II SA/Wr 2656/02
WyrokWSA we Wrocławiu2005-05-24
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Henryk Ożóg, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wpisania kategorii "C" do prawa jazdy w ramach procedury wymiany dokumentu, jeśli strona twierdzi, że nigdy nie została pozbawiona tego uprawnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie administracyjne i wydane decyzje, oparte na przepisach dotyczących wymiany prawa jazdy, były błędne, ponieważ nie wyjaśniły istoty sprawy, czyli czy strona faktycznie posiada uprawnienia do kategorii "C" i czy istnieją podstawy materialnoprawne do ich ponownego wpisania. Żądanie strony powinno być traktowane jako nowy wniosek o ustalenie uprawnień, a nie jedynie jako wymiana dokumentu.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy kategorii ABET. Po otrzymaniu nowego dokumentu, zwrócił się o wpisanie kategorii "C", twierdząc, że nigdy nie został jej pozbawiony. Organy administracji odmawiały wpisania tej kategorii, uznając, że procedura dotyczy wyłącznie wymiany dokumentów, a nie weryfikacji posiadanych uprawnień. A. K. wniósł skargę do sądu, argumentując, że podczas wymiany prawa jazdy w poprzednim roku bezprawnie nie wpisano mu uprawnień kategorii C.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz A. K. kwotę 20 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sikorska, Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA (del.) Grażyna Staniszewska (sprawozdawca), Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2005r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy kategorii ABET na prawo jazdy kategorii ABCET I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz A. K. kwotę 20 (słownie: dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. nie orzeka w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji
Wnioskiem z dnia [...]r. A. K. zwrócił się do Urzędu Miejskiego W. Wydział Komunikacji o wymianę dokumentu prawa jazdy kategorii ABE nr [...].
Na podstawie decyzji Prezydenta W., w dniu [...]r. w wyniku wymiany dokumentu prawa jazdy A. K. odebrał prawo jazdy kategorii ABET.
W piśmie z dnia [...]r., zatytułowanym "skarga", skierowanym do Dyrektora Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego we W., A. K. domaga się wydania prawa jazdy kategorii ABCET, gdyż – jak twierdzi – uprawnienie kategorii "C" posiada od [...]r., nie został tegoż uprawnienia sądownie pozbawiony, natomiast przy wymianie dokumentu prawa jazdy w [...]r. organ wydający dokument cyt. "... pominął kategorię "C".
Decyzją z dnia [...]r. Prezydent W. odmówił wydania A.K. prawa jazdy kategorii "C".
Od decyzji organu I instancji Strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które decyzją z dnia [...]r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w dniu [...]r. Prezydent W.wydał decyzję, na mocy której odmówił A. K. wymiany prawa jazdy kat. ABET na prawo jazdy kategorii ABCET.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ I instancji opierając się na treści § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 24 kwietnia 2000r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 39, poz. 459 ze zm.), uznał że przepisy te dotyczą wyłącznie wymiany dokumentów, a nie weryfikacji posiadanych uprawnień. Dalej organ I instancji stwierdza, że wymiana dotychczasowego dokumentu prawa jazdy obejmuje wydanie nowego dokumentu obejmującego ten sam zakres i rodzaj uprawnień. Będąc niezadowolonym z wymiany – A. K. – jak twierdzi organ I instancji – domaga się przy tej okazji poszerzenia uprawnień o kategorię CE, której dotychczas nie posiadał. Dalej organ I instancji podaje, że żądanie Strony wynikające z jej wniosku z dnia [...]r. zostało w pełni uwzględnione, ponieważ dokument prawa jazdy wydany w wyniku wymiany obejmuje uprawnienie wynikające z wymienianego dokumentu prawa jazdy.
Od decyzji organu I instancji Strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.. W odwołaniu Strona domagała się wpisania w dokumencie prawa jazdy kategorii C. Strona wyjaśnia, że prawo jazdy kategorii A i B otrzymała w [...]r., natomiast w [...]r. otrzymała prawo jazdy kategorii III, które nie uprawniało do prowadzenia pojazdów mechanicznych poza granicami kraju. W [...]r. A. K. wystąpił o wydanie prawa jazdy, które upoważniałoby do prowadzenia pojazdów mechanicznych poza granicami kraju. Wówczas to – jak twierdzi Strona w odwołaniu – otrzymał prawo jazdy kategorii AB, bez kategorii C. Zdaniem Strony w ten sposób został bezprawnie pozbawiony uprawnień kategorii "C". Według twierdzeń Strony, posiadana przez nią kategoria III uprawniała do wpisana w dokumencie prawa jazdy kategorii C.
Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ustalonym stanie faktycznym sprawy A. K. nie może skutecznie domagać się wymiany prawa jazdy, na takie w którym dodatkowo wpisane będzie uprawnienie w zakresie kategorii C. Swoje stanowisko organ II instancji opiera na przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy, z których wynika, zdaniem organu, że niedopuszczalna jest wymiana dokumentu na taki, który zawierałby dodatkowe uprawnienie.
A. K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący twierdzi, że podczas wymiany prawa jazdy w [...]r. bezprawnie nie wpisano w jego dokumencie uprawnień kategorii C. Dokonując wymiany prawa jazdy w [...]r. liczył na sprostowanie wpisu w tym zakresie. Skarżący twierdzi, że argumentacja organów I i II instancji jakoby domagał się on poszerzenia uprawnień jest mylna.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Bezspornym jest w sprawie, iż wnioskiem z dnia [...]r. A. K. zwrócił się do odpowiedniego organu administracyjnego o wymianę prawa jazdy kategorii ABET. Wymiana prawa jazdy odbyła się w trybie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. z 2002r. Nr 69 poz. 640). W dniu [...]r. A. K. odebrał (po wcześniejszych reklamacjach) prawo jazdy kategorii ABET. Wydanie nowego dokumentu prawa jazdy ma formę decyzji administracyjnej, od której służyło Stronie prawo wniesienia odwołania do organu II instancji – w tym przypadku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W ustawowym terminie Strona nie wniosła odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r. o wydanie prawa jazdy kategorii ABET.
Dopiero pismem z dnia [...]r. A. K. zwrócił się do organu I instancji o wpisanie – w nowym, wymienionym – dokumencie prawa jazdy kategorii "C", której jak twierdzi – nigdy sądownie nie został pozbawiony. Na skutek złożonego wniosku organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne, opierając się na przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy. Analizując treść przepisów tegoż rozporządzenia organ I instancji doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do wpisania w nowym dokumencie prawa jazdy kategorii C. Organ II instancji (decyzja z dnia [...]r.) podzielił w całości stanowisko organu I instancji. Zdaniem Sądu sprawa administracyjna w przedmiocie wymiany prawa jazdy została zakończona decyzją organu I instancji z dnia [...]r., która stała się ostateczna, gdyż Strona nie wniosła od niej odwołania do organu wyższej instancji.
Zasadnym w tym miejscu będzie wyjaśnienie, iż wydanie prawa jazdy w wyniku wymiany miało w niniejszej sprawie formę decyzji administracyjnej. W art. 107 § 1 k.p.a. wymienia się składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego, zarówno materialnego, jak też procesowego. Jednakże nie wszystkie z nich mają jednakowe znaczenie w określeniu tych elementów, niektóre z nich są bardziej istotne od pozostałych i ich pominięcie pozbawia akt pisemny charakteru decyzji administracyjnej. W orzecznictwie przyjęto za zgodny pogląd, iż minimum decyzji administracyjnej stanowią cztery składniki decyzji tj. określenie autora, adresata, rozstrzygnięcie, podpis osoby reprezentującej organ (wyrok NSA z 20.07.1981r., SA 1163/81, OSPiKA 1982, Nr 9-10, poz. 169). Akt administracyjny organu I instancji z dnia [...]r. zawiera niezbędne elementy decyzji, o których wyżej mowa, dlatego należy traktować go jako decyzję administracyjną.
Argumentację skarżącego zmierzającą do podważenia charakteru prawnego tegoż aktu organu I instancji, należy uznać za chybioną.
W tej sytuacji pismo Strony z dnia [...]r. należało traktować jako zupełnie nowy wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie uprawnień w zakresie kategorii C praw jazdy, a w konsekwencji - oparcie postępowania w zakresie złożonego wniosku na przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy było błędne.
Należy zwrócić uwagę, że Strona konsekwentnie domaga się "wpisania" uprawnień kategorii C, twierdząc, że uprawnienie to posiada, nie została go pozbawiona w sposób merytoryczny, lecz jedynie na skutek przeoczenia urzędnika.
Natomiast zarówno prowadzone postępowanie administracyjne jak również wydane w jego wyniku decyzje dotyczą kwestii wymiany prawa jazdy (pomimo, że sprawa została już rozstrzygnięta).
Pismem z dnia [...]r. organ I instancji zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie prawa jazdy kategorii C. Określenie przedmiotu postępowania, sugerowałoby, iż sprawa dotyczy uprawnień strony w zakresie kategorii C. Również podczas przesłuchania Strony w dniu [...]r. kwestia uprawnień w zakresie kategorii C została w sposób bardzo ogólny poruszona. Jednakże dalsze czynności w ramach postępowania jak również decyzje merytoryczne dotyczą "niemożności" wymiany prawa jazdy z uwzględnieniem uprawnień Strony w zakresie kategorii C.
Nie wyjaśniona pozostaje nadal kwestia, czy Strona posiada uprawnienia kategorii C, a tym samym czy jej roszczenie o "wpisanie" tejże kategorii do dokumentu prawa jazdy jest uzasadnione. W celu wyjaśnienia tejże okoliczności, kierując się treścią art. 75 k.p.a., należy sięgnąć do dostępnych środków dowodowych. Treść decyzji wydanej w wyniku przeprowadzonego postępowania winna rozstrzygać o istocie sprawy, czyli winna zawierać orzeczenie co do tych interesów prawnych, które legitymowały Stronę do udziału w postępowaniu administracyjnym. Przeprowadzone postępowanie administracyjne winno doprowadzić do ustalenia, czy roszczenie strony jest uzasadnione, czyli czy są podstawy materialnoprawne do ponownego "wpisania" w dokumencie prawa jazdy kategorii C, gdyż w istocie o to Strona ubiegała się w swoim wniosku z dnia [...]r. Kwestia uprawnień Strony do posiadania kategorii C prawa jazdy powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego, które winno wyjaśnić, czy strona posiadała te uprawnienia, z czego one ewentualnie wynikały oraz czy są podstawy do tego aby w aktualnym prawie jazdy "wpisać" upoważnienie kategorii C.
Prowadzone w tym kierunku postępowanie winno zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, w której organ wypowie się co do całości żądań Strony.
Pewne elementy rozstrzygnięcia zawarte zostały w piśmie Wiceprezydenta W. z dnia [...]r. (Nr [...]), w którym wspomina się, iż międzynarodowe prawo jazdy kat. ABC, które utraciło już ważność, Strona uzyskała na podstawie prawa jazdy krajowego wydanego [...]r., czyli przed wymianą w [...]r. Jednak pismo z dnia [...]r., nie rozstrzyga w żaden sposób sprawy, gdyż nie jest decyzją administracyjną.
Należy podkreślić, że żądanie strony nie dotyczy przyznania kategorii C (co wymagałoby przeprowadzenia odrębnej procedury administracyjnej) lecz o uzupełnienie wpisu w dokumencie prawa jazdy, gdyż jak twierdzi strona, upoważnienie to nie zostało jej prawnie odebrane.
Natomiast przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne i wydane decyzje ponieważ oparte zostało na przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy – do powyższych ustaleń nie doprowadziło.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględniając skargę, orzeczono jak w sentencji.
Na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 135, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono o zwrocie kosztów.
Zaskarżona decyzja dotyczyła odmowy przyznania uprawnienia, co z zasady oznacza, że nie podlegała wykonaniu, stąd na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzeczono jak w pkt III sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło