II SA/Wr 273/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2011-08-24
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony pomimo braku udokumentowania sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawców?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane tylko wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawcy mają obowiązek rzetelnego przedstawienia i udokumentowania swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Brak odpowiedzi na wezwanie sądu do uzupełnienia tych informacji skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Wojewody o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazali, że są osobami bezrobotnymi, a skarżąca jest na zasiłku chorobowym i ponosi koszty leczenia. Pomimo wezwania sądu do uzupełnienia informacji o sytuacji finansowej i majątkowej, nie udzielili wymaganych wyjaśnień i dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.K.i T.K.o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody D. z dnia ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a utrzymują się jedynie z wynagrodzenia skarżącej uzyskiwanego ze stosunku pracy w wysokości 1.500 zł (aktualnie skarżąca jest na zasiłku chorobowym). Skarżąca dodała, że 14 stycznia 2011 r. wszczepiono jej stymulator serca, w związku z tym co miesiąc musi kupować lekarstwa na kwotę ok. 140 zł.
Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżących swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone skarżącej w dniu 31 maja 2011 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi.
Na wstępie wskazać należy, iż pomimo tego, że postanowieniem z dnia 26 lipca 2011 r. Sąd odrzucił skargę, to w aktach sprawy wciąż pozostał nierozpoznany wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy, stąd konieczność wydania niniejszego postanowienia.
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)).
W ocenie Sądu wnioskodawcy nie dopełnili ww. obowiązku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawców i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawcy, pomimo wezwania, nie wyjaśnili i nie udokumentowali wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować ich sytuację finansową, np. nie przedłożyli dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu (choćby dorywczego) uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nimi gospodarstwo domowe; nie złożyłli zaświadczenia potwierdzającego rejestrację w Urzędzie Pracy skarżącego jako osoby bezrobotnej; nie wyjaśnili czy korzystają ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożyli wyciągów z posiadanych rachunków; nie określili wartości posiadanych przez siebie nieruchomości i ruchomości; nadto- nie udokumentowali wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków (w szczególności nie wskazali z jakich źródeł czerpią środki na utrzymanie domu o pow. 180m2).
Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów postępowania nie jest istotne źródło, z którego czerpią oni środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich).
Dodać należy, iż nie bez znaczenia dla oceny niniejszego wniosku ma również fakt, że postępowanie główne w niniejszej sprawie zostało już zakończone na skutek odrzucenia skargi. Kwestia przyznania skarżącym prawa pomocy stała się bowiem z tej przyczyny w pewnym zakresie bezprzedmiotowa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło