II SA/Wr 273/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-06-20
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Olga Białek, Władysław Kulon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, mimo istnienia zagadnienia wstępnego w postaci toczącego się postępowania sądowego dotyczącego zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a tym samym obowiązku zawieszenia postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie rozważył w sposób wyczerpujący możliwości zawieszenia postępowania odwoławczego, mimo że skarżący podnieśli w odwołaniu kwestię toczącego się postępowania sądowego dotyczącego zagadnienia wstępnego. Niewłaściwe rozważenie tej kwestii stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Strona skarżąca T. i W.K. wniosła skargę na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) nakazującą rozbiórkę kiosku zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postępowanie legalizacyjne zostało zainicjowane wnioskiem inwestorów. Organ I instancji wstrzymał roboty budowlane i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Po odmowie wydania zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym przez Prezydenta W. i utrzymaniu tej odmowy przez SKO, PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. DWINB utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania mimo toczącego się postępowania sądowego w przedmiocie zagadnienia wstępnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję DWINB i zasądzono od DWINB na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędziowie sędzia WSA Olga Białek, sędzia WSA Władysław Kulon (spr.), Protokolant Krzysztof Erbel, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi T. K. i W. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki kiosku zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
T. i W.K. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, (dalej – DWINB) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki kiosku zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przystępując do orzekania Sąd przyjął następujący stan faktyczny i prawny sprawy wynikający z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych.
Pismem z dnia 8 listopada 2013 r. T.K. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W., (dalej – PINB) z wnioskiem o legalizację kiosku zlokalizowanego przy ul. [...] we W.. Po przeprowadzeniu czynności zmierzających do ustalenia stanu prawnego zainwestowanej nieruchomości m.in. poprzez ustalenie jej stanu właścicielskiego, organ zawiadomieniem z dnia 18 czerwca 2014 r. poinformował o wszczęciu postępowania, zaś w dniu 14 lipca 2014 r. dokonał potwierdzonych protokolarnie oględzin.
Pierwsze rozstrzygnięcie w sprawie zapadło w dniu [...] r., gdyż w tej dacie wydano postanowienie nr [...], którym wstrzymano prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie kiosku oraz nałożono na T. i W.K. jako inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia postanowienia: zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec kilkakrotnego informowania przez zobowiązanych o problemach ze sporządzeniem dokumentacji projektowej organ uwzględnił złożony przez stronę wniosek i postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczył nowy termin realizacji wykonania obowiązku do dnia 29 grudnia 2015 r.
Przy piśmie z dnia 29 grudnia 2015 r. pełnomocnik inwestorów przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] r., nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o zgodności budowy pawilonu handlowego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec kształtu postanowienia Prezydenta W. i zamiaru oprotestowania go środkiem zaskarżenia wniesiono o zawieszenie postępowania.
W dniu [...] r. PINB dla miasta W. wydał postanowienie nr [...], którym podając w podstawie prawnej art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej – k.p.a.) zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie budowy kiosku przy ul. [...] we W., bez stosownego pozwolenia na budowę, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez organ lokalizacyjny w przedmiocie zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na uzasadnienie postanowienia podano, że występująca w sprawie kwestia zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu prowadzonym przez organ w trybie ustawy Prawo budowlane, gdyż od rozstrzygnięcia tego zagadnienia zależy czy przedmiotowy obiekt będzie mógł zostać zalegalizowany. Uznano więc zaistnienie przesłanki do zawieszenia postępowania z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.. Zaznaczono również, iż z chwilą ustania przyczyny do zawieszenia postępowania organ podejmie z urzędu postępowanie.
W dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., (dalej – SKO) wydało postanowienie nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] r., nr [...]. Jak wynika z akt sprawy do PINB dla miasta W. w dniu 8 kwietnia 2016 r. wpłynęło wyżej wskazane postanowienie SKO, w związku z czym organ nadzoru budowlanego w dniu 14 kwietnia 2016 r. wydał postanowienie nr [...], którym powołując się na art. 97 § 2 i art. 101 § 1 k.p.a. podjęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie kiosku przy ul. [...] we W.. W dniu [...] r. wydano decyzję nr [...], którą na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazano T. i W.K. rozbiórkę kiosku znajdującego się przy ul. [...] we W. (dz. nr 28/7, AM- 13, obręb pl. G.), zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji PINB dla miasta W. w pierwszej kolejności omówił udokumentowane w trakcie oględzin charakterystyczne parametry przedmiotowego obiektu budowlane podając szczegółowo jego wymiary, lokalizację, konstrukcję oraz sposób posadowienia na nieruchomości. W oparciu o oświadczenie strony złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej odnotowano rok budowy obiektu, by następnie poprzez przeprowadzenie szerokiej analizy ustawy Prawo budowlane wykazać konieczność uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczące danego budynku przed zamiarem jego budowy, co w badanej sprawie nie miało miejsca. Dalsze rozważania organu I instancji koncentrowały się na zagadnieniu uniemożliwienia inwestorowi legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu poprzez nałożenie obowiązków na podstawie art. 48 ust. 2 Prawo budowane. PINB wskazując na postanowienie z dnia [...] r., nr [...] uzasadniał wyczerpanie trybu legalizacyjnego jednak uznał, że brak możliwości uzyskania zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia wypełnienie postanowienia z dnia [...] r., nr [...], gdyż tylko przedłożenie przez inwestora wszystkich dokumentów wskazanych zezwalałoby na legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego. W niespełnieniu obowiązku nałożonego postanowieniem wydanym w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego upatrywał się organ I instancji obowiązku odpowiedniego stosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i wydania nakazu rozbiórki kiosku znajdującego się przy ul. [...] we W.. Podkreślono przy tym, że niespełnienie nałożonych obowiązków nie daje organowi możliwości uznaniowości i obliguje do wydania nakazu rozbiórki.
Pismem z dnia 9 maja 2016 r., (data wpływu do adresata 10 maja 2016 r.), T.K. wniosła o zawieszenie postępowania, co uzasadniała wniesieniem skargi na postanowienie SKO we W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, której kopia została załączona do wniosku. W dniu [...] r. PINB wydał postanowienie nr [...], którym odmówił zawieszenia postępowania, co uzasadniono bezprzedmiotowością wniosku ze względu na rozpoznanie sprawy decyzją nieostateczną, wobec czego brak było podstaw do zawieszenia postępowania.
Dla oddania dokładnego przebiegu postępowania prowadzonego w sprawie zaznaczyć należy, że w postanowieniu o odmowie zawieszenia postępowania zamieszczono pouczenie o możliwości złożenia na nie zażalenia, z czego skorzystała T.K.. PINB postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] sprostował własne postanowienia nr [...] w zakresie przysługiwania stronie środka zaskarżenia. Względem postanowienia z dnia [...] r., nr [...] DWINB w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...], którym stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Pośród motywów omawianego postanowienia znalazły się poza twierdzeniami związanymi z niezaskarżalnością tego rodzaju postanowienia także odniesienia do nieskuteczności cofnięcia zażalenia, co T.K. uczyniła pismem procesowym z dnia 13 czerwca 2016 r.
Powracając do merytorycznego nurtu postępowania prowadzonego względem przedmiotowego kiosku odnotować przyjdzie, że zobowiązani do rozbiórki przedmiotowego obiektu złożyli odwołanie od decyzji PINB z dnia [...] r., nr [...]. Czyniąc zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji administracyjnej w sytuacji gdy skarżący złożyli skargę na postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, o czym poinformowali PINB, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zawieszenie postępowania na czas rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu lub alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając zarzuty i wnioski odwołania jego autor stosując poglądy sądownictwa administracyjnego i doktryny wskazywał na przedwczesność oprotestowanej decyzji w kontekście oprotestowania postanowienia dotyczącego zgodności inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zauważono także, że nie ulega wątpliwości, iż rozpatrzenie skargi na zaskarżone postanowienie przez sąd ma charakter zagadnienia wstępnego i musi skutkować zawieszeniem postępowania.
W dniu [...] r. DWINB wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia dość szczegółowo przytoczył przebieg dotychczasowego postępowania oraz opisał objęty nim obiekt budowlany. W części historycznej uzasadnienia decyzji dokładnie opisano dotychczas wydane rozstrzygnięcia organu I instancji. Następnie DWINB poddał gruntownej analizie regulacje prawa materialnego dotyczące obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz omówił tryb legalizacyjny wynikający z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Na tym tle oceniono postępowanie pierwszoinstancyjne, w którego toku zapadło postanowienie dotyczące przedłożenia określonych dokumentów. Nie omieszkał organ odwoławczy zwrócić także uwagi na zawieszenie postępowania oraz zmianę terminu realizacji nałożonego obowiązku.
Odnosząc się do sprawy odmowy wydania zaświadczenia o zgodności inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zaskarżenia wydanego w tym zakresie postanowienia SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu organ II instancji wyjaśnił, że nie stanowiło to przesłanki do zawieszenia postępowania i nie uniemożliwiało to wydania przez PINB decyzji w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego ,,zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej, zatem chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, gdzie minął termin do złożenia wymaganych dokumentów do "legalizacji" przedmiotowego obiektu budowlanego (od momentu nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę minęło 1,5 roku), co już stanowi przesłankę do nakazu rozbiórki, przez co rozpatrzenie sprawy nie jest bezwzględnie uzależnione od kwestii zgodności obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie mniej jednak nawet uchylenie postanowienia SKO przez WSA we Wrocławiu, nie spowoduje zmiany Uchwały Rady Miejskiej W., którą został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z którego jednoznacznie wynika, że przedmiotowy kiosk (o wym. 5,18mx6,16m i wys. 2,78m - jak wynika z przedłożonych projektów budowlanych), nie będzie spełniał zapisów dotyczących terenu, na którym został posadowiony (w planie oznaczony 5MW-U/3) tzn. z § 22 ust. 3 ww. Uchwały Rady Miejskiej W. mówiącego, że "wymiar pionowy budynku lub budowli przykrytej dachem, mierzony od poziomu terenu do najwyższego punktu pokrycia dachu, nie może być większy nić 18m i nie mniejszy niż 9m".".
Organ II instancji w swojej decyzji zaprezentował pogląd, iż nawet zważając czysto hipotetycznie na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, czy nawet on sam doszedłby do wniosku, że przedmiotowy kiosk, jest tymczasowym obiektem budowlanym to nie spełniałby i tak ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu tzn. ul. [...], gdyż w § 5 pkt 9 ww. planu ustala, że "zakazuje się lokalizowania tymczasowych obiektów budowlanych i wolno stojących budynków gospodarczych", przy czym ustalenia te obowiązują dla całego obszaru objętego przedmiotowym planem zagospodarowania przestrzennego".
Na koniec organ nie podzielił stanowiska o możliwości uwzględnienia poglądu zamieszczonego w odwołaniu opartego na orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż zdaniem DWINB stan faktyczny sprawy, w której on zapadł nie dotyczył analogicznej sytuacji, bowiem omawiana tam kwestia zawieszenia postępowania związana była z decyzją o warunkach zabudowy zaś w przedmiotowej sprawie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
W skardze na powyższą decyzję wywiedzionej przez T. i W.K. wniesiono o jej uchylenie w całości, zasądzenie kosztów postępowania oraz o wstrzymanie jej wykonania. Żądania skargi oparto na zarzutach naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo obowiązku zawieszenia postępowania w sytuacji oczekiwania na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, oraz art. 142 k.p.a. poprzez nierozpoznanie zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...] r., nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego.
Autor skargi w jej motywach zasadniczo opisał przebieg postępowania prowadzonego w sprawie, zaś odnośnie nałożonego na inwestorów obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w wyznaczonym terminie zauważył, że wydane przez SKO postanowienie z dnia [...] r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., nr [...] zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z 9 sierpnia 2016 r. oddalił w całości skargę. Od tego wyroku 26 października 2016 r. wniesiono skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mimo to PINB podjął z urzędu zawieszone postępowanie administracyjne i wydał decyzję nr [...] nakazującą rozbiórkę kiosku. PINB w dniu [...] r. wydał postanowieniem nr [...] PINB, którym odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy przedmiotowego kiosku. Organ I instancji sprostował postanowienie nr [...] w zakresie pouczenia co do możliwości wniesienia zażalenia na wydane poszanowanie.
DWINB decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB, z czym nie zgadzają się skarżący. Pośród twierdzeń skargi szczególnie mocno akcentowano obowiązek zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Według skarżących w sprawie wystąpiło takie zagadnienie, gdyż organ zawiesił postępowanie ze względu na wydanie zaświadczenia o zgodności planowanego obiektu budowlanego z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem skarżących organy naruszyły art. 8 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż wydanie decyzji zależało od rozstrzygnięcia nie tylko innego organu, ale i sądu. Negowano także poprawność podjęcia postępowania w sytuacji, gdy strona poinformowała organ o skorzystaniu z prawa do sądu. Zdaniem skarżących nie wystąpiły przesłanki z art. 97 § 2 k.p.a. do podjęcia postępowania, gdyż nie ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania.
Skarżący nie podzielili poglądu organu II instancji, że podstawą do utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego kiosku, było niezłożenie w terminie wymaganych dokumentów do legalizacji obiektu budowlanego. Podali także, że zaskarżyli w odwołaniu od decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 142 k.p.a. postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy kiosku, a w piśmie z 29 grudnia 2015 r., w sytuacji nieuznania wniosku o zawieszenie postępowania za zasadny, wnieśli o przedłużenie terminu do złożenia zaświadczenia o zgodności obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego o kolejne dwa miesiące.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zaś postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
W myśl art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zakresem rozpoznania sądu administracyjnego objęte są zatem wszystkie rozstrzygnięcia wydane w danej sprawie administracyjnej. Sąd ma więc uprawnienia do pozbawienia bytu prawnego wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, a niezgodnych z prawem.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że wydano ją z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem oceny rozpoznawanej sprawie była decyzja DWINB utrzymująca w mocy wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane decyzję PINB dla miasta W. w sprawie nakazania skarżącym, w związku z niewykonaniem obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] zmienionym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] opartym o przepis art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, rozbiórki obiektu budowlanego, tj. kiosku zlokalizowanego przy ul. [...] we W.. Z akt administracyjnych niespornie wynika, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego, stąd też konieczność wdrożenia postępowania legalizacyjnego nie może nasuwać wątpliwości. Zauważyć także trzeba, że sami inwestorzy dążąc do zalegalizowania przedmiotowego obiektu zainicjowali przez organem nadzoru budowlanego stosowne postępowanie.
Pośród obowiązków nałożonych wyżej podanym postanowieniem PINB dla miasta W. zamieścił nakaz przedłożenia zaświadczenia o zgodności zrealizowanego obiektu z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postępowanie wdrożone w celu uzyskania tego zaświadczenia stało się podstawą do zawieszenia przez organ I instancji postępowania. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że PINB dla miasta W. w postanowieniu z dnia [...] r., nr [...] podał, że zawiesza z urzędu postępowanie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez organ lokalizacyjny w przedmiocie zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na etapie zawieszania postępowania przez PINB wiadomym już było, czego dowodzi chociażby zestawienie dat wydanych rozstrzygnięć jak też samo uzasadnienie postanowienia, że Prezydent W. odmówił wydania zaświadczenia zgodnego z oczekiwaniami wnioskodawców, lecz na wydane w tym zakresie postanowienie zostało złożone zażalenie. Po otrzymaniu postanowienia SKO we W. organ nadzoru budowlanego podjął zawieszone postępowanie, by następnie wydać decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego kiosku.
Istotne dla oceny wydanego finalnie nakazu rozbiórki jest to, że co prawda do PINB wpłynął wniosek o zawieszenie postępowania uzasadniany wywiedzeniem skargi na postanowienie SKO we W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, jednak miało to miejsce już po wydaniu przez organ nadzoru budowlanego I instancji decyzji. Dowodem na rozminięcie się kierowanej do strony decyzji i wniosku strony do organu o zawieszenie postępowania jest uzasadnienie postanowienia PINB z dnia [...] r., nr [...], gdzie wyraźnie organ podał, że odmowę zawieszenia postępowania uzasadnia bezprzedmiotowością wniosku, który wpłynął w dniu 9 maja 2016 r. ze względu na wydanie w dniu [...] r. decyzji nr [...]. Zrozumiałe jest więc zarówno podjęcie przez PINB postępowania, w sytuacji gdy zawiesił on je do czasu ostatecznego rozpoznania przez organ lokalizacyjny kwestii zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jak i to, że organ podjął postępowanie nie posiadając wiedzy o zainicjowaniu postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgoła odmiennie odnośnie problemu istnienia zagadnienia wstępnego warunkującego kształt rozstrzygnięcia wydanego w sprawie, czy też wiedzy o prowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym kształtuje się postępowanie odwoławcze. W treści odwołania jego autorzy podali informację o zaskarżeniu postanowienia SKO we W. do sądu administracyjnego. W takich okolicznościach sprawy przed organem II instancji pojawiało się zagadnienie związane z zawieszeniem postępowania przynajmniej z dwóch przyczyn. Po pierwsze mowa o tym była w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, a po wtóre organ winien z urzędu rozważać czy nie istnieje kwestia zagadnienia wstępnego w sytuacji oprotestowania postanowienia SKO skargą.
Analiza uzasadnienia rozstrzygnięcia DWINB prowadzi do konkluzji, że konieczności zawieszenia postępowania organ ten nie tylko nie stwierdził, ale wręcz w odniesieniu do oceny tej przesłanki podnoszonej przez inwestorów w odwołaniu zasadniczo się uchylił nadmieniając, że ,,organ odniósł się do nich w uzasadnieniu decyzji".
Stanowisko organu, które ma być wyjaśnieniem poruszanego zagadnienia sprowadza się jednak do podania, że upłynął już wyznaczony inwestorowi termin dostarczenia dokumentów, a wskazywane przez stronę orzeczenia nie dotyczą postanowienia o zgodności inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ale decyzji o warunkach zabudowy.
W ocenie Sądu treść art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych bowiem dotyczy konieczności przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy względnie zaświadczenia o zgodności inwestycji z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Ustawodawca konstruując treść omawianego normatywu z całą pewnością miał na uwadze to, że nie wszystkie tereny posiadają plany zagospodarowania przestrzennego, stąd też wskazał na zaświadczenie o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzję o warunkach zabudowy. Każdorazowo inwestor, gdy dla zainwestowanego terenu nie uchwalono planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego będzie musiał przedłożyć decyzję o warunkach zabudowy, zaś gdy plan istnieje spełnieniem nakazu będzie stosowne zaświadczenie. Tak więc różnica między zaświadczeniem a decyzją o warunkach zabudowy zależy od sytuacji prawnej danej nieruchomości, a nie od woli strony czy nawet samego organu. Skarżący nie zgadzają się z twierdzeniem organu, że nie znajduje uzasadnienia stanowisko strony o konieczności zawieszenia postępowania zamieszczone w wyroku sądu administracyjnego, gdyż sprawa tam rozstrzygana dotyczy decyzji o warunkach zabudowy, a nie zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Finalnie zgodzić należy się ze skarżącymi, że procesowo bez względu na formę, (zaświadczenie o zgodności z planem miejscowym lub decyzja o warunkach zabudowy), przedłożony dokument ma pełnić jednakową rolę tj. potwierdzać lub zaprzeczać możliwość legalizacji inwestycji ze względu na uwarunkowania planistyczne. Jedyna różnica sprowadza się do formy w jakiej właściwy organ zajmie w sprawie stanowisko.
Zdaniem Sądu organ II instancji nie wyjaśnił wzajemnych relacji miedzy zaświadczeniem i decyzją stronie chociaż było to elementem odwołania. Nie jest też trafne wskazane przez DWINB zróżnicowanie trybu legalizacyjnego ze względu na ubieganie się przez inwestora o zaświadczenie o zgodności obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy w kontekście możliwości zawieszenia postępowania. Teza o nietrafności, czy też niemożliwości zastosowania instytucji zawieszenia postępowania li tylko z tego powodu, że przywołany przez stronę wyrok zapadł w sprawie, gdzie inwestor zabiegał o decyzję o warunkach zabudowy, a w omawianej sprawie istnieje plan zagospodarowania przestrzennego jest nieuzasadniona. Ponadto, mimo deklarowania w uzasadnieniu decyzji, że zostało to wyjaśnione, nie zajęto stanowiska odnośnie zawieszenia postępowania w sposób wyczerpujący zasady procesowe odnośnie możliwości zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że instytucja zawieszenia postępowania daje podstawy do powstrzymania się z merytorycznym rozstrzygnięciem, nie tylko w przypadku wniosku strony, ale sam organ może ja zastosować z urzędu. Z drugiej zaś strony, skoro w toku postępowania zagadnienie to w sensie procesowym ma kluczowe znaczenie, gdyż determinuje możliwość nie tylko prowadzenia postępowania ale i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, organ zobligowany jest zbadać je ze szczególną wnikliwością.
Mając na uwadze dotychczas powiedziane przyjdzie uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ orzekający w sprawie organ w sposób niedostateczny odniósł się do twierdzeń odwołania w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji. Nie rozważono także możliwości zawieszenia postępowania odwoławczego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny zagadnienia zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, zawarte w punkcie 2 wyroku, oparto o przepis art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło