II SA/Wr 2739/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie: NSA Bogumiła Skrzypczak, WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Grzegorz Uciurkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. E. na decyzję Kierownika Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie p o s t a n a w i a : odrzucić skargę Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Kierownika Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] podjęta, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 129 kpa oraz art. 20 ust. 3 i art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z póź. zm./, J. E. - utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...]r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień wdowy po kombatancie S. E., który otrzymał uprawnienia w ZBoWiD z tytułu działalności w Ruchu Oporu - "Bat. Chł." [...]-[...]r. oraz walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...]-[...]/UB/. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż decyzją ZBoWiD J. E. otrzymała uprawnienia wdowy po kombatancie S. E., który decyzją ZBoWiD otrzymał uprawnienia kombatanckie z tyt. i w okresach jw. na podstawie oświadczeń świadków potwierdzających służbę w Batalionach Chłopskich w [...]r. oraz zaświadczenia KWMO R. z dnia [...]r. stwierdzającego, że pełnił służbę w organach bezpieczeństwa publicznego od [...]r. do [...]r. i jako funkcjonariusz orgn. bezpieczeństwa publicznego w w/w okresie brał udział w walce z bandami i reakcyjnym podziemiem. Prowadząc postępowanie wyjaśniające Urząd otrzymał pismo KWP R. z dnia [...]r. informujące, że w/wym był zatrudniony w PUBP M. od [...]r. w charakterze wywiadowcy gm. T. N., mł. referenta PUBP M. do dnia [...]r. Z powyższego wynika, że mąż zainteresowanej był zatrudniony w aparacie bezpieczeństwa publicznego w strukturach UB. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a cyt. ustawy osoby, które były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego w strukturze UB pozbawia się uprawnień kombatanckich z wszelkich tytułów, natomiast w myśl art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a w/w ustawy osobom takim nie przysługują uprawnienia kombatanckie z żadnego tytułu. W uzasadnieniu uchwały z dnia [...]r. /sygn. akt II AZP 32/95/ Sąd Najwyższy stwierdził, iż uprawnienia wdów po kombatantach nie mają pierwotnego charakteru. Są to uprawnienia pochodne a więc zależą od istnienia uprawnień pierwotnych i braku przesłanek do pozbawienia tychże uprawnień pierwotnych. Należy więc uznać, że jeżeli osoba od której wywodzi się uprawnienia pochodne byłaby pozbawiona uprawnień pierwotnych, to także istnieją przesłanki do pozbawienia uprawnień osoby powołującej się jedynie na uprawnienia pochodne. Skargę na powyższą decyzję wniosła J. E. Podniosła, że mąż w czasie okupacji należał do Batalionów Chłopskich i walczył o niepodległość Polski. Podczas tych walk nabawił się choroby stawów, którą leczył przez całe życie. Uważa, że raz przyznane świadczenie nie powinno być odbierane. Dodaje, że nie zna kolegów męża z Batalionów Chłopskich i nie wie gdzie ich szukać. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ "Sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." Z zasady, że prawo nie działa wstecz wynika jednak konieczność zbadania dopuszczalności skargi w świetle przepisów obowiązujących w dacie jej wniesienia czyli przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./. W świetle uregulowań tej ustawy jednym z podstawowych wymogów formalnych przy zaskarżaniu decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego było złożenie skargi w ustawowo wyznaczonym terminie. W myśl art. 35 ust. 1 cyt. wyżej ustawy "Skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie." /.../. Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu bada zachowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Tak sformułowany zapis jest nakazem bezwzględnym, co oznacza, że odrzucenie skargi następuje bez względu na okoliczności sprawy, bez dokonania oceny sprawy pod względem merytorycznym. W rozpatrywanej sprawie zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych skarżąca otrzymała [...]r. za pisemnym potwierdzeniem odbioru. Decyzja zawierała pouczenie o sposobie i terminie zaskarżenia do sądu administracyjnego. Wynikający z powołanego wyżej przepisu art. 35 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym 30-dniowy termin do wniesienia skargi upłynął zatem z dniem [...]r. przypadającym na dzień tygodnia środa. Natomiast skarga została wniesiona w dniu [...]r. /data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym/ a zatem po upływie wyżej określonego terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.