II SA/Wr 2609/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Asesor WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Sygn. akt 4 II SA/Wr 2609/03 2 Uzasadnienie Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. l pkt 2, art. 37 k, 37 l ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz. 514) po rozpoznaniu wniosku S. P. o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego odmówił jemu tego prawa. W uzasadnieniu decyzji podał, że S. P. zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] r. i wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Dokumentując okres uprawniający do emerytury [...] lat [...] miesiąc i [...] dni, ukończone [...] lat do dnia rozwiązania stosunku pracy (data ur. [...] r.), stosunek pracy został rozwiązany w dniu [...] r. z przyczyn ekonomiczno - organizacyjnych na podstawie art. 10 ustawy z dnia 28.12.1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. z 1990 r. Nr 4 poz. 19 ze zm. ). Spółdzielnia Usługowa "A" we W. - pracodawca wnioskodawcy - pismem z dnia [...] r. poinformowała, że przyczyny ekonomiczno - organizacyjne wymusiły przeprowadzenie reorganizacji zatrudnienia i w związku z tym S. P. została wypowiedziana umowa o pracę, a na jego miejsce przyjęto pracownika z orzeczoną grupą inwalidzką. Starosta Powiatu powołując się na art. 37k ust. l ustawy wskazał, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, na jej wniosek spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 631at mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2. do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3. do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr l, poz. l, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr Sygn. akt 4 II SA/Wr 2609/03 3 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550). Organ I instancji z treści art. 2 ust. l pkt 20 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wywiódł, że S. P. nie został zwolniony z przyczyn zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy, który stanowi, że przyczyny dotyczące zakładu pracy - oznacza to rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcia stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. W odwołaniu od decyzji organu I instancji S. P. podniósł, że do dnia [...] r. nieprzerwanie od [...] lat pozostawał w stosunku pracy, a ostatni pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę z przyczyn ekonomiczno - organizacyjnych, polegających na zatrudnieniu osoby z orzeczoną grupą inwalidzką na jego stanowisko. Podstawą rozwiązania stosunku pracy było obniżenie kosztów firmy, bowiem pracodawca mając status zakładu pracy chronionej nabywa prawo do ulg. Dalej strona tłumaczy, że odmowa przyznania świadczenia przedemerytalnego jest krzywdząca z powodu nie spełnienia warunku utraty pracy z tytułu likwidacji stanowiska pracy. Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu W. odmawiając przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego skarżącemu z uwagi na niespełnienie warunków określonych w art. art.37k ust. l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Podzielił w tym zakresie ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji stwierdzając, iż pracodawca -Spółdzielnia Usługowa "A" we W. rozwiązał stosunek pracy z S. P. na podstawie ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Organ odwoławczy powołał się na pismo Spółdzielni Usługowej ".A" we W. z dnia [...] r. informującym, że jest zakładem pracy chronionej i pierwszeństwo zatrudnienia mają pracownicy posiadający orzeczoną grupę inwalidzką oraz, że rozwiązanie stosunku pracy z zainteresowanym nie nastąpiło z powodu likwidacji stanowiska pracy, ponieważ na dane stanowisko skierowano innego pracownika, który posiadał orzeczoną grupę inwalidzką. Wojewoda powtórzył za organem I instancji, że strona w dniu rozwiązania stosunku pracy ukończyła [...] rok życia, legitymowała się [...] letnim okresem zatrudnienia, stanowisko pracy, które wcześniej zajmowała nie zostało zlikwidowane, a na jego stanowisku zatrudniono pracownika, który posiadał orzeczoną grupę inwalidzką. W dalszej części uzasadnienia decyzji Wojewoda wskazał, że strona otrzymując świadectwo pracy zatrudnienia w Spółdzielni Usługowej "A" nie wystąpiła o jego sprostowanie pomimo, że w tym samym okresie inne stanowisko w grupie zawodowej strażników zostało zlikwidowane. Powołując się na w art.37 k ust.l ustawy podał, iż przepis dotyczy osób spełniających wszystkie wymogi określone razem, a S. P. nie został zwolniony z Sygn. akt 4 II SA/Wr 2609/03 4 przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu art.2 ust. l pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bowiem zgodnie z jego treścią z przyczyn dotyczących zakładu pracy oznacza to rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcia stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. S. P. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa poprzez błędną interpretację przepisów prawa twierdząc, że organy obu instancji odmawiając przyznania świadczenia przedemerytalnego oparły się na informacji od pracodawcy, że jego stanowisko pracy nie zostało zlikwidowane, a to, iż zatrudniono na tym stanowisku osobę z orzeczoną grupą inwalidzką oraz zlikwidowano inne stanowisko strażnika nie ma znaczenia dla sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 póz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Na podstawie art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, póz. 1269). sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. l § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz, U. nr 153, póz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjna sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Ustawodawca w art. 37k ust. l ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U z 2001 r. Nr 6 póz. 56 ze zm./ określił, warunki jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: Sygn. akt 4 II SA/Wr 2609/03 5 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr l, poz. l, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550. Powyższy art.37k ustawy określa materialnoprawne warunki, których spełnienie uzależnia przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. W przepisie tym zawarty jest także warunek, aby osoba ubiegająca się o świadczenie spełniała określone w ustawie wymagania do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz miała określone okresy zatrudnienia lub okresy uprawniające do emerytury. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy a złożonej przez S. P. wynika, że do dnia rozwiązania stosunku pracy, ukończył [...] lat, osiągnął okres uprawniający do emerytury [...] lat. Sporną w sprawie jest przyczyna rozwiązania stosunku pracy, z pracodawcą, u którego był zatrudniony skarżący przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Ustawodawca w art. 2 ust. l pkt 20a wyjaśniając pojęcie z przyczyn dotyczących zakładu pracy przyjął, iż rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcia stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i nie zaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy nie ograniczył się do stanowiska osoby z którą rozwiązano stosunek pracy. Należy przyjąć, że organ administracji ustalając stan faktyczny w sprawie zobowiązany jest przestrzegać zasad ogólnych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z którego wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § l kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § l kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i Sygn. akt 4II SA/Wr 2609/03 6 rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. (...). W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Nie zostały w niej bowiem prawidłowo ustalone przesłanki warunkujące nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego (art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego), co w uzasadnieniu decyzji winno znaleźć odzwierciedlenie przez przedstawienie zebranego pełnego materiału dowodowego i jego oceny dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. W niniejszej sprawie nie zostało zbadane czy doszło do zlikwidowania stanowiska pracy z przyczyn określonych w art. 2 ust. pkt 20a powołanej ustawy. Nie można zgodzić się z poglądem wyrażonym w zaskarżonej decyzji Wojewody, iż jedynie treść świadectwa pracy przesądza o przyczynach rozwiązania stosunku pracy. Niezbędnym w sytuacji uzyskania informacji zawartych w notatce służbowej z dnia [...] r. jest ustalenie stanu faktycznego, w tym zakresie drogą przewidzianych w postępowaniu administracyjnym dowodów potwierdzających lub przeczącym faktowi zlikwidowania stanowiska w grupie zawodowej do której należał skarżący W związku z tym, konieczne jest zbadanie zaistnienia warunku dot. zwolnienia z przyczyn zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dla spełnienia przesłanek określonych w art.37 k ust. l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu koniecznych do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności skutkowało koniecznością uchylenia wydanych w sprawie decyzji jako podjętych z naruszeniem art. 7, art. 77 kpa. Zgodnie z art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany orzec w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. Jednakże w tym przedmiocie nie zachodziła potrzeba orzekania, gdyż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.