II SA/Wr 2626/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-12-16

Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Powiatu powołująca osobę na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej jest zgodna z prawem, jeśli osoba ta nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych określonych w przepisach prawa?
Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu jest niezgodna z prawem, ponieważ powołana na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka osoba nie spełniała wymogów kwalifikacyjnych określonych w art. 51a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, tj. nie posiadała wymaganego wykształcenia kierunkowego ani specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej. Ponadto, przepisy prawa nie przewidują instytucji powołania osoby na stanowisko "pełniącego obowiązki dyrektora", co oznacza, że uchwała w istocie powołała dyrektora placówki.
Stan faktyczny
Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ "Solidarność" zaskarżyła uchwałę Zarządu Powiatu w W. powołującą Ł. O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G.. Skarżąca podniosła, że Ł. O. nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych określonych w przepisach, tj. nie posiada wymaganego wykształcenia magisterskiego ani specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej. Organ administracji odmówił uchylenia uchwały, argumentując, że powołano jedynie osobę pełniącą obowiązki dyrektora, a nie dyrektora.
Rozstrzygnięcie
Orzeczono o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2005r. sprawy ze skargi Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty i Wychowania w B. D. na uchwałę Zarządu Powiatu w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie powołania Ł. O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G. I. orzeka o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej uchwały. Uchwałą Zarządu Powiatu w W. z dnia [...]r. nr [...]w sprawie powołania Ł. O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G. na podstawie art. 32 ust. 2, pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym /tekst jednolity z 2001r. Dz.U. Nr 142, poz. 1592 z późniejszymi zmianami/, art. 47 a ust. 5 b ustawy z dnia 20 listopada 1990r. o pomocy społecznej oraz § 16 ust. 2 pkt 5 Statutu Powiatu w. Zarządu Powiatu powołano Ł. O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G. na okres od [...]r. do [...]r. Skargę na powyższą uchwałę wniosła Międzyzakładowa Organizacja związkowa NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty i Wychowania w B. D.. W jej treści stwierdzono, że zgodnie z § 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 września 2000r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych /Dz.U. nr 80, poz. 900/ "Dyrektorem placówki, z zastrzeżeniem ust. 2, może być osoba, która posiada: 1) wykształcenie wyższe magisterskie na kierunkach pedagogika, psychologia lub politologia i nauki społeczne w zakresie o specjalności resocjalizacja 2) specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej 3) trzyletni staż w placówce". Jednoznaczną intencją ustawodawcy było bez wątpienia w tym przypadku konieczne spełnienie wszystkich trzech podanych wyżej przesłanek. Skoro nawet jedna z nich nie zostałaby spełniona, osoba nie ma uprawnień do kierowania placówką opiekuńczo-wychowawczą. Stwierdzono, że desygnowana przez Zarząd Powiatu w W. uchwałą nr [...]Ł. O. nie spełnia kryteriów zawartych w pkt. 1 i 2 cytowanego powyżej przepisu. Nie posiada wykształcenia magisterskiego na żadnym z wymaganych kierunków, nie posiada również specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej. W dniu [...]r. Komisja Międzyzakładowa NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty i Wychowania w W. zwróciła się do Starosty Powiatu w W. oraz do Zarządu Powiatu w W. o podjęcie decyzji usuwającej stan naruszenia prawa. W dniu [...]r. z analogicznym pismem zwróciła się do Starosty i Zarządu Powiatu Międzyzakładowa Organizacja Związkowa NSZZ. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Starosta Powiatu w W. pismem z dnia [...]r. odmówił uchylenia wyżej wymienianej uchwały powołując się na fakt, iż Ł. O. nie została powołana na stanowisko dyrektora Domu Dziecka, a jedynie powierzono jej pełnienie obowiązków dyrektora. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Starosty Powiatu w W. wniósł o jej oddalenie. Podniesiono, że w dniu [...]r. odbyło się zaplanowane posiedzenie Zarządu Powiatu w W.. Fakt ten dokumentuje protokół Nr [...]z posiedzenia Zarządu Powiatu z dnia j.w. Jednym z elementów założonego porządku obrad /punkt nr 5/ była sprawa rozpatrzenia projektu oraz podjęcia uchwały w sprawie powołania Ł. O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G.. Po przeprowadzeniu dyskusji Zarząd Powiatu w W. w dniu j.w. stosunkiem głosów 3 - "za", brak głosów "przeciwnych" przy 1 głosie wstrzymującym się, podjął uchwałę nr [...]w sprawie powołania Ł.O. na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora Domu Dziecka w G. /kopia uchwały w załączeniu/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należy uznać za zasadną /Dz.U. z 1998r. nr 64, poz. 414 ze zm./ Zgodnie z art. 51 a ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, w dniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie osoby kierujące jednostkami pomocy społecznej są zobowiązane posiadać co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej. Osoby kierujące placówkami opiekuńczo-wychowawczymi i ośrodkami adopcyjno-opiekuńczymi powinny ukończyć specjalizację nie później niż do końca 2005 r. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 września 2000 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych, które jest regulacją szczegółową do ustawy, w § 19 ust. 1 stanowi, że dyrektorem placówki może być osoba, która posiada wyższe wykształcenie kierunkowe, specjalizację z zakresu zarządzania organizacją opieki społecznej i 3 lata stażu pracy. Wykładnia językowa cytowanych przepisów nie budzi, zdaniem Sądu wątpliwości. Dyrektor jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, w tym konkretnym przypadku domu dziecka powinien spełniać wszystkie wymogi łącznie. W skardze NSZZ "Solidarność" postawiono zarzut, że desygnowana na stanowisko pełniącego obowiązki Dyrektora Domu Dziecka w G. Ł.O. nie spełnia kryteriów posiadania wyższego wykształcenia kierunkowego oraz nie posiada specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej. Mimo, że są to kryteria zobiektywizowane i poddające się łatwej weryfikacji /poprzez przedstawienie stosownych dokumentów obrazujących spełnienie ustalonych wymagań/, pełnomocnik organu zarówno w odpowiedzi na skargę, jak i w żaden inny sposób nie podjął próby zakwestionowania zarzutów skargi. Powyższe wskazuje, zdaniem Sądu, iż powołanie Ł. O. na stanowisko pełniącej obowiązki dyrektora placówki odbyło się wbrew obowiązującym kryterium prawnym. W tym konkretnym przypadku należy uwypuklić jeszcze jedną kwestię. Zarząd Powiatu powołał osobę pełniącą obowiązki. Ani ustawa o pomocy społecznej, ani wydane na jej podstawie akty wykonawcze nie przewidują powołania osoby pełniącej obowiązki dyrektora. W tym stanie rzeczy należy uznać, iż uchwałą powołano dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej. Zgodnie z art. 82 ustawy o samorządzie powiatowym, powołanej wyżej, nie stwierdza się nieważności uchwały organu powiatu po upływie 1 roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie, o którym mowa w art. 78 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przestanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o niezgodności uchwały z prawem. Uchwała taka traci moc prawną z dniem orzeczenia o jej niezgodności z prawem. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem art. 51 "a" ustawy o pomocy społecznej oraz § 19 ust. 1 powołanego rozporządzenia wykonawczego. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji. W związku z indywidualnym i konkretnym charakterem przedmiotowej uchwały, której moc wyczerpała się w dniu 31 sierpnia 2004r., Sąd nie orzekał w przedmiocie jej wykonania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło