II SA/Wr 2668/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Janowska – spraw. Asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: sekretarz sądowy Dorota Rak po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. przyznano A. B. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości 19 zł miesięcznie od dnia 1 lipca 2003r., świadczenia zdrowotnego oraz składki zdrowotnej w wysokości 8 % od kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji podał, że strona kwalifikuje się do przyznania świadczenia z uwagi na orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania i Niepełnosprawności z dnia 22 lipca 2003r. o zaliczeniu strony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na trwałe oraz nieprzekroczenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Organ pierwszej instancji na podstawie wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia siostry wnioskodawcy ustalił, że mieszkał on i prowadził wspólnie gospodarstwo domowe z matką, siostrą, jej mężem S. W. i dwojgiem dzieci siostry. Wnioskodawca i jego siostra mieli status bezrobotnych bez prawa do zasiłku. Dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej stanowiły: emerytura matki, wynosząca 798,82 zł, zasiłek dla bezrobotnych S. W. w kwocie 526,97 zł, alimenty na córkę siostry wnioskodawcy w kwocie 200 zł, zasiłek rodzinny w kwocie 85 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 156,97 zł. Organ ustalił zatem, że łączny dochód rodziny w lipcu 2003r. wyniósł 1.761,76 zł, a dochód na osobę w rodzinie – kwotę 293,63 zł Organ I instancji wskazał, iż przedmiotowy zasiłek przysługuje w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie wynoszącym 300,67 zł, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie wynoszącym 293,63 zł co stanowi kwotę 7,04 zł , jednak przy uwzględnieniu treści przepisu art. 27 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r., Nr 64 poz. 414 ze zm.) przyjęto, że zasiłek stały wyrównawczy nie może być niższy ok. od kwoty 19 zł i w takiej wysokości organ I instancji przyznał świadczenie. Z powyższą decyzją nie zgodził się A. B. wnosząc odwołanie i zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na wliczeniu dochodu męża siostry – S. W. do dochodu rodziny. Wyjaśnił, że S. W. jest zameldowany w O. i pobiera zasiłek dla bezrobotnych z Powiatowego Urzędu Pracy w O., choruje, sam musi kupować leki i nie jest w stanie wspierać finansowo rodzinę wnioskodawcy. Nadto podniósł, że kwota 19 zł jest niewystarczająca na kupno leków, dojazdy na rehabilitację i konsultacje lekarskie. Organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną w oparciu o art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 27 ust 4 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 4 ust. 1 ustawy. Zaakcentował że zasiłek stały wyrównawczy, który nie może być niższy od kwoty 19 zł, ustala się w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie , ustalonym zgodnie z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie. Wyjaśnił, że z definicji całkowitej niezdolności do pracy zawartej w art. 2a ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej wynika, że osobą całkowicie niezdolną do pracy jest osoba uznana za taką w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo posiadająca znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o ustawy o zatrudnieniu i rehabilitacji niepełnosprawnych. Organ odwoławczy stwierdził, że kryterium dochodowe określające wysokość dochodu uprawniającego osobę lub rodzinie do świadczeń z pomocy społecznej od 1 czerwca 2003r. wynosi na pierwszą osobę rodzinie kwotę 418 zł na drugą lub dalsze osoby w rodzinie powyżej 15 lat – 294 zł, na każą osobę rodzinie poniżej 15 lat – 210 zł. Podkreślił , że pojecie dochodu zostało zdefiniowane w art. 2a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, a za rodzinę w myśl art. 2a ust. 1 pkt 1 uważa się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że rodzina A. B., która wspólnie zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo składa się z sześciu osób. Organ drugiej instancji uznał fakt zameldowania S. W. w O. i pobierani zasiłku dla bezrobotnych w Powiatowym Urzędzie Pracy w O., za nie mający znaczenia w rozpatrywanej sprawie. W rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej o tym, że istnieje rodzina decydują okoliczności wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego rodziny pod wskazanym adresem. Rekapitulując organ potwierdził, że A. B. spełniał kryteria do przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, bowiem miał ustalony stopień niepełnosprawności a osiągany dochód na rodzinę był niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie – co oznacza , iż decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i nie narusza obowiązujących w tym zakresie przepisów ustawy o pomocy społecznej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzut nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z adresatem decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej – A. B. W uzasadnieniu skargi przyznał, że czasami przebywa z rodzina w B., ale SA to wizyty w celu służeniu pomocą dzieciom w nauce i różnych sprawach życiowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; najpierw odnotować należy, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. to w oparciu o art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę o – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. W tym przypadku jest to z mocy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 72 poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. Uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...). Legitymację skargową określono w art. 50 cyt. ustawy przez wyróżnienie interesu prawnego ( legitymacja materialna ) oraz wskazanie podmiotów, które mimo braku takiego interesu, są uprawnione do wniesienia skargi (legitymacja formalna) W doktrynie przyjmuje się, ze pojęcie interesu prawnego występujące w art. 28 k.p.a. oraz takie samo pojęcie w art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie są ze sobą tożsame, różnią się pod względem treści i zakresu. Nie mniej jednak regulacja zawarta w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zrywa łączności między definicją strony postępowania administracyjnego a definicją podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi. Wynika to z faktu, że o możliwości żądania wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Kryterium interesu prawnego, na którym oparta jest ta legitymacja ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie od obowiązku. Pojęcie interesu prawnego należy ujmować w kategoriach obiektywnych, istnieje on wtedy gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Zatem należy przyjąć, że skarga musi być wniesiona we "własnej sprawie administracyjnej" rozumianej jako możliwość administracyjnym konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron w administracyjnym stosunku, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. W tym znaczeniu interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter materialnoprawny. Powtórzyć należy, że interes ten jest oparty na normach prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (decyzji lub postanowienia). W rozpoznawanej sprawie skarżący S. W., nie wykazał na czym miałby polegać jego interes prawny w wyeliminowaniu z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Z wywodów skargi wynika, że ma on interes faktyczny w tym, aby przyznane świadczenia pomocy społecznej dla składającego wniosek o takie świadczenie – A. B. – było najwyższej wysokości. Brak jest jednak przepisów w ustawie o pomocy społecznej pozwalających na stwierdzenie, że adresatem decyzji o przyznanie świadczenia nie wnosząc o jego przyznanie, oprócz wnioskodawcy, są również osoby, których sytuacja faktyczna (osiągane dochody, wspólne gospodarowanie) jest przedmiotem badania przez organ przy wydawaniu decyzji dotyczących osób uprawnionych do uzyskania opieki z zakresu pomocy społecznej. Mając na uwadze, że skargę wniesiona przez S. W. należało uznać jako skargę wniesioną przez podmiot nieuprawniony, a więc taki, który nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów określonych w powołanym art. 50 § 1 cyt. Wyżej ustawy, zatem skargę wniesiona przez S. W. należało odrzucić w oparciu o art. 58 § 1 pkt. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.