II SA/Wr 2711/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-02

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Bogumiła Skrzypczak, Grażyna Staniszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych, uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, mogą stanowić podstawę do wydania decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Przepisy rozporządzenia, które zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej. W przypadku stwierdzenia takiej niezgodności, sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną przez nią decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na T. M. opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymały w mocy decyzję o nałożeniu opłaty, opierając się na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych. Skarżący kwestionował wiarygodność pomiarów nacisków osi pojazdu dokonanych przez pracowników Zarządu Dróg i Komunikacji, powołując się na wyniki pomiarów innej firmy. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na niekonstytucyjność przepisów stanowiących podstawę jej wydania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią decyzję organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz T. M. kwotę 73 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak Sędziowie NSA - Bogumiła Skrzypczak WSA /del./ - Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/ Protokolant - Magdalena Domańska-Byskosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2005r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty drogowej w wysokości [...] zł za przejazd pojazdem nienormatywnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz T. M. kwotę 73 /słownie: siedemdziesiąt trzy/ złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 1 Sygn. akt 4II SA/Wr 2711/02 Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Naczelnik Wydziału Ochrony Dróg Zarządu Dróg i Komunikacji we W., na podstawie art. 19 ust. 5 i art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r, o drogach publicznych (tekst jednolity z 2000r. Dz.U. Nr 71 poz. 838) w związku z par. 9 ust. 1 pkt 2 i ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. Nr 51 poz. 607) obciążył T. M. opłatą drogową w wysokości [...] zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż w dniu [...] r. podczas zatrzymania i kontroli pojazdu marki DAF o numerze rejestracyjnym [...] należącym do T. M., pracownicy Zarządu Dróg i Komunikacji we W., stwierdzili na drodze publicznej we W. przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu. Organ I instancji wywodzi, iż przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu oraz masy całkowitej na jezdnię oraz poruszanie się takimi pojazdami po drogach skutkuje obowiązkiem wymierzenia przedmiotowej opłaty. Zgodnie z par. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2000r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. Nr 51, poz. 607) w przypadku stwierdzenia, że przejazd pojazdu nienormatywnego odbywa się bez zezwolenia wysokość opłaty określonej w par. 2 ust. 2 ulega podwyższeniu. W przedmiotowej sprawie T. M. nie posiadał zezwolenia wymaganego przywołanym przepisem. Strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 200r. Nr 71 poz. 838 ze zm.), par. 9 ust.1 pkt 2 i ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r w sprawie opłat drogowych (Dz.U. Nr 51, poz. 6070 w związku z par. 8 rozporządzenia 2 Sygn. akt 4II SA/Wr 2711/02 Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2002r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. Nr 8 poz. 60), par. 5 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44 poz. 432 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdza, że opłata obciążająca T. M. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w dniu [...] r., została obliczona przez organ I instancji prawidłowo. Przepis art. 13 ust. 4 w związku z ust. 3 ustawy o drogach publicznych w brzemieniu obowiązującym do końca 2001 r. stanowił, że za przejazd po drogach publicznych pojazdem o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym, pobiera się opłaty podwyższone. W par. 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych przewidziano (w tabeli pod lp.5 pkt 1 lit. e) opłatę w wysokości 2, 40 zł za 1 km, gdy oś pojedyncza przekraczała dopuszczalny do 100 kN nacisk na drogę w granicach od 115 do 125 kN. Na drodze krajowej nr 5 dopuszczalny jest nacisk osi pojedynczej pojazdu do 100kN. Dalej organ II instancji stwierdza, że w niniejszej sprawie stwierdzono nacisk drugiej osi pojazdu na jezdnię w wysokości [...]. Stawka 2, 40 zł podlegała zatem podwyższeniu o 90 %, czyli do kwoty [...] zł i pomnożeniu przez [...] km zryczałtowanej długości trasy przejazdu. W rezultacie ustalona opłata na kwotę [...] zł jest prawidłowa. Strona wniosła skargę. W skardze strona zarzuca, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. narusza przepisy prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi strona powołuje się na wyniki pomiaru wagi przedmiotowego pojazdu, przeprowadzone przez firmę [...] S.A. magazyn B., w dniu [...] r., przed pomiarem dokonanym przez pracowników Zarządu Dróg i Komunikacji. 3 Sygn. akt 4IISAWr 2711/02 Według przeprowadzonych pomiarów firmy [...] S.A. magazyn B., masa całkowita brutto pojazdu wynosiła [...] tony, podczas gdy wyniki pomiarów przeprowadzonych przez pracowników Zarządu Dróg i Komunikacji wykazały łączną masę pojazdu, tj. sumę nacisków poszczególnych osi pojazdu na jezdnię, w wysokości [...] tony. Wskazując na różnicę wyników w pomiarach, skarżący podważa wiarygodność pomiarów przeprowadzonych przez pracowników Zarządu Dróg i Komunikacji, a tym samym zasadność opłaty, którą go obciążono. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Kolegium ponownie wyjaśnia różnicę pomiędzy pomiarem statycznym pojazdu, przeprowadzonym przez firmę [...] S.A. magazyn B., a pomiarem wykonanym na wadze dynamicznej, przeprowadzonym przez ZDiK. Kolegium wykazuje, że wyniki tychże pomiarów nie mogą być ze sobą porównywane, gdyż pomiary te wykonywane są w odrębny od siebie sposób, a każdy z nich służy innym celom. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W dniu [...] r. we W. na ul. J., pracownicy Zarządu Dróg i Komunikacji we W. przeprowadzili kontrolę pojazdu należącego do T. M.. W pojeździe tym przewożony był towar tj. ryż. Pomiary wykazały ,że pierwsza oś ciągnika siodłowego wywierała nacisk na jezdnię w wysokości [...] kN, druga oś ciągnika -[...] kN , trzy osie składowe naczepy wywierały naciski mniejsze niż dopuszczalne. Suma nacisków wszystkich, tj. pięciu osi pojazdu, na jezdnię wynosiła [...] tony. 4 Sygn. akt 4IISA /Wr 2711/02 Dopuszczalny nacisk osi pojazdu na drodze, na której przeprowadzono kontrolę (tj. droga nr 5) wynosi 100 kN. Dopuszczalna masa całkowita pojazdu dla pojazdów o liczbie osi większej niż cztery wynosi 42 tony. T. M. odmówił podpisania protokołu zatrzymania i kontroli pojazdu. T.M. przedłożył kwit wagowy z dnia [...] r., godzina wyjazdu -[...], pojazdu DAF [...], wystawiony przez firmę [...] S.A. Z kwitu wynika, iż waga pojazdu brutto wynosi [...] tony, waga pojazdu tara -[...] tony, waga pojazdu netto - [...] tony. Przedkładając tenże kwit T. M. podważa wiarygodność pomiarów przeprowadzonych przez pracowników ZDiK. Zdaniem strony różnice w pomiarach w zakresie masy całkowitej pojazdu ([...] tony) oraz wagi pojazdu brutto ([...] tony) świadczą, o tym że pomiary przeprowadzone przez pracowników ZDiK nie są wiarygodne. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji obciążył T. M. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia podwyższoną opłatą w wysokości [...] zl. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., które decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Decyzja organu I instancji z dnia [...] r.również została uchylona przez organ odwoławczy, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Decyzja organu I instancji z dnia [...] r. została uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Następnie decyzją z dnia [...] r. organ I instancji wymierzył T. M. opłatę w wysokości [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. 5 Sygn. akt 4IISA /Wr 2711/02 Zgodnie z art, 13 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 nNr 71 poz. 838) opłaty za korzystanie z dróg publicznych mogą być pobierane za: przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. W myśl par. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51, poz. 607) w przypadku stwierdzenia, że przejazd pojazdu nienormatywnego odbywa się bez właściwego zewzolenia, wysokość opłaty, określona , ulega podwyższeniu o 90 % - w przypadku przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi. Opłatę za przejazd bez zezwolenia przy zastosowaniu podwyższonych wysokości opłat, o których mowa w ust. 1, oblicza się według zryczałtowanej długości trasy przejazdu wynoszącej 400 km. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. i utrzymana przez nią decyzja organu I instancji z dnia [...], opierały się m.in. na przepisach par. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że par. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis par. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, jako niekonstytucyjny, nie może stanowić podstawy orzekana w sprawach. W wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania, na podstawie którego została wydana decyzja (art. 145a ust. 1 k.p.a.). 6 Sygn. akt 411 S.A./Wr 2711/02 Zgodnie z art. 145 par. 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 135 poz. 1270 ) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1b w.w. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 ustawy. Na podstawie art. 152 ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. j

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło