II SA/Wr 259/24

WyrokWSA we Wrocławiu2024-10-17

Skład orzekający: Olga Białek, Halina Filipowicz-Kremis, Malwina Jaworska-Wołyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kontenery stalowe, połączone ze sobą, obudowane, wyposażone w instalacje wodno-kanalizacyjne i elektryczne, trwale związane z gruntem za pomocą bloczków betonowych, stanowią budynek w rozumieniu Prawa budowlanego, którego budowa wymaga pozwolenia na budowę, a w przypadku samowoli budowlanej, czy zasadne jest wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kontenery stalowe, połączone ze sobą, obudowane, wyposażone w instalacje wodno-kanalizacyjne i elektryczne oraz trwale związane z gruntem za pomocą bloczków betonowych, wyczerpują definicję budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Ich realizacja wymagała pozwolenia na budowę, a ponieważ zostało to zaniechane, zasadne było wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Skarżąca B. B. wniosła skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z samowolną budową obiektów kontenerowych na działce nr [...]. PINB stwierdził budowę ośmiu połączonych kontenerów stalowych, obudowanych, z instalacjami, trwale związanych z gruntem, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżąca twierdziła, że obiekty te są tymczasowe, związane z produkcją rolną i nie wymagają pozwolenia, a prace zostały zakończone przed kontrolą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 stycznia 2024 r. Nr 62/2024 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia wszelkich robót budowlanych związanych z samowolną budową obiektów budowlanych – kontenerowych oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem, z dnia 16 stycznia 2024 r. (nr 62/2024), Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej DWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB) z dnia 9 października 2023 r., którym wstrzymano inwestorowi tj. B. B. (zw. dalej stroną, skarżącą) prowadzenie wszelkich robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę, związanych z samowolną budową obiektów budowlanych - kontenerowych, zlokalizowanych w W. na terenie działki nr [...], obręb [...] oraz poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej oraz zasadach jej obliczania. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 3 października 2022 r. PINB przeprowadził kontrolę na dz. nr [...] w W., w trakcie której stwierdził obiekty budowlane konstrukcji kontenerowej, stalowe. Obiekty połączone są z gruntem za pomocą boczków betonowych. Obiekty obudowane zostały deskami. Wymiary kontenerów głównych (3 sztuki) to: 15 x 3 x 3m. Do kontenerów dostawione są prostopadle dodatkowe kontenery stalowe na bloczkach betonowych (3 sztuki) o wymiarach 9 x 3 x 3 m. Dwa kontenery główne są ze sobą połączone kontenerami. Pomiędzy kontenerami wykonane zostały schody zewnętrzne, konstrukcji stalowej prowadzące na dach obiektów - gdzie najprawdopodobniej powstanie taras widokowy - wyprowadzone zostały słupy drewniane. Kontenery wyposażone są w instalacje: wodno-kanalizacyjną, elektryczną oraz agregaty chłodnicze. Do działki doprowadzone zostało przyłącze energetyczne. Teren wokół kontenerów był ogrodzony. Wysypany niesort kamienny, zamontowany monitoring. Kontenery posiadały przeszklone drzwi zewnętrzne. W kontenerach wydzielone są pomieszczenia. Na kontrolę nie przybyła skarżąca. Według oświadczenia przedstawiciela Gminy M., przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Gminy, strona nie uzyskała zgody na jakąkolwiek zabudowę i nie posiada do niej żadnego tytułu prawnego. Sporządzono dokumentację fotograficzną. W dniu 23 listopada 2022 r. pełnomocnik strony - oświadczył, że na spornej działce ustawionych zostało 10 kontenerów (chłodni), które do siebie przylegają. Kontenery (chłodnie) zostały zarejestrowane jako pojazdy samochodowe: naczepa ciężarowa izotermiczna - sztuk 3 i jako naczepa ciężarowa (chłodnia) sztuk 7. Pojazdy posiadają indywidualne tablice rejestracyjne. Kontenery posadowione są na bloczkach betonowych na osiach (koła zostały zdemontowane) i w chwili obecnej obite są deskami w celach estetycznych. Pełnomocnik załączył kserokopię dowodów rejestracyjnych ww. pojazdów oraz przedłożył do wglądu tablice rejestracyjne. Oświadczył także, że skarżąca była na spotkaniu u Wójta Gminy M. w temacie problematycznej drogi, która przebiega przez jej działkę. W wyniku rozmów, doszło do wstępnego porozumienia związanego z zamianą drogi na teren działki, obecnie zajmowanej przez ustawione pojazdy naczepy ciężarowo-chłodniczej. Z kolei przedstawiciel Gminy M. przekazał, że dla części działki nr [...] jest prowadzone postępowanie sądowe o zasiedzenie dla sąsiadów, a pozostała część tej działki nr [...] zostanie uregulowana z B. B. w zamian za część jej działki, na której jest obecnie droga gmina. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że nikt bez zgody właściciela działki nr [...] nie naruszałby jej mienia, a na działce nr [...] nie zostały wybudowane żadne obiekty budowlane. W zaistniałych okolicznościach, pismem z dnia 26 czerwca 2023 r., PINB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnych robót budowlanych związanych z budową obiektów budowlanych kontenerowych, zlokalizowanych w W. na terenie działki nr [...], obręb [...] według ewidencji gruntów. Pismem z dnia 7 lipca 2023 r. B. B. wniosła o zawieszenie postępowania do czasu wyjaśnienia kwestii drogi przebiegającej przez jej działkę. Nadto poinformowała, że na działce zostały ulokowane naczepy chłodnie, które są mobilne. Pismem z dnia 27 lipca 2023 r. Wójt Gminy M. poinformował PINB, iż działka nr [...] uległa podziałowi geodezyjnemu na działki nr [...] oraz [...]. Kontenery budowlane postawione samowolnie przez skarżącą znajdują się na działce aktualnie oznaczonej nr [...], a Gmina nie zamierza zawierać z nią umowy, która pozwalałaby zalegalizować istniejącą samowolę budowlaną. Z uwagi na powyższe PINB, pismem z dnia 21 sierpnia 2023 r., zawiadomił o zmianie treści przedmiotu postępowania - zmiana numeru działki. W tak zakreślonych okolicznościach PINB, postanowieniem z dnia 9 października 2023 r., działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowalne (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej p.b.) wstrzymał prowadzenie wszelkich robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę, związanych z samowolną budową obiektów budowlanych - kontenerowych, zlokalizowanych w W. na terenie działki nr [...] oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. Utrzymując w mocy postanowienie PINB, DWINB w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 48 ust. 3-5 p.b. w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Dalej DWINB wyjaśnił, że z art. 28 p.b. wynika, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 p.b. Wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia bądź zgłoszenia oznacza, że zostały wykonane w ramach samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 3 pkt 5 p.b. przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak m.in. kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej, obiekty kontenerowe. W myśl zaś art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu." W sytuacji natomiast posadowienia takiego typu obiektu na okres dłuższy niż 180 dni wymaga on wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odwołując się do orzecznictwa, DWINB wskazał, że "wprawdzie "obiekty kontenerowe" zostały przywołane w art. 3 pkt 5 p.b., wśród przykładowych rodzajów tymczasowych obiektów budowlanych i w orzecznictwie przyjmuje się, że co do zasady tak właśnie należy takie obiekty kwalifikować, niemniej jednak zwraca się również uwagę, że obiekt kontenerowy może także stanowić budynek, jeżeli posiada umocowanie i zakotwienie w gruncie. Ponadto, co do zasady, w orzecznictwie jako tymczasowe obiekty budowlane, traktowane są obiekty kontenerowe o niewielkich parametrach (pojedyncze kontenery). Jednocześnie przyjmuje się, że o stałym związaniu z gruntem decyduje nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, ani też możliwości techniczne przeniesienia obiektu, lecz to, czy posadowienie obiektu jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom zewnętrznym oraz, czy ze względu na swoją konstrukcje (parametry) wymaga trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem składającym się z ośmiu połączonych technicznie i funkcjonalnie kontenerów modułowych, dwukondygnacyjnych, docieplonych. Parametry techniczne tego obiektu decydują o tym, że jest on stale związany z gruntem i tym samym stanowi budynek, w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b., którego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Sam zaś fakt, że dany przedmiot np. przyczepa kempingowa, holenderska, przeznaczona do przewozu rzeczy, jest przystosowana do przemieszczania się po drogach nie przesądza o tym, że nie można go zakwalifikować jako obiektu budowlanego, w sytuacji gdy został posadowiony na gruncie, a jego dominująca funkcja nie jest związana z jego pierwotną rolą. Nie ma przy tym więc rozstrzygającego znaczenia okoliczność zarejestrowania tudzież ubezpieczenia przyczepy. Istotne jest to, że przyczepa de facto nie pełni funkcji transportowo-komunikacyjnej. Zdaniem DWINB, w niniejszej sprawie, mamy do czynienia z obiektami kontenerowymi połączonymi ze sobą, posiadającymi wspólny dach pokryty papą oraz posiadającymi instalację wodnokanalizacyjną, elektryczną oraz agregaty chłodnicze. Nadto parametry techniczne tych obiektów świadczą o tym, iż są one trwale związane z gruntem, wobec czego uznać należy je za budynek, w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b., którego realizacja wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z akt sprawy wynika zaś, iż przed wybudowaniem ww. obiektów nie uzyskano pozwolenia na budowę ani nie dokonano zgłoszenia. W tej więc sytuacji zasadnym było wydanie postanowienia na podstawie art. 48 p.b., inicjującego drogę do legalizacji samowoli budowlanej, a dalszy ciąg prowadzonego w tym zakresie postępowania zależy od inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu. Legalizacja jest bowiem uprawnieniem, a nie obowiązkiem, niemniej jednak nieskorzystanie z tegoż uprawnienia spowoduje wydanie nakazu rozbiórki. Odnosząc się do treści zażalenia, DWINB, wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Jednakże ww. przepis został dodany przez art. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 maja 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o transporcie kolejowym i wszedł w życie z dniem 3 czerwca 2023 roku. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż sporne obiekty znajdują się na wskazanej działce od co najmniej czerwca 2022 r., a co za tym idzie cytowany przepis nie mógłby znaleźć do nich zastosowania. Nadto organ wskazał, iż skarżąca nie stawiła się na kontroli dnia 3 października 2022 r., a jej pełnomocnik dnia 23 listopada 2022 r. złożył wyjaśnienia w sprawie, z których nie wynikało, że niniejsze obiekty stanowią obiekty gospodarcze związane z produkcją rolną, zatem w tej sytuacji nie można czynić zarzutu organowi I instancji zaniechania poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego zastosowania prawa materialnego. Skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów czy innego rodzaju dowodów potwierdzających jej twierdzenia w toku postępowania. Dalej DWINB wskazał, iż organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania. Nie chodzi więc o konieczność wyjaśnienia okoliczności sprawy, będących nawet w ścisłym związku ze sprawą, lecz o rozstrzygnięcie spełnienia przesłanki (pozytywnej bądź negatywnej), której organ samodzielnie nie może rozstrzygnąć, gdyż jest to materia będąca w kompetencji innego organu. Z taką sytuacją nie mamy natomiast do czynienia w niniejszej sprawie. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła B. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: - art. 105 k.p.a. przez wydanie orzeczenia o wstrzymaniu wykonania robót, mimo tego, że wszelkie prace zostały zakończone przed datą wszczęcia kontroli; - art. 29 ust. 2 pkt 1 p.b. oraz art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez niezastosowanie i w konsekwencji wadliwe przeprowadzenie postępowania odwoławczego i wydanie nietrafnego orzeczenia; - art. 3 pkt 5 p.b. przez bezzasadne przyjęcie, za organem I Instancji, że kontener zlokalizowany przez skarżącą, to kontener budowlany, w sytuacji gdy stanowi on obiekt gospodarczy wykonany z kontenera i związany z produkcją rolną; - art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. przez nie uwzględnienie, że skoro ustawodawca dopuścił budowę bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia jednokondygnacyjnego budynku gospodarczego o powierzchni do 150 m², to tym bardziej dopuścił budowę tego typu obiektu budowlanego z użyciem kontenera spełniającego wymagania postawione dla takiego budynku, Motywując zasadność wniesionej skargi skarżąca wyjaśniła, że w art. 29 ust 2 p.b. ustawodawca wskazał, kiedy budowa nie wymaga pozwolenia na budowę ani nawet zgłoszenia, w szczególności w pkt. 1 przyjął, że nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: a) parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Nadto, w pkt. 33 wskazał na brak wymogu uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia budowy jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie organ I i II instancji zaniechał przeprowadzenia postępowania, które pozwoliłoby w sposób prawidłowy ustalić podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, pomijając całkowicie to, że skarżąca jest rolnikiem, wykonała obiekty jako obiekty gospodarcze w celu związanym z produkcją rolną (przechowywanie sprzętu, środków ochrony roślin, zabezpieczenie potrzeb socjalnych). Gdyby organ w sposób niewadliwy przeprowadził postępowanie, winien był uwzględnić, że pozostałe cechy charakterystyczne obiektu jak długość, wysokość i rozpiętości oraz obszar oddziaływania spełniają wymagania dla obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną czy też jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych. Wydając rozstrzygnięcie organ I Instancji winien był uwzględnić treść art. 29 ust 2 pkt. 1 oraz także treść art. 29 ust. 2 pkt 33, który wszedł w życie 23 maja 2023 r., a tymczasem organ wydał swoje rozstrzygnięcie w dniu 16 stycznia 2024 r. Zdaniem skarżącej skoro roboty budowlane polegające na posadowieniu kontenerowych przyczep na bloczkach betonowych, były zakończone w dacie przeprowadzonej kontroli, to bezprzedmiotowe jest postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej p.p.s.a.). Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli tut. Sądu podlegało postanowienie DWINB z dnia 16 stycznia 2024 r. (nr 62/2024), utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 października 2023 r., którym wstrzymano prowadzenie wszelkich robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę, związanych z samowolną budową obiektów budowlanych - kontenerowych, zlokalizowanych w W. na działki nr [...], obręb [...] oraz poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej oraz zasadach jej obliczania. Prawnomaterialną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przesłanką wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy z art. 48 ust. 1 pkt 1 pozostaje stwierdzenie, że obiekt budowlany lub jego część wykonano bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym postanowienie takie – wbrew twierdzeniom skargi - wydaje się zarówno w przypadku obiektu będącego w budowie, jak również do obiektu już wybudowanego. Sąd podzielił trafność zapadłych rozstrzygnięć wynikającą z właściwie zastosowanych przepisów procedury administracyjnej i prawa materialnego. Zasadnie organy zastosowały tryb z art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b., zgodnie z ust. 3 informując o możliwości złożenia wniosku o legalizację i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Prawidłowo organy oceniły, że w sprawie nie miał zastosowania żaden, z wynikających z p.b., przepisów zwalniających inwestora od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku wykonania spornych obiektów. W kontekście powyższego trzeba przede wszystkim zauważyć, że w toku przeprowadzonej kontroli ustalono, że na terenie działki nr [...] znajdują się obiekty budowlane konstrukcji kontenerowej, stalowe, połączone z gruntem za pomocą boczków betonowych. Obiekty obudowane zostały deskami. Wymiary kontenerów głównych (3 sztuki) 15 x 3 x 3m. Do kontenerów dostawione są prostopadle dodatkowe kontenery stalowe na bloczkach betonowych (3 sztuki) o wymiarach 9 x 3 x 3 m. Dwa kontenery główne są ze sobą połączone kontenerami. Pomiędzy kontenerami wykonane zostały schody zewnętrzne, konstrukcji stalowej prowadzące na dach obiektów - gdzie najprawdopodobniej powstanie taras widokowy - wyprowadzone zostały słupy drewniane. Kontenery wyposażone są w instalacje: wodno-kanalizacyjną, elektryczną oraz agregaty chłodnicze. Do działki doprowadzone zostało przyłącze energetyczne. Teren wokół kontenerów był ogrodzony, zamontowano monitoring. Kontenery posiadały przeszklone drzwi zewnętrzne. W sprawie nie jest sporne, że inwestorem powyższych prac jest skarżąca, jak również to, że realizacja przedmiotowej inwestycja nie została poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo zaś przyjęły, że wykonanie spornych robót nastąpiło w warunkach samowoli budowlanej. Z zebranego materiału dowodowego, w tym protokołu kontroli opatrzonego dokumentacją fotograficzną wynika, iż na skutek wykonanych prac, sporne kontenery utraciły swoje zasadnicze właściwości transportowo-przewozowe. Zakres zaś wykonanych robót pozwala na stwierdzenie, iż wyczerpują one definicję budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b., przez który należy rozumieć obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach. Sporne kontenery, które zostały ze sobą wzajemnie połączone i obudowane deskami, posiadają wspólny dach, pokryty papą, wyposażone zostały w instalację wodno-kanalizacyjną, elektryczną oraz agregaty chłodnicze, stanowią całość techniczno-użytkową, trwale związaną z gruntem za pomocą bloczków betonowych. W tych okolicznościach rzeczą inwestora przed realizacją niniejszego przedsięwzięcia było – stosownie do brzmienia art. 28 p.b. – uzyskanie pozwolenia na budowę, czego jednak zaniechał. Zasadnie przy tym uznały organy, że obiekty kontenerowe zasadniczo wpisują się w definicję tymczasowego obiektu budowlanego, którego realizację ustawodawca dopuścił na podstawie zgłoszenia, w sytuacji gdy obiekt taki nie jest połączony trwale z gruntem i jest przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce – w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (art. 29 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 3 pkt 5 p.b.). Jednak w niniejszej sprawie, wobec trwałego połączenia spornych obiektów z gruntem, nie mamy do czynienia z tak rozumianym tymczasowym obiektem budowlanym. Nadto, obiekty te istnieją już dłużej niż 180 dni, a ich infrastruktura techniczna w postaci instalacji wodno-kanalizacyjnych, elektrycznych oraz agregatów chłodniczych jednoznacznie świadczy o planowanym dłuższym funkcjonowaniu tychże obiektów. Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi wskazać trzeba, iż brak było podstaw do przyjęcia, że w sprawie znajduje zastosowanie przepis z art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Przepis ten – co też zauważył DWINB - został bowiem dodany do p.b. przez art. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 maja 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o transporcie kolejowym, która to nowelizacja weszła w życie z dniem 3 czerwca 2023 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż sporne obiekty znajdują się na wskazanej działce od co najmniej czerwca 2022 r., a co za tym idzie cytowany przepis nie mógłby znaleźć do nich zastosowania. Zebrany, również przy udziale pełnomocnika strony, materiał dowodowy nie potwierdza wskazanych w skardze twierdzeń, iż skarżąca jest rolnikiem i wykonała sporne obiekty jako gospodarcze w celu związanym z produkcją rolną (przechowywanie sprzętu, środków ochrony roślin, zabezpieczenia potrzeb socjalnych). Także pomimo zawartego w skardze wniosku dowodowego, pełnomocnik skarżącej nie przedłożył do niej nakazu płatniczego, o przeprowadzenie z którego dowodu wnioskował. Okoliczności posadowienia spornych kontenerów na potrzeby działalności związanej z produkcją rolną, skarżąca w żaden sposób nie udowodniła ani nawet nie uprawdopodobniła na żadnym etapie postępowania. W tych okolicznościach Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły znaleźć uzasadnienia. Stwierdzić bowiem należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie wykazała, by naruszało ono prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jego z obrotu prawnego. W ocenie Sądu analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a przeprowadzona przez nie ocena jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego. W sposób bowiem należyty wyjaśniono okoliczności stanu faktycznego oraz dokonano prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienie odzwierciedla poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając przy tym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło