II SA/Wr 27/06
PostanowienieWSA we Wrocławiu2006-03-09
Skład orzekający: Asesor WSA Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, która nie została doręczona skarżącemu i od której nie wniesiono odwołania?Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia, co w przypadku decyzji organu pierwszej instancji oznacza konieczność wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia. Skoro skarżący nie otrzymał zaskarżonej decyzji i nie skorzystał z prawa do odwołania, a decyzja stała się ostateczna, skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. F. na decyzję Zarządu Gminy D. z dnia [...] w przedmiocie nieodpłatnego przyznania działki gruntu Skarbu Państwa na własność J. K. D. Skarżący twierdził, że nie składał odwołania do Wojewody, a decyzję otrzymał od Wójta Gminy. Sąd ustalił, że skarżącemu nie doręczono zaskarżonej decyzji i nie skorzystał on z prawa do odwołania.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. F. na decyzję Zarządu Gminy D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania nieodpłatnie działki gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa postanawia: odrzucić skargę.
Zaskarżoną decyzją Zarząd Gminy D. działając na podstawie art. 118 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7, poz. 24 z późn. zm.) oraz na podstawie porozumienia pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego we W. a Zarządem Gminy D. z dnia 9 października 1995 r., orzekł o nieodpłatnym przekazaniu na własność J. K. D., nieruchomości położonej we wsi P., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o pow. 0,30 ha.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość przyznana była do dożywotniego użytkowania dla F. i K. F., w związku z przekazaniem na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego, w zamian zaświadczenia emerytalne. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że od 1996 r. jest ona użytkowana przez J. K. D. - zstępną K. i F. F. W tej sytuacji organ uznał, iż spełnione zostały przesłanki do jej nabycia.
Opisaną wyżej decyzję - w piśmie z dnia [...] - zaskarżył T. F. Na wezwanie Sądu skarżący wyjaśnił, że "do Wojewody D. nie składałem skargi" oraz że "J. K. D. otrzymała decyzję z D. Pana Wójta P. M.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn, zm.) kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Według przepisu art. 51 § 1 przywołanej ustawy, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której strona określonego postępowania administracyjnego lub inny uczestnik na prawach strony, złoży przewidziany ustawą środek zaskarżenia od danego aktu lub czynności (art. 52 § 2). W przypadku decyzji administracyjnej wydanej - tak jak w rozpatrywanej sprawie - przez organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., takim środkiem zaskarżenia jest odwołanie, które powinno być rozpoznane przez organ wyższego stopnia. Dopiero bowiem decyzja organu odwoławczego, kończąca postępowanie uruchomione wniesionym środkiem zaskarżenia, może być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego.
Należy też dodać, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia można również rozumieć sytuację, w której środek zaskarżenia został złożony przez którąkolwiek z uprawnionych podmiotów i organ drugiej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie. Taka sytuacja prowadzi bowiem do osiągnięcia podstawowego celu, jaki wynika z art. 52 § 1 przywołanej na wstępie ustawy, czyli niepomijalnie żadnego z etapów wewnątrzadministracyjnego procesu podejmowania decyzji (por. T. Woś (red): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis 2005 r., s. 239).
W sprawie będącej obecnie przedmiotem rozpoznania Sądu, opisane wyżej przesłanki nie zostały spełnione. Z akt sprawy jak też z oświadczenia skarżącego wynika bowiem, że zaskarżona decyzja nie została mu doręczona oraz, że nie składał od niej odwołania. Również adresatka tej decyzji J. K. D., z prawa tego nie skorzystała i tym samym orzeczenie Zarządu Gminy stało się ostateczne.
W takiej sytuacji należy stwierdzić, że skoro przedmiotem skargi T. F. jest ostateczna decyzja organu pierwszej instancji, to wobec jednoznacznej dyspozycji wynikającej z art. 52 przywołanej wyżej ustawy, jest ona niedopuszczalna. Jak bowiem wyżej wykazano skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona wyłącznie na decyzję organu odwoławczego.
Dotąd powiedziane prowadzi więc do wniosku, że przedmiotową skargę, należało po myśli art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucić jako niedopuszczalną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło