II SA/Wr 260/15

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. oraz M. K. i J. K. reprezentowanych przez przedstawicieli ustawowych – M.K. i J. K.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. Ż., M. K., oraz M.K. i J.K.reprezentowanych przez przedstawicieli ustawowych – M. K. i J. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, wnioskodawcy złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata wskazując w uzasadnieniu, że utrzymują się z wynagrodzenia otrzymywanego przez skarżącą M. K. ze stosunku pracy w wysokości 2.520 zł oraz z zasiłku dla bezrobotnych J. K. w wysokości 831 zł; posiadają następujące składniki majątkowe: mieszkanie o pow. 33, 42 m2 (należące do skarżącej M. K.) oraz mieszkanie o pow. 44, 70 m2 (należące do jej córek (współskarżących)). Dodali, że ich wydatki kształtują się następująco: koszty zarządu, opłaty eksploatacyjne, fundusz remontowy za mieszkanie skarżącej- łącznie 299, 28 zł i tożsame wydatki na mieszkanie należące do córek skarżącej- 371, 62 zł; raty spłaty kredytu hipotecznego (na zakup mieszkania)- 599, 48 zł; opłata za przedszkole- 446 zł; za gaz- 46 zł; za energie elektryczną- 191 i za wywóz śmieci- 48 zł. Poinformowali nadto, że mieszkanie należące do córek zajmuje babcia skarżącej. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez wnioskodawców swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczana -w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)- w dniach 12 i 20 maja 2015 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Zgodnie z art. 73 p.p.s.a.- w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń i w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Z akt sprawy wynika, iż wezwanie pomimo dwukrotnego pozostawienia go na łączny okres 14 dni w urzędzie pocztowym, o czym poinformowano adresatów zawiadomieniem pozostawionym w skrzynce pocztowej, nie zostało podjęte przez nich w wyznaczonym terminie, a skarżący dotychczas nie wykonali ww. zarządzenia. Tym samym, stosownie do powołanego wyżej przepisu, zaistniało domniemanie doręczenia przedmiotowego zarządzenia z dnia 7 maja 2015 r.. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawcy nie dopełnili ww. obowiązku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie – pomimo wezwania -wnioskodawcy nie wyjaśnili i nie udokumentowali wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować ich sytuację finansową, np. nie przedłożyli zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości uzyskiwanego przez nich dochodu; nie złożyli zaświadczenia potwierdzającego rejestrację w urzędzie pracy z prawem do zasiłku lub bez tego prawa, jeżeli osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są osobami bezrobotnymi; nie wskazali czy korzystają z pomocy osób trzecich lub z pomocy społecznej; nie przedłożyli wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące; nie nadesłali zeznania podatkowego za rok 2014 i nie określili wartości posiadanych przez siebie ruchomości; nie wyjaśnili, dlaczego, jeśli z mieszkania należących do dzieci wnioskodawców korzysta babcia skarżącej, ta osoba nie ponosi opłat za to mieszkanie; nie wskazali dlaczego - jeśli jak wskazują znajdują się z trudnej sytuacji materialnej- utrzymują dwa mieszkania (np. nie zbywają jednego z nich); nadto nie udokumentowali wysokości swoich niezbędnych wydatków. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpią oni środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Podkreślić przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych osoby, która dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym, który może przynosić pożytki, być zabezpieczeniem pożyczki lub podlegać obrotowi. Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawcom przysługuje prawo pomocy w żądanym przez nich zakresie. Niekorzystne dla wnioskodawców rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem ich inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikują się oni do grona osób legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.