II SA/Wr 2737/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-23

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Tadeusz Kuczyński, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia pieniężnego, oparta na przepisie uznanym później za niezgodny z Konstytucją, powinna zostać uchylona?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ przepis, na podstawie którego umorzono postępowanie (art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym), został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Taka niezgodność stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co z kolei uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
Z. O. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego po terminie. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne, powołując się na art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym, który określał termin składania wniosków do 31 grudnia 1999 r. Po wydaniu decyzji umarzającej, Z. O. wniósł skargę, argumentując, że spóźnienie wynikało z winy tłumacza. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po wejściu w życie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy, zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

4 II SA/Wr 2737/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędziowie: Protokolant: Sędzia WSA Sędzia NSA Sędzia NSA Lidia Serwiniowska /spr./ Tadeusz Kuczyński Andrzej Wawrzyniak Dariusz Brodzisz po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz Z. O. kwotę 10 (słownie: dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. 4 II SA/Wr 2737/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu, na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 4 ust 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r., Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku Z. O. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, wniesionego po upływie terminu. Na decyzję tę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Z. O. podnosząc, że złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego po terminie "z winy tłumacza, który mylnie podał miejscowość". W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje : Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) jednakże do końca 2003 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 ) 4 II SA/Wr 2737/02 stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 145 a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że skoro stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (przesłanką wznowienia), to taka sytuacja uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jest bowiem zasadą, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego ( z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002r., IIIRN200/0l. Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn. akt P 24/02 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 , poz. 395 ze zm) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust 1 Konstytucji ( Dz. U. z 2003 r. Nr 110 , poz. 1060). Przepis art. 4 ustawy o świadczeniu pieniężnym (...) stanowił, że wnioski o których mowa w ust. 1, zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien 4 II SA/Wr 2737/02 być stosowany przez Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału (postanowienie z dnia 7 grudnia 2000 r., III ZP 27/00, OSNZU 2001/10/331). Przepis art. 4 ust 5 ustawy oświadczeniu pieniężnym (...) został powołany w obu wymienionych wyżej decyzjach Kierownika Urzędu w uzasadnieniu umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania tego rodzaju świadczenia gdyż wniosek o jego przyznanie został wniesiony po dniu 31 grudnia 1999 r. Jednakże skoro przepis ten został uznany za niekonstytucyjny, co stwarza podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 a § 1 kpa) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego oparto na podstawie art. 55 ust 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 wymienionych wcześniej Przepisów wprowadzających (...). Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji gdyż nie ma ona przymiotu wykonalności (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło