II SA/Wr 28/96

WyrokWSA we Wrocławiu1996-11-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu inspekcji sanitarnej o stwierdzeniu choroby zawodowej może określać zakład pracy zobowiązany do świadczeń z tytułu tej choroby, czy też powinna ograniczać się do samego stwierdzenia choroby?
Ratio decidendi
Decyzja organu inspekcji sanitarnej w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej powinna ograniczać się do samego stwierdzenia choroby lub odmowy jej stwierdzenia. Ustalenie zakładu pracy zobowiązanego do świadczeń z tytułu choroby zawodowej nie należy do właściwości organów inspekcji sanitarnej, lecz do właściwości sądu pracy na podstawie odrębnych przepisów.
Stan faktyczny
Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny stwierdził u Jana W. chorobę zawodową – pylicę płuc. Następnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił decyzję w części dotyczącej wskazania zakładu zatrudniającego i orzekł, że ostatnim i jedynym zakładem pracy był zlikwidowany zakład. Jan W. zaskarżył decyzję, domagając się ustalenia odpowiedzialności finansowej od następcy prawnego zlikwidowanego przedsiębiorstwa.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia zakładu zatrudniającego skarżającego.

Pełny tekst orzeczenia

stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia zakładu zatrudniającego skarżącego. Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w S. na podstawie art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz.U. nr 12 poz. 49/, art. 104 Kpa oraz par. 1 ust. 1, par. 8 ust. 1 i par. 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1985 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. nr 65 poz. 294 ze zm./, opierając się na rozpoznaniu klinicznym zgłoszonym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w W. oraz na uzupełniającym postępowaniu wyjaśniającym w zakładzie pracy "G" sp. z o.o. w S., będącym następcą prawnym Kopalni Skalnych Surowców Drogowych w S., stwierdził u Jana W. zatrudnionego w powyższej jednostce na stanowisku górnik - skalnik, chorobę zawodową - pylicę płuc. Decyzją z dnia 29.11.1995 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wskazania zakładu zatrudniającego Jana W. i orzekł, że ostatnim i jedynym zakładem pracy zatrudniającym Jana W. jest zlikwidowane przedsiębiorstwo Kopalnia Skalnych Surowców Drogowych w S. W uzasadnieniu podał, że podziela w pełni argumentację organu I instancji w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej. Dodał, że Jan W. do chwili przejścia na emeryturę w 1990 r. zatrudniony był w Kopalni Skalnych Surowców Drogowych w S. Przedsiębiorstwo to decyzją ministra transportu i gospodarki morskiej zostało zlikwidowane w 1992 r., a majątek pozostały po likwidacji został wniesiony do Spółki "G", której udziałowcami są Skarb Państwa oraz krajowe osoby prawne. Spółka powstała w kwietniu 1992 r. Zarówno w dacie zakończenia likwidacji kopalni, jak i w chwili utworzenia spółki, Jan W. nie był już pracownikiem kopalni. Z powodu likwidacji kopalni, przeprowadzenie ponownych badań środowiska pracy w tym zakładzie nie było możliwe i organ I instancji oparł się na badaniach przeprowadzonych w styczniu 1995 r. w Spółce "G" przez Politechnikę Wrocławską. Przepisy par. 10 rozporządzenia wskazują, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej winna dotyczyć zakładu pracy, w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika szkodliwego. Takim zakładem pracy jest zlikwidowany zakład. Jan W. złożył skargę na tę decyzję. Domagał się ustalenia odpowiedzialności finansowej z tytułu choroby zawodowej od następcy prawnego zlikwidowanego przedsiębiorstwa, w którym był zatrudniony przed przejściem na emeryturę. Następca prawny przejął cały majątek i prowadzi działalność o takim samym profilu. Występują tam takie same warunki pracy i zatrudnione są te same osoby. Jednostką kieruje ten sam dyrektor, który kierował przedsiębiorstwem zatrudniającym skarżącego. Zmiana nazwy jednostki nie może wpłynąć na odpowiedzialność za skutki choroby, którą jest dotknięty. Wydana decyzja jest więc dla niego krzywdząca i sprzeczna z prawem. Rozpoznając skargę. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że celem postępowania prowadzonego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych jest stwierdzenie choroby zawodowej. Postępowanie w takiej sprawie nie może przeradzać się w spór o to, kto będzie zobowiązany do świadczeń z tytułu choroby. Stosownie do par. 10 ust. 1 powołanego rozporządzenia rozstrzygnięcie organów inspekcji sanitarnej sprowadza się wyłącznie do stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, natomiast Wojewódzki Inspektor Sanitarny w swojej decyzji ustalił zakład pracy zobowiązany do świadczeń z tytułu stwierdzonej choroby. Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga niewątpliwie wyjaśnienia, w jakich zakładach pracy pracownik był zatrudniony i czy w tych zakładach występowały czynniki powodujące taką chorobę. Ustalenia te dokonywane są w toku postępowania administracyjnego i jako okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, powinny być zamieszczone w uzasadnieniu decyzji, a nie w treści rozstrzygnięcia. Zgodnie z par. 10 ust. 3 pkt 2 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia należy przesłać zakładowi pracy, w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową. Przepis ten nie stwarza natomiast podstawy do określenia w tej decyzji zakładu odpowiedzialnego na zachorowanie pracownika, co uczynił organ II instancji. Przesłanie decyzji zakładowi pracy nie jest równoznaczne z ustaleniem obowiązku odszkodowawczego. Ustalenie to następuje na podstawie ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych /Dz.U. 1983 r. nr 30 poz. 144 ze zm./ i w przypadku sporu sprawa należy do właściwości sądu pracy /art. 476 par. 1 pkt 3 Kpc/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło