II SA/Wr 268/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi Burmistrza Miasta P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 31 stycznia 2024 r. nr SKO.OŚ/41/35/23 w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100,00 zł (sto złotych). Pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r., w formie dokumentu elektronicznego, Burmistrz Miasta P. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: organ) z dnia 31 stycznia 2024 r. nr SKO.OŚ/41/35/23 w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że Burmistrz Miasta P. występuje w sprawie jako organ właściwy do wydania opinii w trybie art. 75 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, dalej: u.i.o.ś.), w związku z czym, jako organ współdziałający, nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia postanowienia organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć jej przesłanki zarówno przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Pod pojęciem interesu prawnego należy rozumieć istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością. O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego, jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa wskazujący na własne prawo lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Od wykazania związku między chronionym przez prawo interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione więc jest uprawnienie do złożenia skargi (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1412/21, dostępne w CBOSA). Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 31 stycznia 2024 r. nr SKO.OŚ/41/35/23, uchylające postanowienie Prezydenta Miasta J. z 30 sierpnia 2023 r., nr GO.6220.6.2020 w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz przekazujące sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, została wniesiona przez Burmistrza Miasta P. Zgodnie z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zaś przeprowadzana jest w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś.). Przeprowadzenie oceny oddziaływania nie jest celem samym w sobie, ale ma umożliwić ustalenie ewentualnych zagrożeń dla środowiska związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia, a co za tym idzie – ułatwić ocenę, czy zachodzą podstawy do wydania pozytywnych decyzji upoważniających do jego realizacji. Dlatego też w art. 61 ust. 1 u.i.o.ś. określono, w ramach jakich postępowań administracyjnych ocena oddziaływania jest przeprowadzana. Zgodnie z pkt 1 powołanego przepisu regułą jest przeprowadzanie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (K. Gruszecki (w:) Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. IV, LEX/el. 2023, art. 61). Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 73 ust. 1 u.i.o.ś., wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Jak wynika zaś z akt administracyjnych, pismem z dnia 2 marca 2020 r. U. Sp. z o.o. z/s w J., wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia mającego na celu ochronę złoża wód leczniczych poprzez poszerzenie obszaru górniczego "[...]" z powierzchni 10,4 km2 do powierzchni 55,9 km2, utworzonego dla [...] złoża wód leczniczych. Należy w związku z powyższym stwierdzić, że postępowanie w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w toku którego organ wydał zaskarżone postanowienie, a toczące się w ramach postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wszczętego na opisany wyżej wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, jest postępowaniem wpadkowym w obrębie postępowania głównego, czyli niejako etapem postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie zaś z art. 75 ust. 4 u.i.o.ś., w przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 (tj. przedsięwzięcia, dla którego organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta), wykraczającego poza obszar jednej gminy, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego obszarze właściwości znajduje się największa część terenu, na którym ma być realizowane to przedsięwzięcie, po zasięgnięciu opinii wójta, burmistrza, prezydenta miasta właściwego dla pozostałego terenu, na którym ma być realizowane to przedsięwzięcie. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe przedsięwzięcie, polegające na poszerzeniu obszaru górniczego "[...]" o powierzchni 10,4 km2 do powierzchni 55,9 m2, utworzonego dla [...] złoża wód leczniczych w celu ochrony złoża wód leczniczych, realizowane ma być na terenie gmin S. i P. oraz miast P. i J., przy czym na obszarze J. znajduje się największa część terenu, na którym ma być realizowane to przedsięwzięcie. W związku z powyższym, Burmistrz Miasta P., występujący w niniejszym postępowaniu jako skarżący, ma w toku administracyjnym przymiot organu współdziałającego, występującego w sprawie jako organ właściwy do wydania opinii w trybie art. 75 ust. 4 u.i.o.ś. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się zaś, że organ współdziałający z organem administracji publicznej prowadzącym postępowanie główne pozbawiony jest legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie wydane przez organ załatwiający sprawę. Skarżący, występujący w toku postępowania administracyjnego jako organ współdziałający, nie staje się stroną postępowania wszczętego na wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tym samym będącym jego częścią postępowania w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, bowiem tego rodzaju sprawa administracyjna nie dotyczy jego praw i obowiązków. Inaczej ujmując, jeżeli organ gminy jest uczestnikiem procesu decyzyjnego jako organ, od stanowiska którego zależeć będzie treść ostatecznej decyzji, to nie przysługują mu w tej sprawie uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że gdy udział organu w postępowaniu administracyjnym ma określony ustawą charakter współdziałania, wykluczony jest jego jednoczesny udział jako strony w tym postępowaniu, zgodnie z regułą, że w tym samym postępowaniu ten sam organ nie może występować zarazem jako strona postępowania i jako organ współdziałający, gdyż te role procesowe wzajemnie się wykluczają (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2702/20 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2008 r., sygn. akt II GSK 246/08, dostępne w CBOSA). Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że Burmistrzowi Miasta P., jako organowi współdziałającemu, nie przysługiwała legitymacja procesowa na zasadzie art. 50 p.p.s.a., tym samym skarżący nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Orzeczenie zwrotu w pkt II wydane zostało na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.