II SA/Wr 262/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-02

Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwota alimentów płaconych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy powinna być odliczona od jej dochodu przy ustalaniu prawa do tego dodatku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwota alimentów płaconych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy nie podlega odliczeniu od dochodu, ponieważ przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych (oraz wcześniejsze przepisy w tym zakresie) zawierają zamknięty katalog świadczeń, które nie są wliczane do dochodu, ani wydatków, o które dochód można pomniejszyć. Alimenty nie zostały wymienione w tym katalogu. W związku z tym organy prawidłowo odmówiły przyznania dodatku.
Stan faktyczny
Skarżąca K. M. ubiegała się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując na swoje niskie dochody i płacone alimenty. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że jej dochód przekracza dopuszczalny próg. Skarżąca odwołała się, zarzucając nieuwzględnienie płaconych przez nią alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Protokolant: Dariusz Brodzisz po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Przedmiotem skargi K. M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] r. bez numeru, odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Skarżąca w dniu [...] r. wystąpiła o przyznanie dodatku mieszkaniowego, informując że posiada własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m², prowadzi sama gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze świadczenia przedemerytalnego w kwocie [...] zł miesięcznie i opłaca alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego, stwierdził bowiem, że miesięczny dochód Pani K. M. przekracza 150 % najniższej emerytury za [...] r. (tj kwotę [...] zł), a kwota nadwyżki wynosząca [...] zł jest wyższa od hipotetycznego dodatku, który gdyby mógł być przyznany wynosiłby – [...] zł. Od decyzji tej skarżąca odwołała się i zarzuciła, że organ pierwszej instancji do wyliczeń przyjął dochód, którego nie pomniejszył o alimenty płacone na rzecz syna. W ocenie skarżącej, płacone przez nią alimenty są dochodem syna, zatem podstawę do wyliczenia dodatku mieszkaniowego powinien stanowić dochód pomniejszony o zapłacone alimenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzję ograniu pierwszej instancji utrzymało w mocy. W uzasadnieniu podano, że zarówno art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) jak i obowiązujący w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 198 r. Nr 120, poz.787 ze zm.) stanowią, że do dochodów osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy zalicza się wszystkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się wyłącznie: dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Z tych względów brak w ocenie organu odwoławczego podstaw do uwzględnienia zarzutów zwartych w odwołaniu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Pani K. M. wniosła o uchylenie decyzji i zarzuciła, że bezpodstawnie przyjęto do wyliczeń dochód obejmujący kwotę opłacanych alimentów na rzecz syna. Wskazała, że gdyby o dodatek starał się prawny opiekun jej syna ponownie kwota alimentów byłaby uwzględniona po stronie dochodów rodziny. Sytuację taką uważa za nieprawidłową. Podaje, że wyliczenia przeprowadzone zgodnie z jej wnioskiem uprawniają ją do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Ponadto powołuje się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...], w której przyjęto że dochód stanowiący postawę do ustalenia uprawnień do dodatku mieszkaniowego winien być pomniejszony o zapłacone alimenty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi i powtórzyło argumentacje z decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa procesowego jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.1270). Skarga nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem w przedmiotowej sprawie naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani naruszenia przepisów procedury w stopniu, mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie sporne jest czy dochód osoby ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, będący podstawą ustalenia uprawnień do tego dodatku, obejmuje także kwotę zasądzanych i zapłaconych przez tę osobę alimentów na rzecz dzieci. Na wstępie stwierdzić należy, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z przepisem art. 19 ustawy o dodatkach mieszkaniowych sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia jej w życie (tj niezakończone przed 1 stycznia 2002 r.) prowadzi się na podstawie przepisów tej ustawy. Organ pierwszej instancji wydał decyzję w dniu [...] r. stosował zatem przepisy ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych. Postępowanie w sprawie nie zostało jednak zakończone ponieważ Pani K. M. złożyła odwołanie od tej decyzji, organ odwoławczy orzekając w dniu [...] r. zastosował zgodnie z powołanym art. 19 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przepisy tej ustawy. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 3 ust. 3 stanowi, że do dochodów osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy zalicza się wszystkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się jedynie: dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Powołany przepis zawiera zamknięty katalog świadczeń, które nie są doliczane do dochodu stanowiącego podstawę do ustalenia uprawnień do dodatku mieszkaniowego. Przepis ten zawiera także zamknięty katalog wydatków, o które osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy może pomniejszyć dochód. Wśród tych wyłączeń ustawodawca nie wymienił kwot przekazanych tytułem alimentów przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy. Zasadnie zatem organ odwoławczy powołując się na ten przepis utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Identyczne brzmienie jak powołany przepis art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych miał przepis art. 39 a ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych, który przestał obowiązywać po dniu 31.12.2001 r. Przepis art. 39a ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych zaczął obowiązywać z dniem 1 stycznia 1999 r., a dodany został przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000. (Dz.U.98.162.1119). Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] na której uzasadnienie powołuje się skarżąca wydana został w dniu kiedy przepis art. 39 a nie obowiązywał, a żaden z obowiązujących wówczas przepisów nie określał jednoznacznie jakie dochody są wyłączone z dochodu stanowiącego postawę przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego Na gruncie obowiązujących wówczas przepisów interpretacja przyjęta przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze była zatem dopuszczalna. Sytuacja uległa zmianie z dniem 1 stycznia 1999 r. tj. od dnia wejścia w życie przepisu art. 39a ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych, przepis ten podobnie jak obowiązujący od 1 stycznia 2002 r., przepis art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jednoznacznie określa o jakie wydatki organ administracji może pomniejszyć przychód uzyskany przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, a także jakie świadczenia uzyskane przez tę osobę nie wpływają na podwyższenie dochodu, będącego podstawą ustalenie prawa do dodatku mieszkaniowego. Sąd, kierując się przedstawionymi wyżej względami, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło