II SA/Wr 260/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Protokolant: Dariusz Brodzisz po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. sprawy ze skargi R. P. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz R. P. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Przedmiotem skargi R. P. jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...]r., którym uznano skarżącego za zdolnego do służby wojskowej (kat. A). Z orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. wynika, że u skarżącego rozpoznano osobowość nieprawidłową, która mieści się znaczeniowo w pojęciu § 69 p 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm. - dalej w skrócie rozporządzenie MON z 10.06.1992r.) oraz ustalono, iż rozpoznane schorzenie nie powoduje niezdolności do służby wojskowej. Z tych względów przyznano skarżącemu kategorię A zdolności do służby wojskowej. Ustaleń powyższych dokonano w oparciu o przeprowadzone badania specjalistyczne (psychologiczne, ortopedyczne, okulistyczne, neurologiczne, psychiatryczne). Z załączanych badań psychologicznych, przeprowadzonych przez neuropsychologa dr L. S. wynika, że u skarżącego rozpoznano zaburzenia osobowości - osobowość niedojrzała na skutek nadużywania narkotyków i alkoholu, brak właściwego krytycyzmu. Stwierdzono cechy charakterystyczne dla osobowości chwiejnej emocjonalnie z okresami obniżonego nastroju oraz uznano, że obniżoną samoocenę usiłuje kompensować przyjmowaniem środków psychoaktywnych. W opinii, badający skarżącego na zlecenie wojskowej komisji lekarskiej, neuropsycholog zamieścił również wnioski: - "Nie rokuje pomyślnie w służbie wojskowej". Jako propozycję odniesienia stwierdzonych schorzeń do pojęć zamieszczonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia MON z 10.06.1992 r. podano § 68 pkt 2 i § 69 pkt 1. Badanie skarżącego przeprowadził także doktor nauk medycznych specjalista psychiatra, który stwierdził jedynie osobowość nieprawidłową - § 69 pkt 1 ww. rozporządzenia. Te ostatnie ustalenia przyjęła TWKL w Ł. powołując się na przeprowadzone badania w gabinetach specjalistycznych. Od orzeczenia tego skarżący odwołał się do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. zarzucając, że przyznanie kategorii A przy stwierdzeniu - nieprawidłowej osobowości uznaje za niewłaściwe. Obawia się, że służba wojskowa może zakończyć się dla niego tragicznie. Dlatego prosi o ponowne wydanie opinii psychologicznej. Do odwołania dołączył: zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Psychologicznej dla Młodzieży w Ł. z dnia [...]r., kartę informacyjną z Centrum Leczenia Uzależnień w G. z dnia [...]r., kartę informacyjną leczenia szpitalnego z Centrum Leczenia Uzależnień [...] w G. z dnia [...]r., kartę informacyjną leczenia szpitalnego z Centrum Zdrowia Psychicznego i Leczenia Uzależnień w G. z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r., kartę informacyjną leczenia szpitalnego z Centralnego Szpitala Klinicznego w Ł. z dnia [...]r., karty informacyjne leczenia szpitalnego w [...] r. w szpitalach w O. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia [...]r. wystawione przez specjalistę psychiatrę o stanie zdrowia skarżącego. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji wskazując, że stwierdzone schorzenie oraz stopień jego nasilenia ustalony w wyniku przeprowadzonych badań lekarskich został zakwalifikowany przez lekarza psychiatrę do § 69 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 10.06.1992 r. tj. jako nieznacznie upośledzający zdolności adaptacyjne, co kwalifikuje skarżącego do wskazanej w orzeczeniu kategorii. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. P. wnosi o ponowne przeprowadzenie badania psychologicznego. Twierdzi, że badania jakie wykonano nie były dokładne. Podaje, że w [...] r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w O. orzekła o odroczeniu służby wojskowej ze względu na rozpoznaną u niego osobowość neurotyczną ze skłonnością do odurzania się - w trakcie leczenie - §69pkt 2 rozporządzenia MON z 10.06.1992 r. Twierdzi, że Komisja Lekarska w Ł. przed wydaniem swojego orzeczenia nie zapoznała się orzeczeniem Komisji w O. Ponadto podał, iż obecnie przebywa w szpitali w O., po wyjściu czeka go długa terapia w ośrodku zdrowia psychicznego. Jako dowody dołączył: zaświadczenie lekarskie z Wojewódzkiego Specjalistycznego Zespołu Neuropsychologicznego Oddziel Psychiatryczny w O. z dnia [...]r. potwierdzające jego pobyt w tym szpitali od [...]r., zaświadczenie z dnia [...]r. z Centralnego Szpitala Klinicznego Poradnia Terapii Rodzin - Hostel w Ł., stwierdzające iż przebywał w tamtejszym Hostelu od [...]r. i korzystał z psychoterapii indywidualnej i grupowej oraz ponownie zaświadczenie z dnia [...]r. wystawione przez specjalistę psychiatrę Z. C. oceniające stan zdrowia skarżącego. W odpowiedzi na skargę RWKL we W. wniosła o oddalenie skargi i wskazała, że orzeczenie oparto na wynikach specjalistycznych badań - specjalista psychiatra stwierdził u skarżącego osobowość nieprawidłową, która mieści się w pojęciu § 69 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 10.06.1992 r., a ustalone rozpoznanie nie jest sprzeczne z przedstawionymi przez skarżącego zaświadczeniami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie u.p.s.a. Oceniając zaskarżone orzeczenie w tym zakresie należy stwierdzić, iż narusza ono przepisy procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że u skarżącego, badający go w [...] r., lekarz psychiatra rozpoznał "osobowość neurotyczną ze skłonnością do odurzania się - w trakcie leczenia" i uznał iż rozpoznane schorzenie mieści się w pojęciu określonym w §69 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 10.06.1992 r. Ze względu na takie rozpoznanie RWKL w O. stwierdziła czasową niezdolność skarżącego do służby wojskowej. Badanie psychologiczne wykonane, w związku ze skierowaniem przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w Ł., zawiera wniosek przeprowadzającego badanie neuropsychologa -" Nie rokuje pomyślnie w służbie wojskowej" oraz wskazanie do zakwalifikowania rozpoznanych schorzeń do §68 pkt 2 i § 69 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 10.06.19992 r.. Badanie przeprowadzone przez lekarza psychiatrę wskazuje na osobowość nieprawidłową z kwalifikacją do § 69 pkt 1 w/w rozporządzenia. Do odwołania, od decyzji organu pierwszej instancji, a następnie do skargi, skarżący dołączył szereg dokumentów potwierdzających leczenie na oddziałach psychiatrycznych oraz zaświadczenie lekarza psychiatry z dnia [...] r. Z zaświadczenia tego wynika, że u skarżącego rozpoznano osobowość nieprawidłową znacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne (§ 69 pkt 2 zał. nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 10.06.1992 r.) oraz politoksykemię (§ 73 pkt 2 zał. nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 10.06.1992 r.) i w obecnym stanie pacjent nie jest zdolny do służby wojskowej. Orzeczenie organu odwoławczego stwierdza jedynie, iż rozpoznane schorzenie kwalifikuje skarżącego do służby wojskowej kat. A. W orzeczeniu tym organ nie odnosi się ani do wcześniejszego orzeczenia Komisji w O., której rozpoznanie było nieco inne, niż rozpoznanie RWKL we W., ani do stwierdzenia zawartego w opinii psychologicznej. Twierdzenie, zawarte w odpowiedzi na skargę, iż ustalone rozpoznanie nie stoi w sprzeczności z przedstawioną przez skarżącego dokumentacją medyczną również nie zostało uzasadnione. Zgodnie z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. , Nr 9, poz. 26 ze zm.) - dalej w skrócie Kpa decyzja administracyjna, jaką jest też orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej stwierdzające zdolność do służby wojskowej, powinna zawierać m in. uzasadnienie faktyczne i prawna. Uzasadnienie faktyczne winno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji spełniające wymogi wskazane w tym przepisie realizuje jedną z zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 8 Kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenie nie odpowiada przedstawionym wymogom nie zawiera bowiem uzasadnienia faktycznego. W uzasadnieniu nie wskazano, które ze zgromadzonych w toku postępowanie dowodów uznano za postawę rozstrzygnięcia i dlaczego, z jakich przyczyn nie dano wiary innym dowodem, w szczególności opinii psychologicznej przeprowadzonej na zlecenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. Nie wskazano czy w toku badania uwzględniane były ustalenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w O., które dały podstawę do uznania skarżącego za czasowo niezdolnego do służby wojskowej. Nie wskazano czy przyczyny, które legły u podstaw tego orzeczenia w dniu orzekania przez Terenowa Wojskową Komisje Lekarską w Ł. i Rejonową Wojskową Komisje Lekarską we W. już nie występowały, kiedy ustąpiły i jakie okoliczności na to wskazują. Nie ustosunkowano się także do dowodów przedstawionych przez skarżącego w szczególności kart informacyjnych ze szpitali i zaświadczeń lekarzy specjalistów. Za ustosunkowanie się do tych dowodów nie można uznać stwierdzenia, że rozstrzygnięcie podjęto na podstawie rozpoznania lekarza psychiatry powołanego w toku postępowania przez wojskową komisję lekarską. Z opinii lekarza psychiatry, na którą powołuje się organ odwoławczy, również nie wynika z jakimi dowodami zapoznał się przed wydaniem opinii i z jakich przyczyn uznał te dowody za nie mające znaczenia w sprawie. W tym stanie sprawy Sąd uznając, że uzasadnienia orzeczeń organów oby instancji nie odpowiadają wymogom art. 107 Kpa, a zatem naruszają zarówno ten przepis jak i przepis art. 8 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, na postawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) u.p.s.a. orzeczenia te wyeliminował z obrotu prawnego. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 u.p.s.a.