nr 322295), zaś uzasadniony był nakaz rozbiórki części budynku w celu doprowadzenia do usytuowania go w wymaganej przepisem §12 odległości od granicy. Bezzasadne były zarzuty odwołania o braku możliwości wykonania takiego nakazu z powodu niewielkiego obszaru działki siedliskowej i niemożności zapewnienia funkcjonalności siedliska, które były sprzeczne z dowodami z oględzin i map tej działki. W skardze do sądu administracyjnego inwestorzy zarzucili nadal brak możliwości przebudowy budynku gospodarczego, stąd zaskarżona decyzja zawiera w rzeczywistości nakaz rozbiórki całego budynku. Plac manewrowy już obecnie jest zbyt mały, co utrudnia posługiwanie się maszynami rolniczymi i przejazd samochodów. Wybudowaniu obiektów gospodarczych poza częścią zabudowaną sprzeciwiają się przepisy unijne, zawierające zakaz zmniejszenia obszaru trwałych użytków zielonych. Zewnętrzna ściana budynku stanowi fragment ogrodzenia betonowego działki, postawionego z uwagi na zły stan techniczny budynków sąsiada. Wykonanie decyzji nie będzie miało znaczenia gospodarczego dla właściciela sąsiedniej nieruchomości, zaś dalsze istnienie budynku posiada istotne znaczenie dla skarżących. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. W uzupełnieniu skargi skarżący podnieśli, że prowadzili budowę w dobrej wierze, po otrzymaniu zawiadomienia o niezgłoszeniu sprzeciwu. Przepis §12 rozporządzenia dopuszcza usytuowanie budynku przy granicy z uwagi na rozmiary działki. Skarżący w sposób szczegółowy uzasadnili, dlaczego przesunięcie budynku uniemożliwi manewrowanie maszynami rolniczymi w obrębie siedliska, jak też dojazd ciężarówek. Skarżący pomimo pouczenia nie złożyli wniosku o przyznanie im zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Jak stanowi art. 51 prawa budowlanego, opisane w tym przepisie decyzje organ może wydać jedynie po po uprzednim wydaniu postanowienia na postawie art. 50 ustawy. Dlatego organ trafnie zalecił organowi I instancji wydanie takiego postanowienia, o ile uważał za uzasadnione przeprowadzenie postępowania naprawczego. Wydanie postanowienia w oparciu o art. 50 posiada istotne znaczenie nie tylko jako przesłanka wydania decyzji, ale ponadto z powodu wiążącego określenia podstawy prowadzenia postępowania naprawczego, co wyznacza granice tej sprawy administracyjnej . Należy pamiętać także, że jest to postanowienie zaskarżalne, zatem może podlegać kontroli sądu administracyjnego, po uprawomocnieniu się podlega szczególnej ochronie (art. 16 w związku z art. 144 k.p.a.), a jego skutki prawne są wiążące dla innych organów, a przede wszystkim dla organów nadzoru budowlanego. Wydanie postanowienia załatwia w sposób ostateczny istotną dla dalszego postępowania kwestią wstępną i dlatego, o ile nawet utraciło ważność wskutek niewydania decyzji w terminie, niedopuszczalne jest jego ponowienie w tym samym stanie faktycznym i na tej samej podstawie prawnej (patrz art. 126 k.p.a. w związku z art. 156§1 pkt 3 k.p.a.). Dlatego wydanie postanowienia i jego treść, czyli powołana w nim podstawa do prowadzenia postępowania naprawczego, mają tak istotne znaczenie dla możności i zakresu dalszego postępowania. Jak wyjaśnił tut. Sąd w takiej samej sprawie tych samych skarżących (sygn. akt II SA/Wr [...] ), sugerowany przez organ jako podstawa postępowania naprawczego przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy w ogóle nie stosuje się do budowy prowadzonej na podstawie zgłoszenia. Podstawa ta odnosi się bowiem w sposób wyraźny do robót budowlanych wykonywanych na podstawie pozwolenia na budowę, a ponadto ingerencję organów nadzoru budowlanego uzasadnia tutaj sam sposób prowadzenia robót, nie zaś wady prawne udzielonego inwestorowi pozwolenia budowlanego (czy to w drodze decyzji, czy to przez niewniesienie sprzeciwu). Z kolei, o ile przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 nie dotyczy robót budowlanych objętych prawną możnością ich zgłoszenia i zgłoszonych, zaś nie zachodzi podstawa z art. 50 ust. 1 pkt 1 , to do rozważenia pozostawałaby co najwyżej podstawa dla prowadzenia postępowania naprawczego wymieniona w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy, która według ustaleń organów również nie zachodzi. W nin. sprawie nie było więc konkretnej podstawy do wydania decyzji, w postaci wydanego postanowienia, jak też nie byłoby podstaw faktycznych i prawnych, według obecnego stanu sprawy do wydania takiego postanowienia. Nie miało znaczenia, że pozostałe zarzuty skargi były nieuzasadnione (art. 134§2 p.p.s.a.). Z tych względów i na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a i art. 152 oraz mając na uwadze art. 210§1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. J.T. 13.10.09r.