II SA/Wr 2591/02
WyrokWSA we Wrocławiu2005-05-25
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Grażyna Staniszewska, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania w sprawie przyznania zasiłku przedemerytalnego było zasadne, jeśli okoliczność przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy nastąpiła po wydaniu pierwotnej decyzji o przyznaniu zasiłku, ale przed wydaniem decyzji uchylającej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że postępowanie zostało wznowione z naruszeniem prawa. Okoliczność przyznania skarżącemu renty z tytułu niezdolności do pracy nastąpiła po wydaniu decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego, a zatem nie mogła stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który wymaga, aby nowe okoliczności istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi. Ponadto, sąd wskazał na art. 29 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który umożliwiał pobieranie świadczeń z Funduszu Pracy osobom, które utraciły prawo do renty, a następnie odzyskały je z mocą wsteczną.Stan faktyczny
Skarżący C. R. uzyskał prawo do zasiłku przedemerytalnego decyzją Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy. Następnie, w wyniku wyroku sądu, przyznano mu prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na okres, który nakładał się na okres pobierania zasiłku. Powiatowy Urząd Pracy wznowił postępowanie i wydał decyzję odmawiającą przyznania zasiłku, a następnie uchylającą pierwotną decyzję. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA /del/ Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant apl. prok. Piotr Góralski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005r. sprawy ze skargi C. R. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania z dniem [...]r. prawa do zasiłku przedemerytalnego po wznowieniu postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...]na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (J.t. z 2001 r. Dz.U. Nr 6, poz.56 ze zm.) w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania C. R. od decyzji Starosty Powiatu w Ś., z dnia [...]r., znak: [...], po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...]r. orzekającej o uchyleniu decyzji ostatecznej Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Ś., z dnia [...]r., znak: [...], w sprawie przyznania C. R. z dniem [...]r. prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych oraz o odmowie przyznania z dniem [...]r. prawa do zasiłku przedemerytalnego - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach uzasadnienia podano, że zaskarżoną decyzją orzeczono, po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...]r., o uchyleniu decyzji ostatecznej Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Ś., z dnia [...]r., znak: [...], w sprawie przyznania C. R. z dniem [...]r. prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych oraz o odmowie przyznania jemu z dniem [...]r. prawa do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ dnia [...]r. wpłynęła do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. informacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. Inspektorat w Ś., iż od dnia [...]r. przyznano C. R. rentę z tytułu niezdolności do pracy na czas określony do [...]r.
W odwołaniu C. R. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa (w szczególności art. 2 ust. 2 lit. c, art. 37j ust. 1 w związku z art. 6 pkt 6 lit.b ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 2, art. 7 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) oraz zasad współżycia społecznego i wniósł o jej uchylenie w uzasadnieniu podając, że nie zgadza się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, w którym wskazano, iż podstawą do jej wydania był fakt pozyskania przez Powiatowy Urząd Pracy w Ś. informacji, iż od dnia [...]r. wyrokiem Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. z dnia [...]r. przyznano jemu rentę z tytułu niezdolności do pracy na czas określony do dnia [...]r. Skarżący przyznaje, iż w dniu [...]r.zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. celem rejestracji jako bezrobotny, uczynił to zgodnie z ówczesnym stanem faktycznym i prawnym, albowiem w dniu [...]r. zgodnie z wówczas wydaną decyzją ZUS był bez prawa do renty, zdolny do pracy, bezrobotny i spełniający ustawowe warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, wypełnił wszystkie niezbędne druki i dokumenty zgłoszeniowe, stąd też od dnia [...]r. do dnia dzisiejszego figuruje nieprzerwanie w ewidencji Powiatowego Urzędu Pracy. Decyzję ZUS skarżący zaskarżył do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś., a w oczekiwaniu na wyrok pobierał zgodnie z przepisami prawa oraz decyzją Kierownika PUP zasiłek przedemerytalny. Zmiana sytuacji faktycznej i prawnej nastąpiła z chwilą wydania wyroku w sprawie prawa do renty. Sąd zmienił decyzję ZUS i przyznał skarżącemu prawo do renty na czas określony tj. [...]r. czyli na okres miniony, ale niestety nakładający się na czas, kiedy skarżący pobierał zasiłek przedemerytalny. Poza tym skarżący wskazuje, że w jego sytuacji należałoby przyjąć, że w dniu [...]r. został zarejestrowany jako bezrobotny, spełniał wszelkie wymogi niezbędne dla uzyskania zasiłku oraz, że nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego.
Na podstawie akt ustalono, że C. R. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. dnia [...]r. po okresie pozostawania w stosunku pracy od [...]r. do [...]r. (tj. [...] lat, [...] miesięcy oraz [...] dni) i przedstawił decyzję z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.z dnia [...]r., w której podano, że od [...]r. do [...]r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem, a od [...]r. wstrzymano jej wypłatę.
Na tej podstawie decyzją z dnia [...]r. skarżącemu został przyznany zasiłek przedemerytalny od dnia [...]r. w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych, podlegającej waloryzacji na zasadach ustawowych.
W dniu [...]r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. wpłynęła informacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. Inspektorat w Ś., iż od dnia [...]r. przyznano C. R[...] rentę z tytułu niezdolności do pracy na czas określony do [...]r.
W związku z tym Powiatowy Urząd Pracy w Ś. postanowieniem z dnia [...]r. wznowił z urzędu postępowanie w powyższej sprawie a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w oparciu m.in. o wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. z dnia [...]r., podjął zaskarżoną decyzję.
Rozpatrując odwołanie Wojewoda D. stwierdził, że zgodnie z przepisem art.37j ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2001r., zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Zgodnie zaś z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c cyt. ustawy status osoby bezrobotnej nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Skarżący nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...]r. do [...] r., zasadnie zatem w zaskarżonej decyzji uznano, że istniała podstawa do uchylenia decyzji ostatecznej Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Ś., z dnia [...]r., znak: [...], w sprawie przyznania skarżącemu z dniem [...]r. prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych oraz do odmowy przyznania jemu z dniem [...]r. prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Skoro skarżącemu przyznano świadczenie rentowe na okres od [...]r. do [...]r., to nie spełniał on warunków dla przyznania statusu osoby bezrobotnej, a co za tym idzie do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...]r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podlegająca kontroli Sądu decyzja organu I instancji z dnia [...]r. została podjęta w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. z dnia [...]r. przyznającą skarżącemu prawo do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu postanowienia wznawiającego postępowanie podano, iż w dniu [...]r. wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności nie znane organowi w dniu podjęcia decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Powołane uzasadnienie postanowienia o wznowieniu postępowania nie odpowiada treści przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co ma nader istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zastosowania wskazanej normy w analizowanym stanie faktycznym. Zgodnie z treścią tegoż unormowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczna wznawia się postępowanie jeżeli "wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję". Zatem, wznawia się postępowanie na tej podstawie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe; 2) okoliczności te lub dowody istniały w dniu wydawania decyzji ostatecznej; 3) nie były one znane organowi, który wydał decyzję.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący, C. R. od [...]r. do [...]r. pobierał rentę. W wyniku decyzji ZUS Oddział w W. z dnia [...]r. orzekającej o nieprzysługiwaniu mu prawa do renty zgłosił się do organu zatrudnienia i z dniem [...]r. uzyskał na mocy decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. z dnia [...]r. prawo do zasiłku przedemerytalnego. W wyniku wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ś. z dnia [...]r., sygn. akt [...]zmieniono wskazaną decyzję ZUS Oddział w W. i przyznano C. R. nadal prawo do renty od [...]r. do [...]r.
Skarżący kierując do Sądu odwołanie od niekorzystnej dlań decyzji organu rentowego, nie mógł wiedzieć jakie orzeczenie zapadnie w jego sprawie, zatem - w związku z utratą finansowych podstaw egzystencji - niezwłocznie zarejestrował się jako bezrobotny z prawem do zasiłku. Zwłoka w rejestracji związana np. z oczekiwaniem na sądowe rozstrzygnięcie sprawy mogłaby narazić go na ryzyko utraty przesłanek prawa do zasiłku zawartych w art. 23 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, w wypadku gdyby orzeczenie Sądu okazało się dla niego niekorzystne.
W konkluzji należy stwierdzić, że w dniu wydawania decyzji o rejestracji w charakterze bezrobotnego i o zasiłku przedemerytalnym ([...]r.) skarżący nie posiadał statusu rencisty. Status ten przywrócono mu dopiero w wyniku wyroku sądowego z dnia [...]r. Oznacza to, że wbrew twierdzeniom organów decyzyjnych w dacie podejmowania decyzji w tej sprawie nie istniała okoliczność w postaci pobierania przez stronę renty inwalidzkiej, okoliczność ta zaktualizowała się dopiero w wyniku orzeczenia sądowego, co jednak nastąpiło już po dniu wydania decyzji w tej sprawie. Powyższe jest równoznaczne z uznaniem, że w sprawie nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki, wznowienia postępowania na podstawie powołanej przez organ (w dniu wydawania decyzji nie istniała okoliczność w postaci pobierania przez skarżącego renty inwalidzkiej), a w konsekwencji podstawa do wznowienia postępowania.
Wskazać należy, że rozpatrując przedmiotową sprawę organy nie zwróciły uwagi na treść art. 29 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r., który stanowił, że bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie, którym przyznano prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia za okres, za który wypłacono zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium, zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe, które przyznały świadczenie, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków, dodatków szkoleniowych, stypendiów, świadczeń przedemerytalnych lub innych świadczeń pieniężnych przed odliczeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i przekazują te kwoty na konto Funduszu Pracy właściwego powiatowego urzędu pracy (ust. 1). Kwota pomniejszenia, o której mowa w ust. 1, nie może być wyższa niż przyznana za ten okres kwota emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej (ust. 2).
Nie ulega wątpliwości, że celem wprowadzenia przytoczonego unormowania było umożliwienie rejestrowania się w charakterze bezrobotnych i uzyskiwania świadczeń z Funduszu Pracy osób, które - w wyniku nieprawomocnej decyzji ZUS o pozbawieniu prawa do świadczenia rentowego - utraciły środki egzystencji, a następnie - w drodze przyszłego i niepewnego co do rozstrzygnięcia wyroku sądowego świadczenia te z mocą wsteczną odzyskały.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), orzeczono jak w sentencji.
Sąd nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonego postanowienia /art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu ...), gdyż decyzja odmowna w zasadzie nie posiada waloru wykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło