II SA/Wr 2597/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak Sędzia WSA - Andrzej Cisek Sędzia WSA - Anna Siedlecka/sprawozdawca/ Protokolant - Katarzyna Grott po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi P. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia przebiegu rurociągu wody surowej na odcinku M. - Zakład Uzdatniania Wody w granicach J. G. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G.; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na rzecz skarżącego P. C. kwotę 10, 00 zł(słownie : dziesięć) tytułem kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt II SA/Wr 2597/03 1 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. po przeprowadzeniu postępowania na wniosek P. C. o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]r. nr [...] odmówiło uchylenia tegoż postanowienia, które utrzymało w mocy postanowienie wydane przez działającą z upoważnienia Prezydenta Miasta J. G. Kierownik Referatu Urbanistyki i Architektury Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w J. G. z dnia [...]r. nr [...] o odmowie wznowienia na wniosek P. C. postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem Prezydenta Miasta J. G. z dnia [...]r. nr [...] o uzgodnieniu przebiegu rurociągu wody surowej na odcinku M. - Zakład Uzdatniania Wody w granicach J. G . W uzasadnieniu organ wskazał, iż pismem z dnia [...]r. P. C. wniósł o wznowienie postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, podnosząc, iż Kolegium wydając orzeczenie błędnie przyjęło, że należące do P. C. nieruchomości położone w granicach Gminy P. nie graniczą z nieruchomościami znajdującymi się w granicach administracyjnych J. G., przez które planowane jest przeprowadzenie rurociągu z wodą. We wniosku tym P. C. wskazał, że działki nr [...] i [...] graniczą z działkami nr [...],[...] i [...], oraz dołączył do niego kopię mapy z zaznaczonymi wymienionymi wyżej działkami i wyciąg z rejestru gruntów potwierdzający jego własność ww. działek nr [...] i [...]. Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło swoje postanowienie na błędnym ustaleniu faktycznym, że stanowiące jego własność nieruchomości nie graniczą z nieruchomościami, na których planowane jest wybudowanie spornej inwestycji. Uzasadniając swoje postanowienie organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uchylenia skarżonego postanowienia, gdyż nie zaistniały podstawy określone w art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a. Organ przyznał, iż w zaskarżonym postanowieniu nie wzięto pod uwagę faktu sąsiadowania nieruchomości P. C. z nieruchomościami, przez które ma przebiegać rurociąg, a fakt ten istniał w dniu wydania postanowienia przez Kolegium i nie był Kolegium znany, jednakże wskazane przez P. C. okoliczności nie stanowią nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, które w ocenie Sygn. akt II SA/Wr 2597/03 2 organu powodowałyby uchylenie postanowienia z dnia [...]r. Zdaniem organu faktom podawanym przez P. C. przypisać należy jedynie znaczenie informacyjne, pozostające bez wpływu na stanowisko Kolegium. Ponadto organ podzielił pogląd Kolegium, iż w prowadzonym przez Prezydenta Miasta J. G. postępowaniu uzgadniającym stronami są tylko te podmioty, które są właścicielami nieruchomości, na których ma przebiegać rurociąg, a objętych uzgodnieniem. W związku z postanowieniem z dnia [...]r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł adresat tego postanowienia P. C . W uzasadnieniu tego wniosku wnoszący nie zgadza się z uznaniem faktu graniczenia jego nieruchomości z nieruchomościami, na których przebiegać ma rurociąg jako nieistotnego dla sprawy, powołując się przy tym na jednolitą wykładnię Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą art. 46 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i zarzucając sprzeczność stanowiska Kolegium z tą wykładnią, zgodnie z którą - w ocenie P. C. - należy go uznać za stronę postępowania, która interes prawny wykazuje w możliwości naruszenia planowanym rurociągiem gospodarki wodnej na przylegających do inwestowanych nieruchomości gruntach, które stanowią jego własność. Z tych też okoliczności wywodzi swoje prawo do bycia stroną postępowania, której statusu mu odmówiono w postępowaniu przed Prezydentem Miasta J. G. i w dalszych etapach zaskarżania postanowienia tegoż organu. W wyniku rozpatrzenia wniosku P. C. w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...]r. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji o odmowie P. C. statusu strony postępowania powołując się na treść i orzecznictwo do art. 46 ust. la ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym stroną postępowania są jedynie właściciele nieruchomości, na których inwestycje liniowe mają być realizowane oraz w sposób domniemany również ich użytkownicy wieczyści. Ponadto organ przyznał, iż celem postępowania opiniującego jest uzgodnienie inwestycji liniowej z planem zagospodarowania przestrzennego sąsiedniej gminy, w tym przypadku miasta J. G., na której również sporna inwestycja ma przebiegać i w związku z tym stronami w tym postępowaniu są jedynie właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości, których inwestycja bezpośrednio dotyczy. W ocenie organu postępowanie to nie ma charakteru "samodzielnego", lecz ma charakter pomocniczy, z którego to wynika, iż nie ma podstaw do doręczania przez organ postanowienia właścicielom lub Sygn. akt II SA/Wr 2597/03 3 użytkownikom wieczystym tych nieruchomości, które są usytuowane poza "obszarem terytorialnym" objętym opinią. Z zawartości tematycznej dokumentów wynika, że P. C. jest właścicielem działek gruntów, usytuowanych poza obszarem administracyjnym miasta J. G. Z "terytorialnego" - jak podkreśla Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. - punktu widzenia uzgodnienie nie dotyczy oceny zgodności przebiegu tej inwestycji na gruntach należących do P. C. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też "fakty" podane w piśmie przez P. C. organ ocenił jako nieistotne w tej sprawie. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu skarżący P. C. zarzucił Kolegium przy wydawaniu orzeczeń naruszenie przepisów art. 28 i 106 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, a co się z tym wiąże pozostawienie w obrocie prawnym postanowienia z dnia [...]r., wydanego z naruszeniem przepisu art. 106 § 5 k.p.a. oraz obarczonego wadą określoną w art. 156 § 1 ust. 3 k.p.a. Ponadto skarżący zarzuca, iż przebieg rurociągu pozostaje w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego J. G., lecz wskutek odmowy przyznania skarżącemu uprawnień strony w postępowaniu przed Prezydentem Miasta J. G. został on pozbawiony możności podnoszenia tego zarzutu. Ponadto skarżący wywodzi swoje uprawnienia strony postępowania z okoliczności przyznania mu statusu strony w postępowaniu wszczętym przez Wójta Gminy P., a to w ocenie skarżącego powoduje rozciągnięcie jego uprawnień także na postępowanie uzgadniające, wszczęte przez Prezydenta Miasta J. G . Skarżący kwestionuje ponadto podstawę prawną odmowy uznania jego prawa do udziału jako strona w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia [...]r. Uważa bowiem, iż powoływany przez organ II instancji art. 46 ust. la ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie może być podstawą do zmiany podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym prawidłowego określenia przez organ stron tegoż postępowania. W ocenie skarżącego stroną może być także właściciel sąsiedniej nieruchomości, jeżeli wykaże swój interes prawny. Ponadto skarżący wniósł jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, którego wykonanie - w jego ocenie - spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki. Postanowieniem z dnia 30 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując zarzuty zawarte w uzasadnieniach wydawanych orzeczeń. Sygn. akt II SA/Wr 2597/03 4 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sądowa kontrola decyzji oraz postanowień administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, a więc zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami prawa procesowego. Tak więc dopiero w przypadku naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję lub postanowienie. Z istoty sądowej kontroli decyzji (postanowień) administracyjnych wynika, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a wynikającego z akt sprawy. Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Oznacza to, że granice rozpoznania skargi określa całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjnoprawnego, który jest objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim wskazać należy, że przesłane do Sądu akta administracyjne nie są kompletne, a mianowicie brak jest pisma skarżącego z dnia [...]r. w sprawie wznowienia postępowania, na które powołuje się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. w swoim postanowieniu z dnia [...]r. i postanowieniu z dnia [...]r. Zatem kontrola legalności działań organu administracji publicznej przez Sąd jest w tym względzie ograniczona, bowiem nie jest możliwe zbadanie w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym faktycznych żądań skarżącego. Niemniej jednak zachodzą przesłanki do rozpoznania sprawy z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie SKO w J. G. z dnia [...]r. pozostają w obrocie prawnym. Zaskarżone do Sądu postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 28 , art. 123 § 1, art. 126 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a podstawę wszczęcia postępowania wznowieniowego stanowiła przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § 1 lub art. 145 a Kpa. Przepis ten ma też odpowiednie Sygn. akt II SA/Wr 2597/03 5 zastosowanie do rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu administracyjnym w formie postanowień, na które przysługuje zażalenie. Granica wznowienia postępowania wyznaczona jest zatem zakresem sprawy administracyjnej zakończonej decyzją (postanowieniem) administracyjną. Wznowienie postępowania może przy tym nastąpić wyłącznie w razie zaistnienia błędów w sposobie prowadzenia postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie kwestionowanej decyzji ( błędy dotyczące procedury). W sprawie będącej przedmiotem skargi postępowanie zakończone postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] ( zauważyć w tym miejscu należy, że prawidłowo winna zapaść w tym względzie decyzja administracyjna na podstawie art. 149 § 3 kpa) wznowiono na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Tymczasem przepis ten nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym niniejszej sprawy. Nie można bowiem dokonywać oceny orzeczenia SKO z dnia [...]r. dotyczącego odmowy wznowienia postępowania w kontekście przesłanek art. 145 § 1 Kpa. Orzeczenie o odmowie wznowienia postępowania nie może być bowiem przedmiotem wznowienia postępowania. Podnoszona w sprawie przesłanka art. 145 § 1 pkt 5 Kpa odnosi się w istocie bezpośrednio do postanowienia Prezydenta J. G. z dnia [...]r. nr [...] uzgadniającego pozytywnie przebieg rurociągu wody surowej. A zatem wadą procesową określoną w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa mogło być dotknięte postępowanie dotyczące wydania uzgodnienia w niniejszej sprawie. Z powyższej przyczyny (art. 145 § 1 pkt 5 kpa), brak było podstaw do wydania postanowienia przez SKO z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem SKO z dnia [...]r. Mając powyższe na względzie oraz z uwagi na to - co już wcześniej podkreślał Sąd w treści mniejszego uzasadnienia - iż brak jest w aktach administracyjnych wniosku skarżącego z dnia [...]r. mającego istotne znaczenie dla właściwej oceny żądania skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w art. 200 tej ustawy.