II SA/Wr 270/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi A. SA z siedzibą w L. na uchwałę Zgromadzenia Związku Gmin A. z dnia 1 października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Pismem z dnia 29 marca 2016 r. skarżąca spółka B. SA z/s w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę Zgromadzenia Związku Gmin A. (dalej: A.) nr [...]z dnia 1 października 2015 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący A. wniósł o oddalenie skargi. Pismem przygotowawczym z dnia 16 września 2016 r. pełnomocnik A. poinformował, że uchwałą nr [...] z dnia 22 czerwca 2016 r. A. ustaliło nowe stawki opłat za pojemniki o określonej pojemności, uchylając jednocześnie uchwałę nr [...] z dnia 1 października 2015 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności, zmienioną uchwałą nr [...] z dnia 5 stycznia 2016 r. Pełnomocnik A. wskazał, że na mocy uchwały z dnia 22 czerwca 2016 r. wprowadzono nowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z mocą obowiązującą od dnia 1 lutego 2016 r. Poinformował również, że w odniesieniu do tej uchwały została wydana uchwała nr [...] r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we W. (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego poz. 3739) stwierdzająca nieważność § 4 uchwały. Przepis § 4 stanowił, że "Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi uiszczona według stawek ustalonych uchwałą nr [...] z dnia 1 października 2015 r. ze zmianami stanowi nadpłatę w rozumieniu ustawy Ordynacja podatkowa i zostanie zliczona na poczet bieżących zobowiązań. W pozostałym zakresie Kolegium RIO nie zakwestionowało przyjętych przez A. zapisów uchwały. Tym samym, od dnia 1 lutego 2016 r., a więc od dnia objęcia systemem gospodarowania odpadami komunalnymi właścicieli wybranych nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (w tym m.in. skarżącej) obowiązują stawki opłat ustalone w uchwale z dnia 22 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 5 kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały A. nr [...] z dnia 1 października 2015 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności, Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego zachodzi między innymi wtedy, kiedy w toku danego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1992 r., SA/Wr 96/92, OSP 1993, z. 7, poz. 149). Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem zaskarżona przez spółkę uchwała nr [...] została uchylona mocą uchwały A. z dnia 22 czerwca 2016 r., nr [...] w sprawie ustalenia stawki opłaty za pojemniki o określonej pojemności. Należy wskazać, że w § 3 uchwały nr [...] A. zawarto zapis, zgodnie z którym traci moc uchwała nr [...] z dnia 1 października 2015 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za pojemniki o określonej pojemności zmieniona uchwała nr [...] z dnia 5 stycznia 2016 r. Istotnym przy tym pozostaje regulacja zawarta § 5 uchwały [...], mocą której ta uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniki Urzędowym (co też nastąpiło - zob. Dz. Urz. Woj. Dolnośl. z dnia 18 lipca 2016 r., poz. 3602), z mocą obowiązującą od dnia 1 lutego 2016 r. Przyjęta przez A. regulacja stanowił realizację uprawnienia wynikającego z art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ( t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 296 ze zm.), pozwalającego nadać aktowi normatywnemu wsteczną moc obowiązującą, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Jak zauważyło natomiast Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we W. w uchwale z dnia 20 lipca 2016 r., nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności części uchwały A. nr [...] (Dz. Urz. Woj. Dolnośl. z dnia 26 lipca 2016 r., poz. 3739), który to pogląd Skład orzekający w pełni akceptuje, w świetle orzecznictwa, w tym Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok z dnia 25 września 2000r., sygn. akt K 26/99), oraz poglądów doktryny, zmniejszenie z mocą od 1 lutego 2016 r. obciążenia opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkując mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, nie narusza konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego. Przyjęcie takiego rozwiązania spowodowało, że uchwała nr [...] zastąpiła ze skutkiem retroaktywnym zaskarżoną uchwałę. Tym samym przedmiot zaskarżenia nie istnieje i nie wymaga merytorycznego rozpoznania. Rozważając z kolei kwestię kształtowania uprawnień lub obowiązków podmiotów do których została adresowana zaskarżona uchwała oraz ewentualnych jej skutków prawnych, przyjdzie zauważyć, że mocą art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach -ustawodawca przesądził, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia i rozliczenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi zastosowanie zatem mają przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), w tym przepisy art. 72-80 w dziale III Zobowiązania podatkowe, w rozdziale 9 Nadpłata. W myśl art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Zgodnie natomiast z art. 76 § 1 tej ustawy, nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Taka też sytuacja zaistniała w przypadku skarżącej spółki. Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że jeżeli w analizowanym przypadku po wniesieniu skargi na uchwałę obowiązującą od dnia 1 lutego 2016 r. została ogłoszona uchwała ją uchylająca, która obowiązuje z mocą wsteczną od tego właśnie dnia, to postępowanie w sprawie ze skargi na akt uchylony stało się bezprzedmiotowe: wszak przed wydaniem wyroku akt ów utracił moc prawną. Dlatego też, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie zainicjowane tą skargą należało umorzyć, co też uczyniono.