II SA/Wr 2764/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Protokolant apl. prok. Tomasz Słowik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2005r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania nieodpłatnie na własność nieruchomości w W. oddala skargę Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł do Starosty Powiatu W. o ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego na postawie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, oraz przyznania mu nieodpłatnie działki o obszarze 0,50 ha na terenie gminy D.. W uzasadnieniu podał, że działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 użytkował wraz z rodzicami po zdaniu przez nich w [...] r. gospodarstwa, do ich śmierci w dniu [...] r. Następnie wniósł do Gminy o przyznanie tej działki na własność lub w dzierżawę, czego mu odmówiono, zaś w [...] r. Gmina sprzedała tę działkę dzierżawcy. Decyzją z dnia [...] r. Starosta odmówił przyznania tej działki, gdyż wnioskodawca nią nie władał, a ponadto nie stanowiła własności Gminy lub Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, zalecając zobowiązanie skarżącego do sprecyzowania wniosku, zatem czy żąda zwrotu działki nr [...] i na podstawie art. 6 powołanej ustawy, skoro organ bez wyjaśnienia zakresu wniosku zastosował z urzędu art. 118 ustawy z dnia 20.1990r. (Dz. U. z 1998r. Nr 7, poz. 25). W przypadku cywilnoprawnego charakteru żądania strony, organ odwoławczy zalecił rozważenie zastosowania art. 105 k.p.a. Pismem z dnia [...] r. skarżący na żądanie organu poinformował, że żądaniem zwrotu objęta jest działka nr [...], będąca własnością innej osoby oraz jednocześnie, że "wnosi o zwrot takowej działki w innym miejscu o podobnym położeniu i wielkości oraz walorach gospodarczych (dostępność: komunikacyjna, energetyczna), na zasadzie porozumienia stron, co byłoby zgodne z ustawą z dnia 20 grudnia 1990r. (o ubezpieczeniu społecznym rolników), art. 118 pkt 1, 2, 2a, a w końcu wyjaśnił, że nie żąda zwrotu gruntu pod budynkami na zasadzie art. 6 ustawy z dnia 24.02.1989r. Decyzją z dnia [...] r. Starosta Powiatu W. na podstawie art. 105 k.p.a. w związku z art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie przyznania nieodpłatnie na własność skarżącego działki nr [...]. Na wstępie organ zaznaczył, że skarżący wniósł o zwrot działki nr [...], ale w innym miejscu. Jak organ ustalił, w decyzji z [...] r. o przejęciu gospodarstwa rolnego S. i A. M. na Skarb Państwa, przyznano im prawo dożywotniego użytkowania działki nr [...]. Po ich śmierci Gmina oddała działkę w dzierżawę, a następnie sprzedała ją dzierżawcy. Skarżący uprzednio wniósł o zwrot działki nr [...] w [...] r. i wydano decyzję odmowną, którą Wojewoda W. utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] r. Wobec ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy zwrotu działki nr [...], obecnie wszczęte w tej sprawie postępowanie jest bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.). W odwołaniu od tej decyzji skarżący zwrócił uwagę, że organ nieprawidłowo zrozumiał treść pisma precyzującego wniosek oraz twierdził, że jego pierwotny wniosek opierał się na art. 145 § 1 pkt 1, 5 i 6 (nie wskazując jakiej ustawy). Twierdził dalej, że Gmina sprzedała przysługującą mu wierzytelność z naruszeniem przepisów Kodeksu cywilnego (art. 596, art. 597 § 1, art. 598 § 1, art. 599 § 1 i 2 k.c., art. 602 § 1 k.c.). Pismem z dnia [...] r. skarżący domagał się zwrotu wierzytelności. Jako użytkownikowi działki po śmierci rodziców do dnia [...] r. nie zastosowano wobec niego prawa pierwokupu lub zbycia działki, chociaż o to wnosił. Organ bezpodstawnie powołuje art. 118 cyt. ustawy oraz naruszył art. 106, art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 12, art. 13, art. 35, art. 36, art. 37 i art. 38 k.p.a. oraz w dalszym postępowaniu powinien ulec wyłączeniu zgodnie z art. 26 § 2 k.p.a. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyraził pogląd prawny, że bezprzedmiotowe jest postępowanie dotyczące sprawy uprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, co ma miejsce w nin. sprawie. W zakresie prawa pierwokupu rozstrzyganie należy do sądu powszechnego. W skardze na powyższą decyzję skarżący powtórzył wywody zawarte w odwołaniu. Organ odwoławczy pominął, że skoro Gmina naruszyła prawa przysługujące skarżącemu z tytułu dziedziczenia i pierwokupu, to należało mu się zadośćuczynienie w postaci innej działki, o co wnosił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnioski składane w toku całego postępowania przez skarżącego, pomimo powołania w nich szeregu przepisów prawnych kilku ustaw, nie zawierały jasno sformułowanego przedmiotu rozstrzygnięcia. W piśmie z dnia [...] r. organ I instancji zwrócił się do skarżącego o podanie numeru i położenia działki lub działek, o których zwrot wnosi. W odpowiedzi skarżący podał, że jego wniosek dotyczy działki nr [...] położonej w W.. Wbrew wywodom skarżącego zawartym w odwołaniu i skardze, organ miał zatem podstawy do stwierdzenia, że z woli skarżącego przedmiotem postępowania jest zwrot tej działki, a ponadto, że tak określona sprawa uległa uprzednio ostatecznemu rozstrzygnięciu w [...] r. W dalszej części swojego żądania skarżący wywodził, że skoro nie ma obecnie prawnych możliwości przyznania mu zwrotu tej działki, to skoro Gmina wywołała bezprawnym działaniem odpadnięcie podstawy ustawowej do zwrotu tej działki, to Starosta powinien przyznać skarżącemu zwrot innej działki. O ile jednak skarżący trafnie wywodził, że ta istotna część jego żądania nie została dogłębnie rozpoznana, gdyż w tym zakresie jedynie organ odwoławczy zawarł w uzasadnieniu decyzji wzmiankę o właściwości w tym zakresie sądu powszechnego, nie uzasadniało to uwzględnienia skargi. W obu bowiem opisanych sytuacjach faktycznych i prawnych uzasadnione było wydanie decyzji o umorzeniu postępowania. Przedmiot postępowania administracyjnego w konkretnej prawie wyznaczają przesłanki wymienione w art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a., a w szczególności właściwość organu administracji publicznej w danej sprawie i możność jej rozstrzygnięcia decyzją administracyjną w odniesieniu do danej strony, w oparciu o przepisy materialnego prawa administracyjnego, co zachodzi przede wszystkim wówczas, gdy sprawa nie została uprzednio ostatecznie rozstrzygnięta albo nie ma charakteru cywilnoprawnego (por. orzeczenia NSA w ONSA 1983/1/37 lub 1990/1/16, albo w OSP 1993/778/147). Nie mogły mieć w sprawie znaczenia swoiste interpretacje złożonego wniosku przez skarżącego w nawiązaniu do art. 145 bliżej nieokreślonej ustawy. Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. nr 153, poz. 1271), orzeczono jak na wstępie.