II SA/Wr 2667/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-11-18
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska, Bogumiła Skrzypczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego i brak wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz decyzja utrzymująca ją w mocy zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 §1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie ocenił należycie zebranego materiału dowodowego, w szczególności zaświadczenia potwierdzającego pobyt w obozie przejściowym, nie wyjaśnił też w sposób wystarczający, dlaczego obóz, w którym przebywała skarżąca, nie był obozem pracy przymusowej w rozumieniu ustawy.Stan faktyczny
Skarżąca M. H. wniosła o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania świadczenia, uznając, że prześladowania, których doznała skarżąca, nie były objęte przepisami ustawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał swoją decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją utrzymującą w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Protokolant: Grzegorz Uciurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. H. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję utrzymaną nią w mocy II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art.1 ust.1 i art. 4 ust.1 i 2 oraz art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r.
o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze. zm.), zwanej dalej ustawą, Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu, odmówił M. H. przyznania uprawnienia do tego rodzaju świadczenia pieniężnego.
W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie tej ma zastosowanie art. 2 ustawy. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona doznała, we wnioskowanym okresie, prześladowań nie objętych przepisami ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. H. zaznaczyła, że doznała represji z przyczyn narodowościowych w rozumieniu ustawy. Wraz
z rodziną została deportowana do obozu pracy w B., gdzie wykonywała ciężką pracę przymusową.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 127 §3, art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 2 pkt 2 lit."a" i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r.
W uzasadnieniu wskazano, że represją w rozumieniu ustawy jest: osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939 - 1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych (art. 2 pkt 1), deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej
6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych
w okresie wojny w latach 1939-1945 (art. 2 pkt 2 lit."a").
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona doznała prześladowań nie objętych przepisami powołanej ustawy z dnia 31 maja 1996 r.
Z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym przysługują uprawnienia kombatanckie określone w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75, ze zm.). Jednak zgodnie z art. 22 ust. 3 tej ustawy, wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie mogą być kierowane do Urzędu, przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, do dnia 31 grudnia 1998 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga jest zasadna.
Zaskarżona decyzja jak i decyzja utrzymana nią w mocy została wydana
z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 §1 kpa przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Analiza materiału dowodowego zebranego przez Kierownika Urzędu nie pozwala stwierdzić czy istnieją podstawy do odmowy przyznania dochodzonych przez skarżącą uprawnień.
Skarżąca wniosła o przyznanie jej świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.).
Represją w rozumieniu ustawy jest: osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych (art. 2 pkt 1) lub deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy
z terytorium państwa polskiego, w jego granicach, sprzed dnia 1 września
1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945 (art. 2 pkt 2 lit."a").
Z akt sprawy wynika, iż skarżąca została wywieziona do obozu pracy
w B. przez Niemców, wraz z rodziną, [...]r., gdzie przebywała do [...] r. W obozie wykonywała ciężką pracę, cierpiała głód i poniżenie (kwestionariusz - k. [...]-[...], wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - k. [...]).
Skarżąca dołączyła do akt zaświadczenie Urzędu Pracy w B.
z dnia [...] r., potwierdzające jej pobyt w obozie przejściowym
w B.
Kierownik Urzędu nie ocenił należycie tego dowodu. W szczególności istotne jest jaką dokładnie okoliczność stwierdza wymienione zaświadczenie -polskiego tłumaczenia tego dokumentu bowiem brak.
W rozpoznawanej sprawie jest zatem poza sporem, że wnioskodawczyni
została wywieziona w [...] r., wraz z rodziną do obozu w B., gdzie wykonywała od [...] do [...]r. pracę przymusową.
Uzasadnienie wydanych decyzji jest bardzo lakoniczne. Kierownik Urzędu stwierdza, że w sprawie ma zastosowanie art. 2 ustawy i że z zebranego materiału dowodowego wynika, że M. H. doznała, we wnioskowanym okresie, prześladowań nie objętych przepisami ustawy. Jednak jakiego rodzaju były to prześladowania i dlaczego nie mieszczą się w cytowanym przepisie, Kierownik Urzędu już nie wyjaśnia.
Z uzasadnienia obu omówionych decyzji wynika, że Kierownik Urzędu nie wyjaśnił okoliczności podnoszonych przez skarżącą, przez co naruszył art. 7
i art. 77 §1 kpa. W szczególności z czego wynika, że obóz, w którym przebywała skarżąca nie był obozem pracy przymusowej ale obozem przesiedleńczym.
W związku z tym, na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a", art. 135 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) gdyż przymiot wykonalności mają jedynie decyzje pozytywne, decyzja odmawiająca przyznania świadczenia z cytowanej ustawy do rzędu takich nie należy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło