II SA/Wr 2680/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA - Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. F. na decyzję Wojewody D. z dnia 3 listopada 2003r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 3 listopada 2003 r. nr [...] Wojewoda D. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 200Ir. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ś. orzekającą o wymeldowaniu K. F. z miejsca pobytu stałego w Ś. przy ul. M.16B/11. Z wnioskiem o wymeldowanie K. F. z miejsca pobytu stałego zwrócił się J. F., były mąż uzasadniając go tym, iż wymieniona nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego od rozwodu, który miał miejsce w 1996r. i zabrała ze sobą wszystkie swoje rzeczy. W odpowiedzi na to K. F. w protokole z dnia 14 czerwca 2000r. oświadczyła, iż nie mieszka we wskazanym lokalu od około 2 lat, ponieważ były mąż wymienił zamki w drzwiach i utrudnia jej dostęp do mieszkania i wskazała, że toczy się przed sądem postępowanie o dopuszczenie do współzamieszkania. Organ I instancji po wydaniu przez Sąd Rejonowy w Ś. wyroku oddalającego wniosek skarżącej o dopuszczenie jej do współzamieszkania w przedmiotowym lokalu, podjął zawieszone wcześniej postępowanie. W wyniku tego postępowania ustalił, iż K. F. opuściła lokal dobrowolnie i trwale ponad 3 lata temu, co potwierdzili świadkowie. W dniu 5 czerwca 2001r. zabrała w obecności komorników z przedmiotowego mieszkania rzeczy jej należne zgodnie z wyrokiem sadowym. Prezydent Miasta Ś. decyzją z dnia 8 sierpnia 2003 r. po wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy postanowił wymeldować K. F. z miejsca pobytu stałego, uznając iż sytuacja wymienionej odpowiada pierwszemu stanowi hipotetycznemu art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nie zgadzając się z decyzją organu I instancji K. F. złożyła odwołanie, w którym wyjaśnia, iż opuszczenie przez nią lokalu nie miało charakteru dobrowolnego. Podkreśliła, iż Sąd Wojewódzki w Ś. wyrokiem z dnia 24 października 1996 r. (sygn. akt IC 2667/95) oddalił wniosek byłego męża o jej eksmisję, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 1999 r. (sygn. akt II SA/Wr 50/98) oddalił skargę J. F. na decyzję Wojewody D. odmawiającą jej wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda D. nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż w jego ocenie z akt sprawy wynika, że K. F. nie zamieszkuje w spornym lokalu i opuszczenie przez nią lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Organ odwoławczy wskazał, iż skarżąca nie zamieszkuje w spornym lokalu od grudnia 1999 r. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 3 lipca 1999 r. w sprawie o podział majątku, ruchomości przyznane K. F. zostały przez nią zabrane z lokalu w obecności komorników w dniu 5 czerwca 2001 r. Podkreślił, iż Sąd Rejonowy w Ś. wyrokiem z dnia 16 maja 2003 r. sygn. akt IC 158/03 oddalił powództwo K. F. przeciwko J. F. o dopuszczenie do współposiadania spornego lokalu. Jak wywodził dalej organ skoro K. F. przez okres ponad trzech lat nie doprowadziła do przywrócenia jej prawa posiadania lokalu i faktycznie w nim nie zamieszkuje, to utrzymanie zapisu w ewidencji ludności o zameldowaniu skarżącej na pobyt stały w przedmiotowym lokalu stanowi fikcję meldunkową. Organ zauważył, iż powoływany przez skarżącą wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczył poprzedniego stanu prawnego, gdy kwestia uprawnień do lokalu stanowiła przesłankę do wydania decyzji o wymeldowaniu w przeciwieństwie do obecnego stanu prawnego, gdzie istotna jest jedynie okoliczność czy dana osoba opuściła lokal bez wymeldowania. Od decyzji tej K. F. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazuje, iż czuje żal do Sądu i pełnomocnika, że podział majątku nie objął prawa najmu lokalu mieszkalnego. Podkreśliła, że w pewnym momencie były mąż zgodził się dokonać zamiany spornego lokalu na dwa mniejsze lecz później wycofał się z tej propozycji. Zdaniem odwołującej wymeldowanie jej z miejsca pobytu stałego oraz odmowa organu administracyjnego przyznania jej mieszkania zastępczego czyni z niej osobę bezdomną bez możliwości normalnego egzystowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. . Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oceniając zaskarżoną decyzję, w świetle powyżej wskazanych kompetencji, należy stwierdzić, iż nie narusza ona prawa w stopniu powodującym jej uchylenie. Materialnoprawną przesłanką na podstawie której należało rozpoznać żądanie strony był przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 200Ir. Nr 87, poz. 960 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, usunięty został wymóg wykazywania przy zameldowaniu (na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące) potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Na skutek bowiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) z dniem 19 czerwca 2002 r. art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utracił moc, wobec niezgodności tego przepisu z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle tego wyroku zameldowanie na pobyt stały w określonym miejscu ma charakter czynności materialno-technicznej, potwierdzającej określony stan rzeczy, tj. fakt zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wykonanie obowiązku meldunkowego ma zatem znaczenie rejestracyjne, nie rodzi natomiast żadnych uprawnień do przebywania w lokalu, ani do korzystania z niego w inny sposób, nie wpływa również na pozbawienie lub ograniczenie tych praw. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174) jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. W sprawie organy orzekające ustaliły okoliczności faktyczne, od których art. 15 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzależnia podjęcie decyzji o wymeldowaniu. Ustaliły, że skarżąca w 1999 r. opuściła miejsce pobytu stałego, zabrała ze sobą rzeczy i mieszka w wynajętym mieszkaniu. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustaliły, ze skarżąca nie mieszka w lokalu, w którym była zameldowana na pobyt stały. Skarżąca nie przedstawiła dowodów, które podważyłyby prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy. Brak również w aktach sprawy dowodów świadczących o tym, że K. F. nie opuściła lokalu dobrowolnie. Podniesiona kwestia odmowy przyznania jej przez organ mieszkania zastępczego i kwestia odmowy byłego męża w sprawie zamiany spornego lokalu na dwa mniejsze nie podważa prawidłowości ustaleń. Nie ma również znaczenia powołanie się na wydany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1999 r. (sygn. akt II SA/Wr 50/98) oddalający skargę J. F. na decyzję Wojewody D. odmawiającą wymeldowania K. F. z miejsca pobytu stałego. Wyrok ten zapadł w innym stanie prawnym, jeszcze przed wydaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01, który uchylił moc obowiązującą art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z powodu jego niezgodności z Konstytucją. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka części pierwszej art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz dowodach osobistych, że nastąpiło opuszczenie miejsca zamieszkania, które miało charakter trwały i dobrowolny, a zatem organ administracyjny I instancji prawidłowo decyzją orzekł o wymeldowaniu K. F. Utrzymanie przez Wojewodę D. decyzji Prezydenta Miasta Ś. odpowiada zatem ustawowo określonym przesłankom wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Z takiego punku widzenia wykładnia przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które legły u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia może zostać uznana za prawidłową, a samo rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa materialnego. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok NSA z 25.04.2003 r. sygn. akt V SA 3657/02, Wspólnota 2004/8/55). Z powołanych względów - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzeczono jak w sentencji.