II SA/Wr 280/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-09-11

Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Cisek, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać sprzeciw wobec zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli zgłoszenie nie zostało uzupełnione o wymagane dokumenty, a organ nie wezwał strony do ich uzupełnienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać sprzeciwu wobec zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli zgłoszenie nie zawierało wymaganych ustawą danych lub załączników, a organ nie wezwał strony do ich uzupełnienia. Wydanie sprzeciwu z przyczyn merytorycznych (naruszenie planu miejscowego lub konieczność uzyskania pozwolenia na budowę) jest przedwczesne, jeśli nie przeprowadzono pełnej procedury określonej w art. 71 Prawa budowlanego, w tym nie wezwano do uzupełnienia braków.
Stan faktyczny
Skarżący złożył zgłoszenie o zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń budynku na lokale mieszkalne. Prezydent Miasta L. wydał decyzję o sprzeciwie, wskazując na niezgodność z planem miejscowym oraz konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewoda D. utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze do sądu podniósł zarzuty dotyczące wadliwości postępowania i błędnych ustaleń organów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję organu I i II instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, oraz zarządził zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/Wr 280707 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Sędzia NSA Protokolant Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca) Andrzej Cisek Andrzej Wawrzyniak Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 11 września 2007 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia o zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń pierwszego, drugiego i trzeciego piętra budynku po byłej przychodni kolejowej przy ul. L. [...] w L. I. uchyla decyzję I i li instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana III. zarządza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego. IV. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku W dniu [...]r. skarżący wniósł o zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń po byłej przychodni kolejowej na lokale mieszkalne, załączając 2 egz. projektu technicznego, wydruk z mapy terenu i z rejestru gruntów. Według danych z rejestru gruntów właścicielem nieruchomości KW nr [...] jest Województwo D., skarżący jest współużytkownikiem wieczystym w % części wraz z A. S. – S., udział w 1/2 części ma D. W. i w % części B. F., jako cechy budynku podano funkcja - m, liczba kondygnacji 4. Decyzją z dnia [...]r. doręczoną jedynie skarżącemu Prezydent Miasta L. na podstawie art. 71 ust. 5 prawa budowlanego zgłosił sprzeciw wobec zamierzonej zmiany sposobu użytkowania, gdyż według planu miejscowego (uchwała Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] r. Dz. U. Woj. D. Nr 100, poz. 1785) teren oznaczony jest symbolem 1 A, U i ustalono dla niego funkcję usług i administracji z dopuszczeniem zachowania funkcji mieszkaniowej już istniejącej, więc zmiana funkcji usługowej na mieszkalną jest sprzeczna z tym planem. Ponadto zakres robót budowlanych opisanych w projekcie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W odwołaniu od tej decyzji skarżący stwierdził że pierwotną funkcją budynku wybudowanego przed 1939 r. było przeznaczenie mieszkalne, zachowane częściowo po adaptacji budynku na przychodnię. O ile plan miejscowy ustanawia funkcję niemieszkalną jedynie jako przeważającą, to nie wyklucza funkcji mieszkaniowej. Osobny zapis planu, dopuszczający zachowanie funkcji mieszkaniowej, nie przeczy interpretacji o braku zakazu tej funkcji, a właśnie potwierdza ją. W planie nie ma zapisu, przytoczonego przez organ, że zachowanie funkcji mieszkaniowej zostało ograniczone do dotychczasowej czy już istniejącej funkcji mieszkaniowej. Budynki sąsiednie mają charakter mieszkalny. Do odwołania skarżący dołączył kopię operatu szacunkowego nieruchomości z [...] r., w którym opisano budynek jako pierwotnie mieszkalny, następnie pod koniec lat czterdziestych zaadaptowany na potrzeby ośrodka zdrowia i mieszkania służbowe na ostatniej kondygnacji. Obecnie na ostatniej kondygnacji mieszczą się biura. Skarżący dołączył oświadczenie poprzedniego właściciela budynku, że 2 Sygn. akt II SA/Wr 280/07 w okresie około 50 lat po wojnie w budynku były dwa zamieszkałe lokale mieszkalne. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał powyższą decyzję w mocy. Według uzasadnienia skarżący w opisie zamierzenia przewidział wyburzenie istniejących ścian działowych, wybudowanie dodatkowej klatki schodowej ze schodami zabiegowymi, budowę trzonów kominowych wieloprzewodowych oraz przebudowę wewnętrznych instalacji centralnego ogrzewania, wodnokanalizacyjnej i elektrycznej, czyli wykonanie robót nie objętych art. 29 prawa budowlanego i wymagających pozwolenia na budowę. Wnioskowane zamierzenie było ponadto sprzeczne z planem miejscowym, który dla budynków frontowych ustala jako przeważającą funkcję - usługi i administracja, a jedynie dopuszcza zachowanie funkcji mieszkaniowej. Po zmianie sposobu użytkowania w budynku dominującą funkcją będzie funkcja mieszkalna. Zachodziły więc podstawy z art. 71 ust. 5 pkt. 1 i 2 ustawy do wydania sprzeciwu. Organ doręczył decyzję wszystkim podanym w wydruku rejestru gruntów współużytkownikom wieczystym. W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzył zarzuty zgłoszone w odwołaniu oraz dodatkowo zarzucił, że wobec braku prawidłowego uzasadnienia decyzji organu I instancji organ odwoławczy nie powinien dokonywać jej merytorycznej oceny. Organ sprzecznie z projektem budowlanym opisał rodzaj zamierzonych robót, bowiem przewidziany był jedynie demontaż przepierzeń i wydzieleń drewnianych oraz demontaż ścianek działowych pomieszczeń higieniczno - sanitarnych, co wchodzi w zakres remontu. Klatka schodowa i trzony kominowe istnieją w budynku. Przebudowa wewnętrznej instalacji nie wymaga pozwolenia na budowę. Skarżący powtórzył, że według ustaleń planu funkcja mieszkalna ma być przeważająca w budynkach frontowych, ale jednocześnie dopuszcza się funkcję mieszkalną bez podkreślenia, że miałaby ona być uprzednio istniejąca. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Organ skorygował wady prawne decyzji organu I instancji, co należało do jego kompetencji, nieuzasadnione były więc zgłoszone skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego. 3 Sygn. akt II SA/Wr 280/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W każdej procedurze prawnej, wszelkie organy rozpatrujące wnioski stron dokonują tego według kolejno po sobie następujących stadiów postępowania, tworzących ciąg czynności procesowych organu. Pominięcie pewnych etapów postępowania zazwyczaj stanowi uchybienie procesowe organu, niekiedy o charakterze istotnym. Powołany przez organy przepis art. 71 prawa budowlanego reguluje również procedurę rozpatrzenia podania. Wśród tzw. wymagań formalnych wniosku (zgłoszenia) art. 71 ust. 2 prawa budowlanego wymienia m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaświadczenie właściwego organu o zgodności zamieszczonego sposobu użytkowania obiektu z ustaleniami planu miejscowego oraz w zależności od potrzeb pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami. Zgodnie z art. 71 ust. 6 ustawy, gdy zamierzona zmiana sposobu użytkowania wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, wniosek powinien zawierać dane przewidziane w art. 30 ust. 2 czyli rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. W przypadku gdy zgłoszenie nie zawiera treści wymaganej ustawą lub wymaganych załączników, czyli wymaga uzupełnienia, organ powinien wydać postanowienie nakładające obowiązek uzupełnienia zgłoszenia. Niewypełnienie tego obowiązku w określonym terminie stanowi osobną podstawę do wniesienia przez organ sprzeciwu (art. 71 ust. 3 i art. 71 ust. 6 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 2 ustawy). W przypadku braku wezwania do uzupełnienia zgłoszenia o zaświadczenie, organowi nie wolno dokonywać oceny o zgodności zamierzenia z planem miejscowym. Zaświadczenie powinno zostać uzyskane przed dokonaniem zgłoszenia, skoro ma stanowić załącznik do podania. Pozostaje kwestią w nin. sprawie nieistotną procedura wydawania zaświadczeń (art. 217-220 k.p.a.) lub problem związania organu treścią zaświadczenia. W nin. sprawie bowiem inwestor zaświadczenia nie dołączył. O ile organ uważał, że z uwagi na tożsamość organów (badającego zgłoszenie i wydającego zaświadczenie) żądanie dołączenia było zbędne, co nie wydaje się uzasadnione, powinien tę kwestię dostrzec i omówić w uzasadnieniu decyzji. 4 Sygn. akt II SA/Wr280/07 Wydanie sprzeciwu ze względów merytorycznych (naruszenie planu miejscowego) było przedwczesne i naruszyło uprawnienia procesowe strony przysługujące jej w ramach procedury wydawania zaświadczeń. Kolejnym zaniedbaniem organu było niedołączenie do akt sprawy dokumentu przestawiającego stan prawny nieruchomości i poprzestanie na wydruku z rejestru gruntów przedstawionego przez skarżącego. Organ pominął, że według treści tego wydruku skarżący jako współużytkownik wieczysty z jeszcze inną osobą w ¼ części, że miałby prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Złożenie takiego oświadczenia przez skarżącego organ nie wymagał. Przedwczesne co najmniej były ustalenia i oceny, jakoby zamierzona zmiana wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Zgłoszenie skarżącego nie zawierało dokładnych danych dotyczących zamierzonych robót (art. 30 ust. 2 ustawy) i wymagało w tym zakresie uzupełnienia. Z dołączonego projektu wcale nie wynika zamiar wykonania przez skarżącego robót budowlanych wskazanych przez organ w uzasadnieniu decyzji. Wobec braku w tym zakresie innych dowodów, ustalenia organu były dowolne. Rozważenia w uzasadnieniu decyzji wymagały wszelkie szczegółowe przytoczenia skarżącego na temat obu powołanych przez organ podstaw sprzeciwu. W toku dalszego postępowania konieczne będzie przeprowadzenie w sposób pełny procedury przewidzianej w art. 71 prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 a i c, ust. 152 i art. 200 p.p.s.a, orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło