II SA/Wr 2632/02
WyrokWSA we Wrocławiu2004-12-01
Skład orzekający: sędzia WSA Teresa Cisyk, sędzia WSA Elżbieta Kmiecik, sędzia WSA Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie w sprawie samowolnie wykonanego przyłącza energetycznego, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności zasad prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego?Ratio decidendi
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 KPA. Organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego, co uniemożliwiło sądowi dokonanie kontroli zgodności decyzji z prawem. W szczególności nie wyjaśniono jednoznacznie daty budowy spornego przyłącza energetycznego, co mogło mieć wpływ na ocenę jego legalności.Stan faktyczny
Z. M. domagał się usunięcia drutów energetycznych poprowadzonych przez sąsiada W. B. nad jego posesją w sposób niezgodny z prawem budowlanym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał W. B. wykonanie inwentaryzacji i orzeczenia technicznego dotyczącego przyłącza. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że przyłącze zostało wybudowane legalnie na podstawie pozwolenia na budowę z 1986 r. Z. M. złożył skargę do sądu, kwestionując legalność przyłącza i sposób prowadzenia postępowania przez organy.Rozstrzygnięcie
1. Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...].
2. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega w całości wykonaniu.
3. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz skarżącego Z. M. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – (spr.) sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykonania czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], z dnia [...], nr [...], 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega w całości wykonaniu, 3. Zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz skarżącego Z. M. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 3 lipca 2002r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] wpłynęło pismo Z. M., w którym domagał się on usunięcia drutów energetycznych poprowadzonych nad jego posesją przez sąsiada W. B. w sposób niezgodny z prawem budowlanym.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane nakazał W. B. wykonanie i przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] inwentaryzacji budowlanej powykonawczej oraz orzeczenia technicznego stwierdzającego zgodność wykonanego przyłącza z warunkami technicznymi, ze szczególnym uwzględnieniem odległości przewodów poprowadzonych nad nieruchomością Z. M. od jego budynku mieszkalnego.
W uzasadnieniu decyzji inspektor podniósł, iż w trakcie oględzin w K. przy ulicy A stwierdzono, że do budynku należącego do W. B. poprowadzone zostały cztery napowietrzne przewody elektryczne w odległości 3-4 metrów od budynku mieszkalnego Z. M. W dniu oględzin W. B. nie przedłożył żadnego zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę powyższego przyłącza i takowego nie posiada, a zatem należy ustalić czy przyłącze wykonane zostało zgodnie z warunkami technicznymi.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. M. Wskazał w nim, iż przyłącze energetyczne biegnie przez jego działkę w odległości 3 metrów od budynku mieszkalnego na wysokości około 5 metrów. Na przeciągnięcie tych przewodów W. B. nie posiadał jego zgody, a przewody poprowadził przez jego posesję pomimo, że ma dobre warunki do ich przeprowadzenia wzdłuż asfaltowej drogi prowadzącej do jego posesji. Przedmiotowe przewody sprawiają problemy przy konserwacji budynku, gdyż żadna firma nie chce wykonywać prac w ich obrębie.
Decyzją z dnia [...], Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż organ odwoławczy ustalił dodatkowo, że napowietrzna linia energetyczna na terenie osiedla mieszkaniowego przy ulicy B, C, D i E w K. w skład której wchodzi przedmiotowe przyłącze, wybudowana została legalnie na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] Nr [...] z dnia 22 sierpnia 1986r. o pozwoleniu na budowę, a zatem przedmiotowe przyłącze energetyczne nie jest samowolą budowlaną. Tym samym postępowanie z zakresu nadzoru budowlanego, prowadzone w sprawie samowolnie prowadzonych robót budowlanych stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.
W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organ I instancji wynikało, że Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się Z. M. We wniesionej skardze ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację, wskazując dodatkowo, iż skarżący nie powołuje w skardze żadnych nowych, a istotnych dla sprawy okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Skarga Z. M. wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004r. i stąd też w oparciu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny, którym jest na mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151KPA).
Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 – LEX nr 37180).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym.
Przedmiotem oceny, w rozpoznawanej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], Nr [...], który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] i umorzył postępowanie w sprawie.
Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 §1 KPA, zobowiązujących organ orzekający do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego.
Zgodnie z art. 7 i art. 77§1 KPA w toku postępowania organ administracji publicznej zobowiązany jest pojąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacza to zatem, iż to organ administracji publicznej, a nie strona postępowania ma obowiązek podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto to organ właśnie administracji publicznej jako podmiot kierujący postępowaniem, a nie strona postępowania, obowiązany jest, zgodnie z art. 77 KPA, w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy. (por wyrok WSA w Warszawie z 09.04.2004r., II SA 1631/03; podobnie wyrok NSA z 23.04. 2002r. syg. I SA 274/02; wyrok NSA z 01.04.2002r., syg. V SA 115/01).
Skarżący Z. M. zarówno we wniesionym odwołaniu jak i w złożonej skardze akcentował fakt samowolnego, niezgodnego z prawem wykonania przez sąsiada W.B. przyłącza energetycznego i przeprowadzenia go przez jego posesję w odległości 3 metrów od jego budynku mieszkalnego, a nie fakt przebudowy i budowy linii napowietrzno-kablowej niskiego napięcia na terenie osiedla mieszkaniowego w obrębie ulic B, C i E w K.
Organ II instancji po uzupełnieniu postępowania przyjął, iż przyłącze energetyczne do budynku mieszkalnego W. B. wybudowane zostało na podstawie pozwolenia budowlanego udzielonego Zakładowi Energetycznemu Okręgu Południowego Zakładu Wykonawstwa Sieci w N. Poza ustaleniami i rozważaniami organu pozostała okoliczność, której ustalenie może mieć wpływ na treść decyzji, a dotycząca mianowicie daty budowy przedmiotowego przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego W. B. przy ulicy A w K., na działce nr a. Skarżący Z. M. stanowczo twierdzi, a organ tego faktu nie ustalił, iż budowa przedmiotowego przyłącza nie nastąpiła w 1985r., lecz w 1975r. Ta okoliczność wymaga jednoznacznego wyjaśnienia. Niezależnie od powyższego zwrócić należy uwagę na to, że z porównania treści decyzji z dnia 29 września 1985r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego przebudowy linii napowietrzno-kablowej niskiego napięcia oraz decyzji z dnia 22 sierpnia 1986r. dotyczącej pozwolenia na budowę linii napowietrzno-kablowej na ulicach C, D i E wysnuć można wniosek, iż takowa linia była już w tym obrębie przynajmniej częściowo wcześniej wykonana, a uzyskane pozwolenie dotyczyło jej rozbudowy i przebudowy. Tym bardziej zatem organ winien poddać wnikliwej analizie treść w/w decyzji, a także w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnić czy w istocie to pozwolenie budowlane dla zakładu energetycznego w zakresie tego przyłącza dotyczyło budowy tego spornego przyłącza po 1986r., czy też to przyłączenie nastąpiło do wcześniej istniejących już urządzeń technicznych wspólnej sieci energetycznej, a pozwolenie dotyczyło tylko i wyłącznie jego modernizacji, przebudowy.
Zasada dwuinstancyjności postępowania wymaga, aby w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest jednak, by rozstrzygnięcia te poprzedzone zostały przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których jest prowadzone. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale jest zobowiązany ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a więc rozpatrzyć wszystkie żądania strony, a także ocenić je mając na uwadze ustalony stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa.
Załatwienie zatem sprawy administracyjnej przez wydanie decyzji opartej na niepełnym stanie faktycznym, a z taką sytuacją mamy do czynienia przedmiotowym sporze, jest sprzeczne z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą prawdy obiektywnej i narusza art. 7 KPA oraz inne przepisy kodeksu postępowania administracyjnego normujące sposób dochodzenia do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy (m.in. art. 77 § 1, 80 KPA).
Stwierdzone uchybienia w zakresie ustaleń stanu faktycznego uniemożliwiają Sądowi dokonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji powoduje konieczność jej uchylenia oraz poprzedzającej ja decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], Nr [...], z dnia [...].
Wskazanie, co do dalszego postępowania przez organ wynika z powyższych rozważań prawnych.
W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu...(Dz. U Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt 2 i 3 oparto na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 55 ust.1.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło