II SA/Wr 274/22
WyrokWSA we Wrocławiu2022-09-22
Skład orzekający: Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie zgodności budowy wentylacji w lokalu gastronomicznym z przepisami techniczno-budowlanymi jest zasadne, jeśli stwierdzono usunięcie pierwotnych nieprawidłowości i montaż nowej, zgodnej z przepisami instalacji?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie zgodności budowy wentylacji zostało prawidłowo umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu jego bezprzedmiotowości. Po stwierdzeniu pierwotnych nieprawidłowości, inwestor zdemontował wadliwą wyrzutnię i zamontował nową, zgodną z obowiązującymi przepisami technicznymi. Wobec braku naruszeń prawa, organ nie mógł nałożyć obowiązków naprawczych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, co czyniło dalsze prowadzenie postępowania bezprzedmiotowym.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego zgodności budowy wentylacji w lokalu gastronomicznym. Postępowanie zostało wszczęte po zgłoszeniu przez skarżącą uciążliwych zapachów i hałasu z wyrzutni wentylacyjnej sąsiedniego lokalu. Kontrola wykazała niezgodność pierwotnej instalacji z przepisami. Inwestor zadeklarował i dokonał demontażu starej wyrzutni oraz montażu nowej, zgodnej z przepisami, wyprowadzonej ponad połać dachu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, co utrzymał w mocy DWINB. Skarżąca kwestionowała prawidłowość opinii technicznej, sposób montażu wyrzutni oraz zakres postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2022 r. nr 91/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zgodności budowy wentylacji w lokalu gastronomicznym oddala skargę w całości.
M. T. (dalej: skarżąca, strona skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, (dalej DWINB, organ II instancji) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zgodności budowy wentylacji w lokalu gastronomicznym. Z przedłożonych przez organ akt administracyjnych wynika, że skarga została wywiedziona w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 26 sierpnia 2021 r. skarżąca wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bolesławcu, (dalej - PINB, organ I instancji) żądając pilnej kontroli w związku z wydobywaniem się z sąsiedniego lokalu uciążliwych zapachów i zanieczyszczeń oraz hałasu powodowanego przez wyrzutnię powietrza umiejscowioną na ścianie budynku.
W dniu 7 września 2021 r. organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę lokalu gastronomicznego zlokalizowanego przy ul. [...] w B., w trakcie której stwierdził, że w części kuchennej, nad płytą kuchenną zamontowany był stalowy, mechaniczny wyciąg wentylacyjny o wymiarach 263/42/80 cm. Wyciąg wyprowadzony był poprzez dwa stalowe przewody o przekroju kołowym do poziomej wyrzutni powietrza zlokalizowanej w ścianie zewnętrznej budynku. Wyrzutnia zakończona była kratką wentylacyjną o wymiarach 40 cm x 40 cm. Poniżej wyrzutni istniało okno kuchenne o wymiarach 130/60 cm położone około 71 cm poniżej poziomej wyrzutni. Wyrzut powietrza kierowany był na działkę [...], równolegle do działki nr [...]. Wyrzutnię ścienną wykonano w odległości około 11,40 m od okien budynku mieszkalnego. Wobec stwierdzenia niezgodności ustalonego stanu faktycznego z § 152 ust. 9 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2020 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 t.j.) inwestor złożył deklarację rozbiórki wyrzutni i montażu nowej wyrzutni wyprowadzonej nad poziom połaci dachu.
Zawiadomieniem z dnia 8 września 2021 r. poinformowano strony o wszczęciu postępowania w sprawie, zaś jego przedmiot zakreślono jako ,,postępowanie w sprawie zgodności budowy wentylacji w lokalu gastronomicznym,(...), z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi".
W dniu 1 października 2021 r. PINB przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości, zaś w sporządzonym na tę okoliczność protokole odnotowano montaż pionowej wyrzutni powietrza i wyprowadzenie jej ponad połać dachową za pomocą kanału wentylacyjnego o przekroju kwadratowym 40 x 40 cm wykonanego z prostek i kształtek z blachy stalowej ocynkowanej zwieńczonego elementem wywiewnym, zabezpieczonym czapą z tego samego materiału. Wymiary wyrzutni - wysokość od dołu otworu wylotowego do góry czapy wynosiła około 2,00 m, natomiast od górnej części wylotu około 1,60 m. Wyrzutnię zakończono tłumikiem kulisowym i kalotami na wylocie. Wskazano też, że w kanale wentylacyjnym zostały zamontowane 3 filtry pochłaniające wywiewane zapachy oraz dokonano pomiarów prędkości przepływu powietrza w pomieszczeniu kuchennym, pod wyciągiem wentylacji. Z kolei w dniu 21 października 2021 r. dokonano kolejnych oględzin, zaś wówczas poczynione ustalenia dotyczyły pomiarów dodatkowych instalacji wentylacyjnych z terenów wszystkich nieruchomości przylegających do wyrzutni. Zdaniem organu dokonane pomiary potwierdziły, że wyrzutnia powietrza zlokalizowana jest w odległości 11,40 m od okien budynku mieszkalnego skarżących, wyprowadzona jest w odległości 2,39 m rzutu poziomego od okna osadzonego w ścianie budynku i w odległości 3,20 m od wylotu wyrzutni od okna. Właścicielka lokalu sąsiedniego podała do protokołu, że poziom uciążliwości zapachowych i hałasu po likwidacji wyrzutni poziomej i zamontowaniu nowej wyrzutni jest minimalny i niezauważalny. Nadto do organu dostarczono opinię techniczną dotyczącą wykonania montażu wentylacji mechanicznej lokalu gastronomicznego sporządzoną przez technika budowlanego, która potwierdziła, że wszystkie roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo i zamontowana wentylacja mechaniczna pomieszczenia kuchennego może być bezpiecznie użytkowana. Do opinii dołączono atesty, certyfikaty i aprobaty dopuszczające urządzenie do użytkowania.
W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy PINB w Bolesławcu w dniu 22 listopada 2021 r. wydał decyzję nr 108/2021, którą podając w podstawie prawnej art. 105 § 1 w zw. z art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 t.j., dalej – k.p.a.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zgodności budowy wentylacji w lokalu gastronomicznym [...], zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. [...] w B., z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi z powodu jego bezprzedmiotowości.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał na brak konieczności uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę czy dokonywania zgłoszenia montażu wyrzutni powietrza traktowanej jako urządzenie budowlane. W dalszej kolejności organ wskazał szczegółowo poczynione ustalenia w związku z badaniem spełnienia warunków technicznych, nie znajdując ich naruszeń. Wobec zamontowania nowej wyrzutni, spełniającej wymogi wynikające z rozporządzenia dotyczącego warunków technicznych PINB uznał, że brak jest możliwości do nałożenia obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego, z czego wywiódł bezprzedmiotowość postępowania.
Nie godząc się z wydaną decyzją skarżąca oprotestowała ją złożonym w terminie odwołaniem, w którym zarzuciła naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i umorzenie postępowania. Odwołująca się podniosła, że w postępowaniu przedłożono opinię sporządzoną przez osobę, która nie posiada uprawnień instalacyjnych, a jedynie budowlano-konstrukcyjne. Posiadanie przez biegłego uprawnień budowlano-konstrukcyjnych nie pozwala na przyjęcie, jakoby biegły posiadał również wiedzę w zakresie urządzeń instalacyjnych. Zanegowano więc ustalenia poczynione na podstawie tej opinii. Kwestionowano także wybudowanie wyrzutni w sposób niezgodny z przepisami, gdyż powinna być ona pionowa a nie pozioma, a na przylegającej ścianie budynku znajduje się okno w połaci dachu, które nie zostało uwzględnione w decyzji. Nadto błędnie ustalono przekrój wyrzutni, który w rzeczywistości jest inny. Po zarzuceniu braku badania przez organ zapisów planu miejscowego, odwołująca się podała, że ,,organ powinien traktować legalność powstania lokalu jako najważniejszą kwestię do ustalenia. Dopiero w przypadku stwierdzenia legalności powstania lokalu możliwe jest dalsze procedowanie co do stanu technicznego budynku i innych nieprawidłowości. Wobec tego zakres postępowania powinien być szerszy i rozpoznać w pierwszej kolejności legalność powstania lokalu, co w istocie jest kluczowe do dalszego procedowania przez organ".
W dniu 24 stycznia 2022 r. DWINB wydał decyzję nr 91/2022, którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji przedstawił stan sprawy oraz stanowisko zajęte przez organ I instancji, po czym w ramach własnych rozważań omówił ustawowe przesłanki umorzenia postępowania. DWINB wskazał na ustalenie przez PINB zdemontowania istniejącej wcześniej wyrzutni niezgodnej z przepisami i zamontowania nowej, wyprowadzonej ponad połać dachu. W oparciu o regulacje wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wykazywano brak naruszeń przepisów przez nowo zamontowano wyrzutnię, wykluczając przy tym, że jest ona pozioma, wbrew temu co podnoszono w odwołaniu. W zakresie zarzutu dotyczącego przekroju kanału wentylacyjnego organ odesłał do ustaleń poczynionych w trakcie oględzin, podpisanych przez strony. Podobnie względem zarzutu dotyczącego braku uprawnień autora przedłożonej opinii, wskazano na posiadanie przez niego uprawnień konstrukcyjno-budowlanych uprawniających go do sporządzenia tego rodzaju opracowania. Zaznaczono przy tym na istniejące ustalenia dokonane przez pracowników organu posiadających stosowne uprawnienia budowlane. Co do braku postępowania odnośnie legalności powstania lokalu czy ewentualnej zmiany sposobu użytkowania DWINB wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte w sprawie zgodności budowy wentylacji z przepisami techniczno-budowlanymi i taki był jego przedmiot. Dalej wykluczono istnienie nieprawidłowości w zakresie sanitarnym ze względu na stanowisko zajęte przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bolesławcu. Na koniec organ odwoławczy wyjaśnił brak podstaw do nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.
W skardze wywiedzionej imieniem skarżącej przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucono naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Wnioski procesowe dotyczyły uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Na uzasadnienie zarzutu i żądań strona skarżąca, podobnie jak w odwołaniu, podniosła, że przedłożona opinia została sporządzona przez osobę, która nie posiada uprawnień instalacyjnych, a jedynie budowlano-konstrukcyjne, co wyklucza posiadanie przez nią wiedzy w zakresie urządzeń instalacyjnych. Wyrzutnia powietrza została wybudowana w sposób niezgodny z przepisami, gdyż powinna być pionowa a nie pozioma. Nadto na przylegającej ścianie budynku znajduje się okno w połaci dachu, które nie zostało uwzględnione w decyzji, a organ błędnie ustalił przekrój wyrzutni.
Dalej w piśmie procesowym ponowiono za odwołaniem twierdzenia związane z brakiem analizy planu miejscowego, a także brakiem badania legalności powstania lokalu czy jego zmianą sposobu użytkowania. Podniesiono także niezgodność wyrzutni z przepisami rozporządzenia.
W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że nie znalazł podstaw do uchylenia własnego rozstrzygnięcia.
W piśmie procesowym z dnia 18 września 2022 r.,(data wpływu do Sądu 21 września 2022 r.) pełnomocnik skarżącej rozszerzył zarzuty skargi o naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a także naruszenie art. 48 ust. 1-3 Prawa budowlanego oraz art. 50-51 tej ustawy. Zmodyfikowano także wnioski procesowe poprzez żądanie uchylenia także decyzji organu I instancji. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do pisma. Pełnomocnik skarżącej we wskazanym piśmie uzasadnił wnioski i zarzuty.
Na rozprawie w dniu 22 września 2022 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę oraz zarzuty i wnioski procesowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 j.t, dalej - p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od wskazania, że faktycznie inicjatorką postępowania była skarżąca, która w swoim wystąpieniu z dnia 26 sierpnia 2021 r. żądając pilnej kontroli, zwróciła uwagę na odprowadzanie uciążliwych zapachów, zanieczyszczeń szkodliwych dla zdrowia oraz hałas wyrzutni powietrza umiejscowionej na ścianie budynku. W samym wystąpieniu strony zwracana była także uwaga na usytuowanie rzeczonej wyrzutni niezgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ I instancji w sposób właściwy dla zdań realizowanych przez służby nadzoru budowlanego zweryfikował zasadność wniosku dokonując kontroli jaka miała miejsce w dniu 7 września 2021 r. w zakresie pokrywającym się z informacją jaką uzyskał o nieprawidłowościach. Przeprowadzona czynność potwierdziła zasadność pisma strony odnośnie naruszenia powszechnie obowiązujących norm prawnomaterialnych, stąd w dniu 8 września 2021 r. do stron postępowania zostało skierowane zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zgodności budowy wentylacji w lokalu gastronomicznym zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. [...] w B. z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi.
Jakkolwiek impulsem do interwencji organu było wystąpienie skarżącej, w zawiadomieniu podano, że postępowanie wszczęto z urzędu. Należy jednak mieć na uwadze to, że uwzględniając policyjny charakter czynności organów nadzoru budowlanego, podejmowanych dla ochrony interesu publicznego, postępowanie tych organów wszczynane jest wyłącznie z urzędu. Oczywiście zasada ta nie ma zastosowania do przyjmowania zgłoszeń o zakończeniu robót czy wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, wiadomym jednak pozostaje, że wówczas do zwieńczenia procesu budowlanego zmierza sam inwestor i to on formalnie dąży do wszczęcia postępowania. Stąd też PINB w Bolesławcu podjął działania w kierunku nakreślonym przez autora kierowanego doń pisma, a wobec stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie kontroli, dalszymi działaniami objął wyrzutnię powietrza, sposób jej montażu i spełnienie przez nią obowiązujących przepisów.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów odwołania i samej skargi, że przedmiotem postępowania należało objąć funkcjonowanie całego obiektu, ewentualną zmianę sposobu jego użytkowania, a nawet jego budowę, należy brać pod uwagę to, że na etapie wszczęcia postępowania czy zarysowanego przez inicjatorkę postępowania problemu tj. uciążliwości funkcjonowania wyrzutni, nie sposób było domagać się od organu tak szerokiego kształtowania przedmiotu postępowania, skoro do zweryfikowania pozostawał zgoła odmienny problem. Co więcej, jak dowodzą akta administracyjne zebrane przez organ I instancji, istotnie w zakresie wyrzutni powietrza doszło do nieprawidłowości, co organ ujawnił w protokole kontroli z dnia 7 września 2021 r. Nie budziło też to wątpliwości strony postępowania, gdyż inwestor do protokołu złożył deklarację zdemontowania wyrzutni do końca września. Istotne z punktu widzenia zapadłego rozstrzygnięcia jest to, że faktycznie pozioma wyrzutnia została zdemontowana, zamontowana w jej miejsce wyrzutnia pionowa wentylacji mechanicznej została wyprowadzona ponad połać dachu, wyrzutnię zakończono tłumikiem. Wszystkie te okoliczności zostały wskazane w protokole oględzin z dnia 1 października 2021 r. przeprowadzonej przez pracownika organu I instancji posiadającego stosowne uprawnienia budowlane w obecności inwestora. Akta administracyjne potwierdzają, że dokonano w sprawie dalszych sprawdzeń. Otóż inwestor przedłożył do sprawy opinię techniczną z dnia 29 października 2021 r. i dokumentację techniczną zamontowanej wyrzutni wraz z certyfikatami, danymi technicznymi, parametrami i atestami.
W tym stanie rzeczy na poziomie postępowania pierwszoinstancyjnego, a dokładniej w jego toku, wyeliminowano istniejącą nieprawidłowość stwierdzoną na jego początku. Wobec tego przed PINB pozostało zadanie zakończenia postępowania w sposób niemerytoryczny. Otóż w sytuacji gdy usunięty został stan niezgodności z obowiązującymi regulacjami prawnomaterialnymi, trudno byłoby oczekiwać od organu orzeczenia w inny sposób. Na wykonanie robót budowalnych polegających na montażu wyrzutni nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę ani też dokonywanie zgłoszenia, tak więc wykonane roboty budowalne nie zostały objęte reglamentacją tejże ustawy. Z kolei ustalony stan faktyczny, mowa oczywiście o etapie poprzedzającym wydanie decyzji, nie potwierdził naruszenia przepisów wyżej wskazywanego rozporządzenia. Przepisy Prawa budowlanego w art. 50 i następnych opisują tzw. postępowanie naprawcze, które polega na tym, że na podstawie art. 51 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego rozważa możliwość doprowadzenia inwestycji do zgodności z prawem i nakłada na inwestora określone obowiązki. W realiach niniejszej sprawy, wobec braku naruszeń prawa, nie można było wydać nakazu wykonania określonych obowiązków. W tym stanie rzeczy postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., co jednomyślnie wskazują organy obu instancji w wydanych decyzjach.
Zdaniem Sądu w sytuacji bezprzedmiotowości postępowania wykazanej przez organ stopnia powiatowego prawidłowo umorzył on postępowanie w sprawie. Wskazać należy, że stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a. "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części". Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej, stanowiąc załatwienie sprawy w "inny sposób" w rozumieniu art. 104 k.p.a. Postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych - gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, lub z przyczyn faktycznych - gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2042/06). Przesłanka bezprzedmiotowości występuje bowiem, jak wynika z orzecznictwa i doktryny wówczas, gdy brak jest jednego z konstytutywnych elementów materialnego stosunku prawnego, tj. brak podmiotu i przedmiotu postępowania, a także zaistnienia innych okoliczności wywołujących podobny skutek, powodujący, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy organ administracyjny nie stwierdził zaistnienia okoliczności uprawniających do zastosowania przepisu prawa materialnego, a z taką sytuacją mamy tutaj do czynienia.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi, zdaniem Sądu, nie znajdują one uzasadnienia. W szczególności zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 (raczej błędnie wskazany w skardze jako k.p.c.), w związku z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i umorzenie postępowania jest nietrafny. Jak już wyżej wyjaśniano skoro usunięto naruszenie prawa, jedynym możliwym sposobem zakończenia postępowania było jego umorzenie. W tych okolicznościach DWINB słusznie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji jako zgodną z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej.
Autor skargi kwestionuje przedłożone przez inwestora opracowanie z dnia 29 października 2021 r. wykazując na brak uprawnień po stronie biegłego. Sporządzenie rzeczonego dokumentu zostało zlecone przez inwestora, który następnie przedłożył je organowi. Opracowania tego nie żądał organ, stąd też nie może być mowy o żadnej opinii biegłego. Opinia techniczna jest to więc dowód jak każdy w rozumieniu art. 75 k.p.a. Oczywiście podobny dowód mogła zlecić i złożyć skarżąca, zaś organ zobowiązany byłby do jego dopuszczenia i oceny. Nie ma też racji strona skarżąca kwestionująca rzeczone opracowanie ze względu na brak stosownych uprawnień autora. Jak wynika z opinii technicznej jej autor wskazał na uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Zatem jako technik budowlany miał wszelkie podstawy do sporządzenia opinii technicznej dotyczącej montażu wentylacji mechanicznej. Obiektywnie oceniając sprawę montaż wyrzutni powietrza, jest to czynność o mało skomplikowanym charakterze, gdyż dotyczy w istocie montażu urządzenia. Sama opinia sprowadza się także do wykazania użytych elementów i ich opisania w języku technicznym. Niemniej jednak technik budowlany mógł sporządzić opinię techniczną, zaś organ miał podstawy do jej uwzględnienia.
Nie wiedzieć dlaczego autor skargi nadal wskazuje na konieczność montażu pionowej wentylacji, skoro ostatecznie właśnie taka została zamontowana. Z niewiadomych przyczyn wskazuje też na okno nie uwzględnione w decyzji. Zebrany przez PINB materiał dowodowy, w tym szkice, fotografie i dokładne pomiary nie potwierdzają tego zarzutu. Analogicznie rzecz się ma względem przekroju wyrzutni, rzekomo innego niż wskazany. W świetle materiału aktowego skarżąca w żaden sposób nie wykazała dowodów na błędne pomiary czy faktyczne wymiary wyrzutni, jest to więc zarzut gołosłowny. Dodać tu trzeba, że wymiary wyrzutni podano zarówno w opinii technicznej, jak i potwierdził je organ w protokole z dnia 21 października 2021 r. i podane zostały one w załączonej przez inwestora specyfikacji zawierającej atesty i certyfikaty.
Rozszerzone w piśmie procesowym skarżącej zarzuty dotyczyły naruszenia norm prawa materialnego, a to art. 48 ust. 1-3 Prawa budowlanego przez ich niezastosowanie i art. 50-51 tej samej ustawy, przez ich błędne zastosowanie. Skarżąca stoi na stanowisku, że organ powinien prowadzić postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego budynku, a nie wentylacji. Zasadniczo ten zarzut już został omówiony w części odnoszącej się do okoliczności wszczęcia postępowania, jednakowoż należy go uzupełnić o elementy wynikające z materiału dowodowego dostarczonego przez skarżącą i dopuszczonego przez Sąd.
Jak wynika z przedłożonego protokołu kontroli z dnia 3 stycznia 2022 r., kontrolę przeprowadzono na skutek skargi skarżącej z dnia 3 listopada 2021 r. w sprawie nielegalnej budowy budynku. W protokole opisywano okoliczności samowolnej budowy przedmiotowego budynku. Nadto na pytanie Sądu na rozprawie w dniu 22 września 2022 r. odnośnie wiedzy na temat postępowania w sprawie samowolnej realizacji obiektu budowlanego pełnomocnik skarżącej podał, że postępowanie jest obecnie zawieszone ze względu na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Tak więc zauważyć przyjdzie, że postępowanie dotyczące wentylacji zakończone decyzją o jego umorzeniu, w żaden sposób nie wykluczyło i nadal nie wyklucza, zbadania legalności powstania samego obiektu budowlanego. Co należy zaznaczyć, w sprawie budowy budynku toczy się stosowne postępowanie, którego inicjatorką także była skarżąca. Nie istnieje też najmniejsze ryzyko, że decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie wyrzutni w jakikolwiek sposób będzie determinować postępowanie w sprawie obiektu budowlanego. Hipotetycznie bowiem nawet najdalej idąca sankcja w postaci ewentualnie wydanego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego nie będzie niemożliwa do wykonania czy wyegzekwowania, gdyż wyrzutnia jako urządzenie budowlane funkcjonalnie związane z obiektem budowlanym podzieliłaby jego losy, bez względu na prawidłowość montażu i brak naruszeń norm technicznych.
Końcowo trzeba zaznaczyć, że Sąd nie podzielił, w szczególności z przyczyn wyżej wskazanych, zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a.. Wobec twierdzeń skarżącej kierowanych do PINB, organ prowadził postępowanie w sprawie wyrzutni i w tym zakresie dysponował niewątpliwie dostatecznie zebranym materiałem dowodowym pozwalającym na ocenę prawidłowości jej montażu i funkcjonowania. W objętej zaskarżoną decyzją sprawie nie było konieczności badania ani miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani też realizacji budynku w oparciu o pozwolenie na budowę. Z załączonych do pisma procesowego dokumentów, czy z treści samego pisma wynika, że PINB prowadzi w nurtującej skarżącą kwestii samowolnej budowy budynku odrębne postępowanie, które obecnie jest w toku. W tych okolicznościach Sąd czuje się zwolniony z oceny zagadnień pozostających w kompetencji badającego sprawę organu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło