II SA/Wr 283/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant : Halina Rosłan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody D. z dnia 6 stycznia 2003r. Nr [...] w przedmiocie anulowania zameldowania na pobyt stały o d d a l a skargę. Decyzją z dnia 6.01.2003r. Nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z 19.11.2002r. Nr [...] o anulowaniu czynności materialno-technicznej przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego R. M. w lokalu przy ul. O. [...] we W. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że na wniosek D. M.-M. wszczęto postępowanie w przedmiocie wymeldowania R. M. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. O. [...] we W. Wnioskodawczyni twierdziła przy tym, że jej nieżyjąca już matka A. M. (właścicielka lokalu, w którym dokonano zameldowania) ze względu na stan zdrowia w 1995r. zamieszkała u niej, w mieszkaniu zaś przy ul. O. zameldowała R. M., ta jednak w miejscu zameldowania nie zamieszkała i nie mieszka. D. M.-M. podała też, że we wrześniu 1995r. jej matka zmarła stąd wnioskodawczyni zamieszkała w mieszkaniu przy ul. O. wraz z rodziną; twierdziła, iż w lokalu nie było rzeczy R. M. i nie ma ona kluczy do mieszkania. W toku postępowania wnioskodawczyni zmieniła zgłoszone żądanie i domagała się anulowania zameldowania R. M. R. M. przyznała, że w dniu zameldowania nie mieszkała w lokalu przy ul. O. [...], D. M.-M. uniemożliwiała i uniemożliwia jej wejście do lokalu, nie zawiadamiała jednak o tym fakcie organów ścigania gdyż w sądzie zawisła sprawa o przyznanie jej tytułu prawnego do tego lokalu. Twierdziła, że czekała na rozstrzygniecie w tej sprawie i w razie korzystnego dla niej orzeczenia zamierzała wystąpić o eksmisję rodziny D. M.-M. W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji uznał, że R. M. nie spełniała warunku koniecznego do zameldowania - nie zamieszkiwała bowiem w lokalu przy ul. O. [...] we W. w dacie zameldowania ani później. Dokonana zatem czynność zameldowania była wadliwa, usuniecie skutków tej wadliwości następuje w trybie decyzji wydanej na podstawie art.47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na poparcie swego stanowiska organ I instancji powołał też uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31.10.1991r. sygn.akt III AZP 6/91. W odwołaniu od w/w decyzji R. M. wskazała, że w mieszkaniu przy ul. O. [...] została zameldowana przez A. M., matkę D. M.-M., ponieważ lokal ten został wykupiony za jej pieniądze, w zamian za co A. M. sporządziła na jej rzecz testament, na podstawie którego miała wejść w posiadanie tego mieszkania. Twierdziła ponadto, że po przeprowadzeniu się A. M. do córki była w posiadaniu kluczy do mieszkania, płaciła związane z tym opłaty. Podniosła, że nie zamieszkała w mieszkaniu gdyż przeprowadzała tam remont, przez okres 1 roku wynajmowała mieszkanie osobie trzeciej, poleconej przez D. M.-M. a po śmierci A. M. i po śmierci najemcy D. M.-M. ukryła testament, podstępnie weszła w posiadanie kluczy od mieszkania, zamieszkała tam i zmieniła zamki, sfałszowała też testament - za co zastała skazana prawomocnym wyrokiem sądu. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę uznał, iż nie ma podstaw do zmiany czy uchylenia decyzji organu I instancji. Wojewoda D. ustalił, iż R. M. nie zamieszkała w lokalu przy ul. O. [...] we W. w dniu zameldowania i nie zamieszkuje w nim w chwili orzekania. Stwierdził też, że R. M. posiadała klucze do spornego lokalu, dysponowała nim do chwili, gdy D. M.-M. zamieszkała w mieszkaniu przy ul. O. wraz z rodziną. Odwołująca się nie powiadomiła jednak organów ścigania o tym fakcie. W tym stanie faktycznym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że R. M. nie spełniła warunku koniecznego do zameldowania, gdyż odwołująca się nie zamieszkała w przedmiotowym lokalu w dniu zameldowania ani w okresie późniejszym. Z tych względów - jak wywiedziono - czynność materialno-techniczna polegająca na przyjęciu i zarejestrowaniu zgłoszenia pobytu stałego wymienionej w spornym lokalu była wadliwa, konieczne jest zatem usuniecie jej skutków decyzją administracyjną na podstawie art.47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem R. M. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę. Podtrzymując w niej dotychczasowe twierdzenia domagała się wnikliwego rozpatrzenia sprawy. Podniosła, iż wydane w sprawie decyzje są dla niej krzywdzące. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97§1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (jak w niniejszej sprawie ), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art.3§1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy). W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie zwrócenia uwagi wymaga, iż kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, mających wpływ na załatwienie sprawy; chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej. Zgodnie z art.1 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.Nr 32,poz.174 ze zm.) ustawa normuje sprawy ewidencji ludności, przy czym ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Art.4 ustawy stanowi o obowiązku meldunkowym, polegającym m.in. na zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy. W myśl art.6 ust.1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. W stanie prawnym obowiązującym w 1995r. art.9 ust.1 i 2 wskazywał, że przy dopełnianiu obowiązku meldunkowego należy przedstawić dokument stwierdzający tożsamość, a w uzasadnionych przypadkach - inny dokument pozwalający na ustalenie tożsamości. Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Według zaś art. 10 ust.1. osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia a zgodnie z art.11 ust.1 osoba obowiązana do zameldowania się na pobyt stały zgłasza wymagane do zameldowania dane terenowemu organowi administracji państwowej stopnia podstawowego, właściwemu ze względu na nowe miejsce jej pobytu. Wskazać też trzeba, że przepis art.47 ust.1 ustawy stanowi, że organ prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Tylko (jak wskazuje ust.2 powołanego artykułu) jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. W tym stanie prawnym nie budzi wątpliwości, że czynność materialno-techniczna, jaką jest zameldowanie, nie ma cech ostateczności ani prawomocności (vide wyrok NSA z dnia 4.12.2001r. sygn.akt II SA/Gd 523/00) i z tego względu w razie stwierdzenia, że zameldowania dokonano mimo niespełnienia przesłanek koniecznych do jego dokonania czynność ta winna być anulowana. Skoro zatem przedmiotem niniejszej sprawy jest w istocie prawidłowość zameldowania w 1995r. R. M. w lokalu przy ul. O. [...] we W. na pobyt stały to organy administracyjne winny poczynić ustalenia czy w dacie zameldowania spełnione zostały przede wszystkim takie przesłanki jak zamieszkiwanie przez w/w w dacie zameldowania w lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania, uwzględniając, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pobyt stały w dany lokalu oznacza zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. W ocenie Sądu organy administracyjne obu instancji prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy i dokonały koniecznych do załatwienia sprawy ustaleń stanu faktycznego, nie uchybiając w tym zakresie przepisom prawa procesowego, w szczególności z zachowaniem wymogów z art.7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Jako okoliczność niesporną i popartą materiałem zgromadzonym w sprawie ustalono, że R. M. w dniu zameldowania w mieszkaniu przy ul. O. [...] we W. nie mieszkała. R. M. przyznała, że została zameldowana, mimo iż w mieszkaniu tym nie przebywała, gdyż taka łączyła ją z ówczesną właścicielką mieszkania umowa. W ocenie Sądu w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym oczywistym jest zatem, że czynności materialno-technicznej zameldowania skarżącej dokonano na podstawie niezgodnych z rzeczywistością danych i wbrew przesłance faktycznego przebywania w lokalu z zamiarem stałego w nim pobytu. Z treści art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz o ustawowego określenia istoty ewidencji ludności w cytowanym na wstępie art. 1 ust. 2 cyt. ustawy, a także z faktu istnienia obowiązku meldunkowego ludności (art. 4) wynika, że właściwy organ administracyjny zobowiązany jest do podejmowania czynności zmierzających do rejestracji prawdziwych danych o ludności i jej ruchu naturalnym, w tym również do rozstrzygania wątpliwości dotyczących danych rejestrowanych w ewidencji ludności. Czynność materialno-techniczna, jaką jest w niniejszej sprawie zameldowanie skarżącej na pobyt stały, nie ma - jak wyżej wskazano - cech ostateczności ani prawomocności. Z tych też względów w niniejszej sprawie organ w pełni zasadnie uchylił tą czynność - jako dokonaną na podstawie nieprawdziwych danych o stałym tam pobycie (zamieszkaniu) skarżącej. Wobec treści podnoszonych zarzutów wyjaśnić należy, że postępowanie meldunkowe spełnia jedynie cele ewidencyjne, a nie ma nic wspólnego z rozstrzyganiem o uprawnieniach do lokalu, o prawach rzeczowych i prawach do spadku. Tego typu sprawy należą bowiem do właściwości sądów powszechnych. Sąd administracyjny nie orzeka też na zasadach słuszności, powołany jest - zgodnie z tym, co skazano na wstępie uzasadnienia - do badania legalność zaskarżonych decyzji, czyli do oceny ich zgodność z przepisami prawa administracyjnego tak procesowego jak i materialnego. Z tych względów argumentacja skarżącej dotycząca jej praw do lokalu w niniejszy postępowaniu nie rzutuje na prawidłowość rozstrzygnięcia przez organy administracyjne w sprawie meldunkowej - mającej charakter jedynie ewidencyjny. Jak wskazano istota sprawy sprowadza się do tego czy w dacie zameldowania skarżąca spełniała konieczne ku temu przesłanki. Ewentualne późniejsze zamieszkanie co do zasady nie sanuje nieprawidłowości zameldowania. Na marginesie zatem jedynie dodać można, iż w okolicznościach sprawy zgodzić się należy z organami administracyjnymi także co do tego, że skarżąca w przedmiotowym lokalu nie zamieszkała z zamiarem stałego w nim pobytu także w okresie późniejszym. Wprawdzie, jak twierdziła, przez jakiś czas posiadała klucze, dysponowała mieszkaniem, remontowała je; jednakże jednocześnie, co sporne nie jest, przedmiotowe mieszkanie i wskazał, że mieszkała na swojej posesji w Ś. gdyż w tamtych okolicach udało jej się znaleźć pracę. Nie było zatem podstaw do przyjęcia aby we W. przy ul. O. [...] koncentrowało się wówczas jej życie (w tym osobiste i zawodowe). Z tych wszystkich względów, skoro podniesione zarzuty są nieuzasadnione a zaskarżona decyzja nie uchybia prawu procesowemu i materialnemu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu - skarga podlegała oddaleniu. Wobec powyższego, działając na podstawie art.151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.