II SA/Wr 2809/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis, Sędziowie NSA Julia Szczygielska, Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi T. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]nr [...]o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę. Pismem z dnia [...]T. i K. S. złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zlokalizowanego na działce [...] w L. przy ul. R. [...], dla inwestycji polegającej na modernizacji istniejącego budynku gospodarczego na warsztat samochodowy, pomieszczenia socjalne, sklep z częściami samochodowymi oraz budowie wiaty stalowej z przeznaczeniem na stanowisko czasowego składowania oleju. Decyzją z dnia [...]nr [...]Prezydent Miasta L. odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla wnioskowanej inwestycji z uwagi na jej sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu ul. S. w L., zatwierdzonego przez Radę Miejską w L. uchwałą nr [...]z dnia [...]. W motywach tej decyzji wskazano, iż "działka nr [...] w obrębie P. jest zlokalizowana w planie szczegółowym na terenie jednostki [...], przeznaczonym pod zabudowę, mieszkaniową jednorodzinną. Uporządkowania wymaga zabudowa gospodarcza. Istniejąca funkcja usługowo-produkcyjna winna być eliminowana". Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. i K. S. informując, iż działka nr [...] zakupiona została przez odwołujących się właśnie pod usługi branży motoryzacyjnej wraz z istniejącą zabudową. Od przeszło 30 lat na tej działce istniały warsztaty samochodowe, a od 10 lat odwołujący się prowadzą swój punkt usługowy. Dlatego, ich zdaniem, powoływanie się na uchwałę Rady Miejskiej w L. z [...]jest bezzasadne, bo prawo nie może działać wstecz. Ponadto stwierdzono, iż punkt usługowy spełnia wszelkie normy z zakresu ochrony środowiska, warunków sanitarnych i z zakresu prawa pracy. Zaznaczono również, że zamknięcie powyższego punktu usługowego pozbawi pracy 7 osób, z czego 3 to osoby będące jedynymi żywicielami rodziny. Decyzją nr [...]z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...], odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu położonego w L. przy ul. R. [...] (działka nr [...] obręb P.) dla inwestycji polegającej na adaptacji budynku gospodarczego na cele usługowo-warsztatowe wraz z rozbudową o wiatę magazynową: podtrzymując stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji. Dnia [...]K. i T. S. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w powyższej sprawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Swój wniosek uzasadnili nowymi okolicznościami faktycznymi, nieznanymi organowi przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W wyniku tego wniosku Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 148 § 1 kpa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przy ul. R. [...] w L., dla inwestycji polegającej na adaptacji budynku gospodarczego na cele usługowo-warsztatowe wraz z rozbudową o wiatę magazynową. Na skutek odwołania od w/w decyzji wniesionego przez T. i K. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji, z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości organów (art. 19 oraz 150 § 1 kpa). Stąd też uznano, że organem właściwym w sprawie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. W związku z powyższym w dniu [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wydało na podstawie art. 145 § 1, art. 149 § 3 oraz art. 150 § 1 kpa decyzję nr [...], którą odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. nr [...]z dnia [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawową czynnością organu właściwego o wznowienie postępowania jest zbadanie, czy strona złożyła wniosek w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o nowych okolicznościach w sprawie, po myśli art. 148 § 1 kpa. Odnosząc się do tego artykułu ponadto stwierdził, iż wymienione decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] i z dnia [...], dołączone do wniosku o wznowienie postępowania, zostały doręczone stronie przed wydaniem decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Natomiast opinia techniczna została sporządzona w marcu 2001 r., a wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez K.S. w dniu [...], uchybiając tym samym miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku. T. i K. S. wnieśli od powyższej decyzji odwołanie podnosząc, iż przedmiotowy wniosek został złożony w dniu [...], z uwagi na to, że o tym, iż opinia techniczna, jako nowa okoliczność w sprawie, mającą istotne znaczenie i mogącą być przesłanką do wznowienia postępowania administracyjnego, dowiedzieli się [...], gdy doręczono odwołującym się postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], którym organ ten wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, nakazującą wnioskodawcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu na działce nr [...] przy ul. R. [...] w L., uznając w ten sposób opinię za nową okoliczność w sprawie. Zatem miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie został, zdaniem odwołujących się, zachowany. Dodatkowo strona zarzuciła, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nie wyjaśniło prawidłowo okoliczności faktycznych w sprawie m.in. kiedy została doręczona wnioskodawcom opinia techniczna, sporządzona [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. na podstawie art. 138 § l pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, iż strona nie wykazała żadnego nowego faktu, który w rozumieniu art. 148 § 1 kpa stanowiłby podstawę wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, tj. okoliczności określonych w art. 145 § 1 kpa. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, iż okolicznością z art. 148 § 1 kpa nie może być moment, w którym strona uznała jakiś fakt za istotny dla sprawy, ale obiektywnie zaistnienie takiego faktu. Skoro opinia techniczna została wykonana w miesiącu marcu 2001 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. miało podstawy by uznać, że strona opinię tą otrzymała w miesiącu jej wykonania. A skoro strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w dniu [...], powołując się na powyższą opinię, jako nowy dowód i nowa okoliczność w sprawie, nastąpiło uchybienie ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli T. i K. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nie wyjaśniło w sposób prawidłowy okoliczności faktycznych w sprawie i czy naruszono regulację art. 7 i 77 oraz 148 § 1 kpa. Przede wszystkim organ nie wyjaśnił kiedy została doręczona wnioskodawcom opinia techniczna R. T. Nie wyjaśniając daty otrzymania tej opinii organ nie mógł uznać, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z uchybieniem terminu. Ponadto skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania R.T. na okoliczność, kiedy została doręczona skarżącym opinia przez niego sporządzona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli ostatecznych decyzji administracyjnych w oparciu o kryterium zgodności z prawem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Decyzja jest zgodna z prawem jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego oraz przepisom prawa procesowego. Skarżone decyzje dotyczą odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]nr [...]odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na adaptacji budynku gospodarczego na cele usługowo-warsztatowe wraz z rozbudową o wiatę magazynową. Przede wszystkim należy stwierdzić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (art. 145 § 1 kpa). Skoro wydane decyzje podjęte zostały w trybie art. 149 § 3 kpa to podnieść należy, iż zgodnie z poglądami doktryny wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Z przyczyn przedmiotowych odmowa wznowienia będzie miała miejsce, gdy strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie. np. umowy cywilnej, czynności materialno-technicznych, w formie zaświadczenia, gdy sytuacja jednostki jest kształtowana z mocy prawa, gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną lub gdy strona opiera żądanie na podstawie rażącego naruszenia prawa. Z przyczyn podmiotowych odmowa wznowienia następuje gdy żądanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło wznowienia postępowania albowiem strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem terminu z art. 148 § 1 kpa tj. jednomiesięcznego od dnia w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Przesłanką podstawową stanowiącą podstawę wznowienia w tej sprawie jest opinia techniczna opracowana przez inżyniera R. T. z marca 2001r. w przedmiocie ustalenia sposobu realizacji obiektu budynku warsztatowo-usługowego przy ul. R. [...] w L. Jest okolicznością notoryjną dla składu orzekającego w tej sprawie, iż przedmiotowa opinia opracowana w marcu 2001r. doręczono została skarżącym [...] co wyraźnie wskazali oni we wniosku z dnia [...] skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją przed tym organem nadzoru budowlanego (dowód: akta sprawy II SA/Wr 2986/2001 ze skargi T. i K. S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]nr [...]o odmowie uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu). Natomiast wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie wpłynął do organu [...] /co potwierdza data prezentaty Urzędu Miasta w L./. Skoro skarżący dowiedzieli się o przedmiotowej opinii technicznej w chwili doręczenia jej stronom w dniu [...]to jednomiesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie upływał z dniem [...]. Złożenie tegoż wniosku w dniu [...]nastąpiło zatem z przekroczeniem terminu z art. 148 § 1 kpa. Wprawdzie organ orzekający mało precyzyjnie ustalił termin, w którym skarżący dowiedzieli się o przesłance wznowienia przyjmując ogólnikowo, że był to marzec 2001r. lecz Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę małżonków S. w innej sprawie o sygn. II SA/Wr 2986/2001 ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, że w/w dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej przesłankę wznowienia dokładnie dnia [...] co potwierdza fakt spóźnienia się z wnioskiem o wznowienie postępowania. Jak przyjmuje się powszechnie w judykaturze zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę /porównaj komentarz do KPA B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck Warszawa 2002r. str 644/. Strony wbrew oczywistym dowodom przyjmują jednak, że dowiedziały się o przesłance wznowienia dopiero dnia [...] kiedy doręczono postanowienie o wznowieniu w sprawie przed organami nadzoru budowlanego. Wykazując powyższe skarżący starają się przekonać, że pełną świadomość faktu, o którym dowiedzieli się [...]uzyskali dopiero [...]. Przy czym podnieść w tym miejscu należy, iż jak wynika z jednolitego orzecznictwa administracyjnego świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 kpa /porównaj wyrok NSA z 9 stycznia 2002r. sygn. akt V SA 1460/01 ONSA 2003/2/61/. Powoływanie się dodatkowo we wniosku o wznowienie postępowania na dwie decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. z dnia [...] i [...], które zostały doręczone skarżącym przed wydaniem decyzji z [...]o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stąd też również i w stosunku do w/w decyzji zachowuje aktualność wywód prawny dotyczący naruszenia art. 148 § 1 kpa. Tym samym skoro skarżący spóźnili się ze złożeniem wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie, a nie złożyli jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności to prawidłowo podjęto decyzje w tej sprawie w oparciu o zapis art. 149 § 3 kpa. Dlatego też wydane w sprawie decyzje należało pozostawić w obrocie prawnym zaś niezasadnie wniesioną skargę należało oddalić po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/.