II SA/Wr 273/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie NSA del. do WSA Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/, del. do WSA Zygmunt Wiśniewski, Katarzyna Grott, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. i K.B. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wstrzymania prac budowlanych związanych z przebudową wiaty oraz budową zbiornika bezodpływowego p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...]na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1, art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. ustawy Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm./ oraz art. 123 kpa po rozpatrzeniu z urzędu sprawy przebudowy konstrukcji dachu wiaty oraz budowy zbiornika bezodpływowego na terenie nieruchomości w O. W. [...], nr ewidencyjny gruntu [...]przez inwestorów M. i K. B., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. nałożył na w/w inwestorów obowiązek wstrzymania robót budowlanych związanych z przebudową dachu wiaty budowlanej do budynku – cegielni od strony wyrobiska gliny oraz budowa zbiornika bezodpływowego terenu posesji O. [...] jak też nakazał zabezpieczyć teren wokół w/w obiektów przed dostępem osób postronnych. Powyższe czynności nakazano wykonać z chwilą otrzymania postanowienia. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane po przeprowadzeniu na wniosek Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W. Delegatura w W. kontroli terenu posesji cegielni "A", w wyniku, której stwierdzono, iż inwestorzy M. i K. B. przystąpili do remontu wiaty poprzez m.in. wymianę całości elementów drewnianych na płyty eternitowe nie posiadające powierzchni zewnętrznych zabezpieczonych przed odrywaniem się włókien azbestu oraz wykonali zbiornik betonowy odkryty. Stwierdzono przy tym, iż inwestorzy nie udokumentowali legalności robót i oświadczyli, iż roboty te zostały wykonane w 2000r. Wykonywane roboty organ I instancji uznał za dokonane z naruszeniem art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że wszelkie roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 wskazującego jakie obiekty budowlane i roboty budowlane nie są objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę oraz art. 30 określającego wymagania jakimi należy objąć działalność budowlaną zwolnioną od w/w obowiązku. Ponadto w uzasadnieniu powyższego postanowienia podniesiono, iż budowy i roboty budowlane zwolnione art. 29 z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w dużym zakresie objęte są obowiązkiem zgłoszenia ich właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Obowiązkowi temu jak uznał organ podlegały roboty wykonane przez inwestorów stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 1 "d", art. 29 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M. i K. B. domagając się jego uchylenia. W zażaleniu stwierdzili, że zgodnie z art. 29 pkt 2 ust. 9 ustawy Prawo budowlane, instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast art. 30 pkt 1 ust. 2 /wspomnianej ustawy/ wyłącza te urządzenia z wymogu dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Ponadto żalący się uznali, iż nadzór budowlany nad instalowaniem urządzeń nie należy do organów Państwowego Nadzoru Budowlanego wobec czego postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe. Konkludując zauważyli, iż wydane postanowienie w sprawie wstrzymania robót, które zostały w całości zakończone w kwietniu 2000r., i zabezpieczenia terenu jest dotknięte z powyższych względów wadą nieważności /art. 156 § 1 pkt 2 kpa/. Dnia [...]D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że prace remontowe wiaty są objęte obowiązkiem zgłoszenia, a wybudowanie zbiornika bezodpływowego jako urządzenia związanego z obiektem budowlanym /art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego/ wymaga stosownego pozwolenia. Natomiast inwestorzy nie dopełnili żadnego z powyższych obowiązków. Stąd też wykonane roboty w przedmiotowej sprawie stanowią samowolę budowlaną. Jednocześnie zauważono, iż nie można jednoznacznie stwierdzić, że zakres prac budowlanych opisanych w protokole oględzin został już zakończony o czym piszą strony w zażaleniu. Powyższe jak uznano nie ma wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne decydujące o dalszych losach inwestycji budowlanej. Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli M. i K. B. żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia ze względu na naruszenie prawa poprzez błędną jego wykładnię. Skarżący wskazali, iż wykładnia art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane co do objęcia obowiązkiem uzyskania pozwolenia na prace związane z posadowieniem zbiornika do gromadzenia ścieków jest błędną ze względu na fakt pominięcia przez organ II instancji zakresu robót podlegających zwolnieniu z obowiązku zgłoszenia. Skarżąc podnieśli również zarzut, iż roboty polegające na posadowieniu w gruncie gotowego zbiornika, na ujęcie ścieków nie można uznać za budowę obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, gdyż zbiornik do gromadzenia ścieków jest urządzeniem budowlanym połączonym z już istniejącym obiektem i dającym się rozłączyć z budynkiem bez istotnego jego uszkodzenia. Skarżący wywiedli w skardze również, iż zbiornik ten nie jest częścią obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Ponadto skarżący podkreślili, iż w dniu [...]otrzymali decyzje nr [...],[...]dotyczące wykonanych prac, a które zgodnie z Prawem budowlanym powinny być wydane w terminie zawitym 2 miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót. Powyższe decyzje zostały wydane po upływie tego terminu /termin minął [...]/ i na podstawie art. 105 § 1 kpa są dotknięte nieważnością. Stąd skarżący wnieśli na w/w decyzje oddzielne zażalenie. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. odpowiadając na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd też stosownie do zapisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ należy rozpoznać skargę M. i K. B. W myśl powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie /art. 3 § 1 cyt. ustawy/. Natomiast według dyspozycji art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W szczególności bezprzedmiotowość postępowania będzie zachodzić w sytuacji gdy kontrolowany akt wraz z upływem terminu jego ważności utraci moc. W takim wypadku upływ czasu przesądza więc o usunięciu takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Z takim właśnie przypadkiem bezprzedmiotowości postępowania mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Skarżone postanowienie organów nadzoru budowlanego podjęte zostało na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tj. Dz.U. Nr 106 z 2000r. poz. 1126 ze zm./. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy - Prawo budowlane, w przypadkach innych, niż określone w art. 48 tej ustawy, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia, podczas gdy w świetle art. 48 tej ustawy właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W postanowieniu /ważnym przez dwa miesiące od dnia doręczenia - ust. 4 art. 50/ o wstrzymaniu robót budowlanych należy podać przyczynę wstrzymania robót oraz ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń /ust. 2/. Przed upływem terminu dwumiesięcznego od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, właściwy organ wydaje decyzję: nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, albo - określającą czynności, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności /art. 51 ust. 1 powołanej ustawy - Prawo budowlane/. W świetle treści art. 50 Prawa budowlanego i nawiązania w art. 51 ust. 1 tej ustawy do tegoż art. 50 Prawa budowlanego, przyjąć należy, że wskazane przepisy odnoszą się do robót budowlanych "w toku" to jest do robót budowlanych prowadzonych przez danego inwestora w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 50 Prawa budowlanego. Niewątpliwe jest bowiem, że na podstawie art. 50 Prawa budowlanego, nie można wstrzymywać wykonywania robót budowlanych, których wykonywanie zostało już przez inwestora zakończone. Jednakże wydanie postanowienia przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 50 ust. 1 cyt. ustawy Prawo budowlane zobowiązuje je do zajęcia stanowiska w trybie art. 51 omawianej ustawy i musi to nastąpić przed upływem 2 miesięcy od daty wydania tego postanowienia. Nie podjęcie stosownych działań we wskazanym wyżej okresie 2 miesięcy powoduje, iż postanowienie takie traci ważność, a tym samym zostaje z mocy prawa /art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego/ usunięte z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie małżonkowie B. już w skardze wywodzili, że organ nadzoru budowlanego po upływie 2 miesięcy od podjęcia skarżonego postanowienia wydał dwie decyzje. Na rozprawie przedstawiono na potwierdzenie powyższego twierdzenia dwie decyzje D. Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego we W. z dnia [...]nr [...]i [...], w których uchylono decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Ś. z [...] nr [...]i nr [...]w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z przebudową wiaty na terenie nieruchomości w O. W. [...] oraz rozbiórki zbiornika bezodpływowego położonego również na tejże działce i umorzono prowadzone postępowanie administracyjne wobec naruszenia art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego a więc podjęcie w/w decyzji po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia skarżonego w tej sprawie postanowienia. Tak więc w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości sądu, iż wobec utraty ważności skarżonego postanowienia w sytuacji nie zajęcia w terminie 2 miesięcy od dnia jego wydania stanowiska przez organy nadzoru budowlanego, skarżone postanowienie zostało z mocy prawa wyeliminowane z obrotu prawnego. Fakt ten w sposób niewątpliwy przesądza o bezprzedmiotowości skargi małżonków B. w rozpoznawanej sprawie. Przedstawione argumenty prowadzą zaś do stwierdzenia, że w takiej sytuacji należało umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym uruchomione skargą M. i K. B. a uczyniono to na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.