II SA/Wr 2619/01

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2619/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: NSA Jolanta Sikorska NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: apl. prok. Krzysztof Jasiński po rozpoznaniu w dniu 29 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. N. na decyzję Dowódcy Ś. Okręgu Wojskowego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dodatku desantowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. Dowódca K. Okręgu Wojskowego na podstawie art. 9 ust. 4 w związku z art. 2 i art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.jedn. Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 z późn. zm.) oraz § 2 pkt 1 ppkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. Nr 23, poz. 101 - w decyzji błędnie podano Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18), a także § 44 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz.Rozk.MON z 1993 r. poz. 61 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego T. N. od decyzji Dowódcy JW nr [...] w L. z dnia [...]r. w sprawie zachowania dodatku desantowego, uchylił decyzję organu I instancji i zachował skarżącemu dodatek desantowy w pełnej wysokości z dniem [...]r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżący uległ wypadkowi w dniu [...]r. podczas zajęć ze szkolenia fizycznego. W dniu [...]r. komisja powypadkowa powołana przez dowódcę JW nr [...] w L. ustaliła, że wypadek miał związek ze służbą wojskową. Orzeczeniem RWKL w G. z dnia [...]r. stwierdzono, że ppor. T. N. zdolny jest do zawodowej służby wojskowej, ale niezdolny do służby wojskowej w jednostkach desantowo-szturmowych. Orzeczeniem RWKL w G. z dnia [...]r. potwierdzono, że wypadek miał związek ze służbą wojskową i ustalono 10 % uszczerbku na zdrowiu. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dowódca [...] Batalionu Dowodzenia OW we W., powołując się na art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy, § 11 ust. 1 pkt b) i § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz.U. Nr 90, poz.1005), § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i w ustawie o uposażeniu żołnierzy oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku por. T. N. o podjęcie wypłaty dodatku desantowego od dnia [...]r. odmówił uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że skarżący pełni służbę wojskową w OŻW we W. na stanowisku dowódcy kompanii i do dnia [...]r. otrzymywał dodatek do uposażenia zasadniczego - desantowy. Z wyżej wymienionym dniem skarżący na podstawie § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy utracił prawo do tego dodatku, który przysługuje wyłącznie żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę na stanowisku objętym szkoleniem spadochronowym, posiada uprawnienia skoczka spadochronowego i wykonuje skoki ze spadochronem określone programie szkolenia. Organ I instancji podał, że stosownie do § 8 ust. 3 i 4 rozporządzenia skarżący do [...] r. otrzymywał "dodatek wyrównawczy", którego wypłacanie nie mogło być kontynuowane od [...]r. ze względu na odpowiedni wzrost uposażeń żołnierzy. W odwołaniu od tej decyzji T. N. zarzucił, że wstrzymując mu wypłatę dodatku na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. pominięto § 5 tego rozporządzenia, który stanowi, iż dodatek ten przyznawany, obniżany oraz wstrzymywany jest decyzją właściwego dowódcy. Skarżący podał, że jego wniosek z dnia [...] r. dotyczył wydania decyzji administracyjnej, którą otrzymał 50 dni od daty złożenia wniosku. Oświadczył, iż uważa, że wstrzymanie mu dodatku desantowego jest działaniem prawa wstecz. Wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego, po rozpoznaniu powyższego odwołania, powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 2 ust. 1, art. 9 ust. 1, 4 i 5 oraz art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy, § 35 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy mają zastosowanie do tychże dodatków od dnia [...]r., a zatem z tym dniem skarżący utracił prawo do dodatku desantowego. Dowódca Ś. Okręgu Wojskowego podał, że zgodnie z § 35 cytowanego rozporządzenia - a nie § 8 ust. 3 i 4, jak błędnie określił Dowódca [...] Batalionu Dowodzenia - od [...]r. skarżący otrzymywał zachowaną stawkę dodatku desantowego w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy dotychczasowym uposażeniem zasadniczym wraz z dodatkami o charakterze stałym a uposażeniem zasadniczym wraz z dodatkami o charakterze stałym przysługujące w związku z pozbawieniem prawa do dodatku desantowego. Organ II instancji stwierdził, że od [...]r. uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym por. T. N. przewyższyło kwotę dotychczas otrzymywanego uposażenia, dlatego dalsze wypłacanie "dodatku wyrównawczego" nie mogło być kontynuowane. Na powyższą decyzję T. N. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wnosząc o ponowne rozpatrzenie jego sprawy podkreślił, iż na mocy decyzji Dowódcy K. Okręgu Wojskowego z dnia [...]r. zachowano mu dodatek desantowy w pełnej wysokości na czas pełnienia zawodowej służby wojskowej, gdyż uległ wypadkowi pozostającemu w związku ze służbą i fakt ten uniemożliwił mu dalsze pełnienie służby w jednostkach desantowych. Po tym wypadku został przeniesiony do innej jednostki wojskowej. Dodatek wypłacano mu do roku [...] i z dniem [...]r. wstrzymano jego wypłatę, nie informując skarżącego o tym. W dniu [...]r. skarżący złożył wniosek o wydanie decyzji i otrzymał ją po 50 dniach, to jest [...]r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Organ II instancji podał, że faktyczne wstrzymanie wypłaty dodatku desantowego nastąpiło w [...]r., bowiem od tego miesiąca znana była organom wojskowym kwota podwyżek należnych żołnierzom zawodowym w roku [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych (decyzji, postanowień). Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Przepis § 35 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz.U. Nr 90, poz.1005) stanowi, iż żołnierz zawodowy otrzymujący na podstawie dotychczasowych przepisów dodatek o charakterze stałym, w tym również dodatek wypłacany według stawki zachowanej, któremu w związku z wejściem w życie rozporządzenia dodatek ten nie będzie przysługiwał albo będzie przysługiwał w niższej kwocie miesięcznej, do czasu uzyskania uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym co najmniej równego dotychczas otrzymywanemu, otrzymuje ten dodatek w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy porównywanymi uposażeniami. W zakresie przywrócenia prawa do dodatku stosuje się przepisy § 9. W myśl § 9 ust. 1 żołnierzowi zawodowemu, który utracił prawo do otrzymywania dodatku (...), w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej przywraca się ten dodatek w wysokości obowiązującej w dniu zwolnienia ze służby, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Przepisy tych ustępów normują szczegółowe zasady ustalenia wysokości tego dodatku obowiązującej w dniu zwolnienia żołnierza ze służby. Zgodnie z § 40 cytowanego rozporządzenia weszło ono w życie z dniem ogłoszenia, to jest z dniem 26 października 2000 r., przy czym stosownie do jego § 39 przepisy rozporządzenia mają zastosowanie do dodatków do uposażenia żołnierzy od 1 lipca 2000 r. Przepisy przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy stanowią materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W niniejszej sprawie brak jest możliwości dokonania oceny prawidłowości wydanych decyzji, bowiem nie pozwala na to zbyt skąpy materiał dowodowy, na który składają się: decyzja Dowódcy K. Okręgu Wojskowego z dnia [...]r. wraz z pismem przewodnim z dnia [...] r., skierowane do Dowódcy [...] Batalionu Dowodzenia we W. pismo z dnia [...] r. dotyczące wykonania wyżej wymienionej decyzji Dowódcy K. Okręgu Wojskowego, wniosek skarżącego z dnia [...]r. o wydanie decyzji w przedmiocie wstrzymania wypłaty zachowanego dodatku desantowego, decyzja organu I instancji, odwołanie od niej oraz decyzja organu II instancji. Przy tak skąpym materiale dowodowym nie można w szczególności poddać kontroli, czy, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości i w jakim okresie skarżący otrzymywał dodatek wyrównawczy, przewidziany w przytoczonym wyżej § 35 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy oraz czy rzeczywiście jego obecne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym przewyższyło kwotę uprzednio otrzymywanego uposażenia i dlatego dalsze wypłacanie dodatku wyrównawczego nie mogło być kontynuowane. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wynika również z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Wbrew nakazom wynikającym z powyższych przepisów organy administracyjne nie wykazały w uzasadnieniach podjętych decyzji, że faktycznie w tej sprawie zostały zachowane wszystkie wymogi zawarte w obowiązujących przepisach. Nie zgromadziły też wystarczającego do rozpoznania przedmiotowej sprawy materiału dowodowego, który pozwoliłby na skontrolowanie, czy wydane decyzje są zgodne z prawem. Uchybienia te stanowią naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. W myśl art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zobowiązany orzec, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W rozpatrywanej sprawie jednak nie zachodziła potrzeba orzekania w tym przedmiocie, ponieważ ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie tworzyły po stronie skarżącego żadnych praw, ani nie nakładały na niego żadnych obowiązków. Nie miały zatem cech wykonalności. Zauważyć ponadto wypada, że stosownie do art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżony akt administracyjny jest zobowiązany do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W niniejszej sprawie Sąd pominął jednak to orzeczenie, gdyż skarżący był zwolniony od kosztów sądowych z mocy ustawy.