II SA/Wr 26/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-02-13
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska, Aleksandra Rygielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich, nie rozpatrując jednocześnie podniesionych przez stronę okoliczności, które mogły stanowić inny tytuł do tych uprawnień?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 k.p.a., nie rozpatrując w postępowaniu weryfikacyjnym zarzutu strony wskazującego na inne tytuły do uprawnień kombatanckich. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii możliwe jest prawidłowe rozstrzygnięcie, czy strona powinna zostać pozbawiona uprawnień, czy je zachować na podstawie innego tytułu.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J. K. uprawnień kombatanckich, uznając, że uzyskał je wyłącznie z tytułu służby w MO i walki o utrwalenie władzy ludowej. J. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że należał do AK i był więziony w obozie hitlerowskim. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, wskazując na upływ terminu do zgłaszania wniosków z innych tytułów. J. K. zaskarżył decyzję do sądu, powtarzając swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA Henryk Ożóg /sprawozdawca/, del. do WSA Jolanta Sikorska, Sędzia NSA Lidia Serwiniowska, Asesor WSA Aleksandra Rygielska, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy; II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz J. K. kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania poniesionych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm./, zwanej dalej ustawą, pozbawił uprawnień kombatanckich J. K.
W uzasadnieniu wskazano, że decyzją ZBoWiD J. K. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu walk zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej przyznane na podstawie zaświadczenia KMWO we W. z dnia [...] r. stwierdzającego, że pełnił służbę w MO i w okresie od [...] r. do [...]r. brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem.
Z powyższego wynika, że uprawnienia kombatanckie J. K. otrzymał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w MO.
W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które otrzymały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. K. podał, że w [...] r. wstąpił do AK, a w [...]r. został schwytany przez Niemców i osadzony w obozie hitlerowskim w P.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 127 §3 i art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r.
W uzasadnieniu wskazano, iż J. K. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach pełnionej służby w MO.
W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.
Jednocześnie Kierownik Urzędu poinformował, że w związku z podniesieniem we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestii przynależności do AK oraz pobytu w hitlerowskim obozie, których to tytułów ZBoWiD nie zaliczył do uprawnień kombatanckich, termin do składania wniosków z tytułów określonych w art. 1- 4 ustawy ustalony przez Sejm RP upłynął z końcem 1998 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. powtórzył zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy. Zgodnie z jej art. 25 ust. 2 pkt 2 pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia z mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 ustawy.
Z treści zaświadczenia KWMO we W. z dnia [...]r. wynika, że J. K. pełnił służbę w MO i w okresie od [...]r. do [...]r. brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem. Z zaświadczenia ZBoWiD we W. z dnia [...]r. Nr [...] natomiast - że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...]r. do [...]r.
Pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich było zatem trafne.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednakże wielokrotnie podkreślano, iż zarzut osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich i to niezależnie od terminu, w którym zarzut taki w toku tego postępowania podniesiono /por. uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 4 marca 2002r. sygn. akt OPS 13/01 - OPS 11/01-ONSA 2002/3/100 oraz wyroki NSA z dnia 31 lipca 2001r. sygn. akt V SA 3431/00-ONSA 2002/3/131 i z dnia 2 kwietnia 2001r. sygn. akt V SA 2044/00 nie publ./. Tak więc dopiero po należytym wyjaśnieniu tej kwestii i poczynieniu prawidłowych ustaleń faktycznych byłoby możliwe i zgodne z prawem, a w szczególności z art. 7 i art. 77 kpa rozstrzygnięcie, czy skarżący w myśl obowiązujących przepisów ustawy powinien zostać pozbawiony uprawnień kombatanckich, czy też je zachować na podstawie innego /innych/ tytułu /ów/.
Przyjmując odmiennie Kierownik Urzędu naruszył wymienione przepisy postępowania administracyjnego gdyż skarżący wskazał w postępowaniu administracyjnym okoliczności, które - w jego przekonaniu, mogły stanowić inny tytuł do dochodzonych uprawnień.
Powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Utraciwszy bowiem jeden tytuł do uprawnień kombatanckich skarżący mógł uzyskać inny znany ustawie. W tym zakresie sprawa winna więc być rozstrzygnięta.
Niezależnie od tego należy stwierdzić, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt SK 4/02 orzekł, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji i nie jest niezgodny z art. 19 i art. 30 Konstytucji /Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 658/.
Wobec powyższego na podstawie art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ... Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło