II SA/Wr 283/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Protokolant Magda Mikus, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. G. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nadbudowy budynku gospodarczego wraz z klatką schodową na działce nr [...] przy ul. W. [...] w Z. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał B. i Z. G. rozbiórkę nadbudowy budynku gospodarczego wraz z klatką schodową, wybudowanej w 1999r. bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] przy ul. W. [...] w Z. W uzasadnieniu powołał ustalenia wynikające z protokołu oględzin z dnia [...]. Na działce usytuowany jest budynek gospodarczy, dwukondygnacyjny z zewnętrznymi schodami i złożoną funkcją (garaż, biuro, zadaszony kominek). Obecne strony przyznały, że nadbudowa nad budynkiem obejmującym początkowo garaż, nastąpiła w 1999r. bez pozwolenia na budowę. Sam garaż wybudowano w 1991 lub 1995 roku. Uzasadniało to zastosowanie art. 48 prawa budowlanego w odniesieniu do nadbudowy. W odwołaniu od tej decyzji jej adresaci podali, że nabyli nieruchomość w 1995r. z rozpoczętą budową domu mieszkalnego i budynkiem gospodarczym, na budowę którego według informacji uzyskanych przez inwestorów nie było potrzebne pozwolenie na budowę. Rozbiórka tego budynku narazi odwołujących się na koszty i wywołała utratę niezbędnego obiektu. Nie posiadają zaś środków na wybudowanie nowego. Zaskarżoną decyzję z dnia [...] organ odwoławczy utrzymał powyższą decyzję w mocy. W oparciu o niekwestionowany stan faktyczny organ wyraził ocenę, że wykluczona jest możliwość legalizacji dobudówki, skoro została zrealizowana w stosunku do istniejącego budynku gospodarczego, który również stanowi samowolę budowlaną. Organy nadzoru budowlanego nie posiadają możliwości do orzekania w inny sposób w takich stanach faktycznych. Jedyną przesłanką nakazu rozbiórki jest stwierdzenie braku pozwolenia na budowę, które nie było podważane, zaś pozostałe argumenty odwołania były bezzasadne. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił, że na wybudowanie przez rolnika w 1991r. małego obiektu gospodarczego nie było wymagane pozwolenie na budowę. Nastąpiła jedynie dobudowa dwóch warstw cegieł w celu wzmocnienia obiektu gospodarczego wraz z zewnętrznymi schodami i poprawy estetyki gospodarstwa, nie zaś nadbudowa budynku. Przy wydawaniu decyzji naruszono art. 80 i art. 107 § 2 k.p.a. przez brak wyjaśnienia przyczyny dania wiary wyjaśnieniom sąsiada J. B., a nie wyjaśnieniom skarżącego. Sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, co uzasadnia ponadto zarzut naruszenia art. 7 u art. 77 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Dlatego, badając legalność zaskarżonej decyzji sąd uwzględnia stan faktyczny i prawny sprawy aktualny na dzień wydania tej decyzji. Zarzucając niewyjaśnienie okoliczności faktycznych, skarżący powinien przedstawić okoliczności możliwe do ustalenia w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji oraz istotne dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, których organ wbrew powinności działania z urzędu w postępowaniu dowodowym nie ustalił, tj. nie dołączył do materiału sprawy. Okoliczności takich skarżący nie wskazał, co uniemożliwia kontrolę legalności zaskarżonej decyzji nawiązaniu do tego zarzutu i czyni zarzut bezzasadnym. Badając możność zastosowania art. 48 prawa budowlanego w postępowaniu wszczętym z urzędu w sprawie samowolnej budowy budynku gospodarczego, mając na uwadze treść tego przepisu ("właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części... wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę..."), organ nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1 prawa budowlanego) powinien z urzędu wyjaśnić, czy istnieje obiekt budowlany lub jego część, wybudowane bez pozwolenia na budowę, o ile było wymagane, a w końcu wyjaśnić i uzasadnić wybór strony będącej adresatem obowiązku rozbiórki. W nin. sprawie organ wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności umożliwiające nakazanie rozbiórki wobec skarżącego i jego żony jako właścicieli budynku, a jedynie nie w pełni omówił je w uzasadnieniu decyzji, jednak to uchybienie procesowe nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżący zarówno w skardze jak poprzednio w odwołaniu, przedstawia sprawę, jak gdyby decyzja odnosiła się do całego budynku gospodarczego. Tymczasem decyzja, jak w sposób wyraźny wynika z jej rozstrzygnięcia i uzasadnienia, odnosi się do nadbudowy budynku gospodarczego. W tym zakresie nie zachodziła twierdzona w skardze sprzeczność w wyjaśnieniach stron, bowiem do protokołu oględzin oświadczyły one zgodnie, że nadbudowa miała miejsce w 1999r. Nowe twierdzenia faktyczne przedstawione dopiero w skardze nie mogły mieć żadnego znaczenia w postępowaniu sądowym. Należy powtórzyć, że jak wynika z niekwestionowanych przez strony i należycie udokumentowanych ustaleń, w latach 1991-1992 powstał budynek garażowy (art. 3 pkt 2 prawa budowlanego), którego nadbudowa miała miejsce w 1999r. (art. 3 pkt 7 prawa budowlanego), na którego budowę i nadbudowę wymagane było pozwolenie na budowę (patrz art. 29 ust. 1 pkt 1 w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 22.08.1997r. Dz. U. Nr 111, poz. 726), lecz inwestorzy tego pozwolenia nie uzyskali, co ustalono po procedurze wyjaśniającej z art. 81 ust. 4 i art. 81c ust. 1 prawa budowlanego, zaś właścicielami tego budynku i inwestorami nadbudowy są skarżący i jego żona. Można jeszcze dodać, że oczywiście od zakończenia nadbudowy nie upłynęło 5 lat (art. 49 ust. 1 prawa budowlanego, wyłączający w takim przypadku nakaz rozbiórki). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w ramach zarzutów skargi i szerzej, poza zarzutami skargi, Sąd nie stwierdził naruszenia przy jej wydawaniu naruszenia prawa materialnego oraz naruszeń prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), orzeczono jak w sentencji.