II SA/Wr 2832/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: sekretarz sądowy Dorota Rak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994 r. (Dz. U. z 2001r., Nr 6. poz. 56 ze zm.) oraz art. 105 § 1 kpa, po ponownym rozpatrzeniu wniosku J. B. w sprawie prawa do zasiłku przedemerytalnego umorzył postępowanie. W uzasadnieniu organ podał, iż postępowanie w sprawie zasiłku przedemerytalnego stało się bezprzedmiotowe, ponieważ strona od dnia 10 czerwca 2001 r. nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, o czym organ został powiadomiony pismem ZUS Oddz. [...] z dnia 2 kwietnia 2003 r., Nr [...]. W związku z powyższą okolicznością Prezydent Miasta [...] wydał decyzję w dniu 7 kwietnia 2003r., nr [...], którą pozbawił J. B. statusu osoby bezrobotnej od dnia 26 listopada 200 r. tj. od dnia rejestracji. Od powyższej decyzji odwołał się J. B., wnoszę o jej uchylenie oraz o uznanie lat pracy w warunkach szczególnych i przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu odwołania przedstawił obszerną chronologię faktów, od dnia zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Podał, że informował organ, że jest w trakcie starań o rentę chorobową. Podkreślił, że w dniu 21 grudnia 2001 r. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, z uwzględnieniem okresów zatrudnienia w warunkach szczególnych. W dniu 25 czerwca 2002r. organ wydał decyzję o odmowie prawa do zasiłku przedemerytalnego uzasadniając, że nie posiada uprawnień do zaliczenia okresów pracy w warunkach szczególnych. Wojewoda [...], nie uwzględnił odwołania skarżącego i decyzją z dnia 23 lipca 2002r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W wyniku wniesionej skargi, Naczelny Sad Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 11 czerwca 2003r. – uchylił decyzję I i II instancji w przedmiocie odmowy zasiłku przedemerytalnego. Skarżący podkreślił, co jego zdaniem ma zasadnicze znaczenie, że w okresie od 26 listopada 2001r. do 4 czerwca 2002r. posiadał status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, w związku z tym posiada również uprawnienie do żądanego zasiłku przedemerytalnego, bez względu na inne postępowania prowadzone w jego sprawie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, pochodzi z dnia 21 grudnia 2001r. Wskazał, iż decyzje odmowne w sprawie przedmiotowego zasiłku, były rozpoznawane przez Sąd, który wyrokiem z dnia 11 czerwca 2003r., sygn. akt II SA/Wr 1890/02, uchylił zaskarżone, niekorzystne dla skarżącego decyzje obu instancji. Zwrócił uwagę na szczególną okoliczność w sprawie, że w wyniku otrzymania informacji nadesłanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., pismem z dnia 2 kwietnia 2003r., że J. B. decyzją z dnia 7 marca 2003r. nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia 10 czerwca 2001r., organ I instancji postanowieniem wznowił postępowanie w sprawie nabycia przez stronę z dniem 21 listopada 2001r. statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku od dnia 4 grudnia 2001r. W wyniku wznowionego postępowania, Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia 7 kwietnia 2003r., Nr [...], uchylił własną decyzję z dnia 11 grudnia 2001 r., Nr [...], w sprawie uznania J. B. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku, oraz orzekł o pozbawieniu strony statusu bezrobotnego od dnia 26 listopada 2001r. Stąd na dzień wydania decyzji J. B. nie posiadał statusu osoby bezrobotnej, dlatego umorzono postępowanie w sprawie zasiłku przedemerytalnego, jako bezprzedmiotowe. Organ wskazał, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi się w art. 105 § 1 kpa, oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć już przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu. Może ona powstać także w czasie trwania postępowania. W sprawie J. B. przesłanka umorzenia postępowania powstała w czasie trwania postępowania administracyjnego, a mianowicie w dniu 4 kwietnia 2003r., kiedy organ I instancji powziął wiadomość, iż strona od dnia 10 czerwca 2001r. nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Organ podał również, że po otrzymaniu przywołanego wyżej wyroku, na który powołuje się skarżący, nie był osobą bezrobotną, a tym samym nie można było orzekać o prawie do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ aby nabyć prawo do tego świadczenia należy spełniać ustawowe warunki uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku (art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu przeciwdziałaniu bezrobociu, wg stanu obowiązującego w 2001r.). W skardze na tą decyzję do Naczelnego Sadu Administracyjnego, J. B. wniósł o jej uchylenie z powodu niezgodności z prawem oraz przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu skargi powtórzył swoją wcześniejszą argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy odnotować, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Na zasadzie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, przy czym rozważa prawo obowiązujące w dniu jej wydania jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego była zaskarżona decyzja, podjęta w trybie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, którą Wojewoda [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] umarzającą postępowanie w sprawie zasiłku przedemerytalnego. Dla oceny zaskarżonej decyzji, kluczowe znaczenie ma żądania strony, przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Kwestię przedmiotowego zasiłku, które było rozstrzygane na wniosek zainteresowanego, regulowała ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r., Nr 6. poz. 56 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Z art. 37 j ustawy, wynikało, że zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej wskazane tym przepisem, okresy uprawniające do emerytury. Stąd w pierwszej kolejności organy zobowiązane były do rozważenia, czy osoba ubiegająca się o zasiłek przedemerytalny posiadała status bezrobotnego i prawo do zasiłku. Ustalenie bowiem przez organ, że wnioskodawca nie jest osobą bezrobotną i nie posiada prawa do zasiłku, stanowi przeszkodę prawną do rozważania w trybie przywołanego wyżej przepisu ustawy, w kwestii przyznania takiej osobie zasiłku przedemerytalnego. Zaniechanie przez organ wskazanych ustaleń, uniemożliwiłoby orzekanie w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego. Wywodząc dalej, należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż po otrzymaniu przez organ wyroku NSA we Wrocławiu, z dnia 11 czerwca 2003r., sygn. akt II SA/Wr 1890/02, w sprawie zasiłku przedemerytalnego, istotnie uległ zmianie stan faktyczny sprawy skarżącego w zakresie statusu bezrobotnego. Organ I instancji bowiem, w wyniku wznowionego postępowania w sprawie uznania J. B. za osobę bezrobotną, uchylił decyzję o uznaniu wymienionego za osobę bezrobotną i pozbawił J. B. statusu bezrobotnego od dnia 26 listopada 2001r. Przyczyną wzruszenia decyzji w sprawie statusu bezrobotnego z dniem dokonanej rejestracji, była okoliczność przyznania z dniem 10 czerwca 2001r., przez organ rentowy J. B. renty z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 2 ustawy, bezrobotnym nie jest osoba, która nabyła prawa do emerytury lub renty. Ponadto wskazać należy, że tylko bezrobotny może otrzymywać zasiłek dla bezrobotnych (art. 23 ust. 1 ustawy). Mając na uwadze opisany wyżej stan faktyczny oraz prawny sprawy, organy obu instancji uznały, iż postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku przedemerytalnego stało się bezprzedmiotowe. Weryfikacja decyzji uznającej osobę za bezrobotną w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, skutkująca uchyleniem decyzji i orzeczeniem o utracie statusu osoby bezrobotnej, stwarza nową sytuację i doprowadza do rozpoznania sprawy w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego w nowych warunkach prawnych. Pozbawienie skarżącego przymiotu bezrobotnego, oznacza brak elementu materialnego stosunku prawnego z art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przyznania zasiłku przedemerytalnego. Wydane zatem zaskarżone decyzje na podstawie art. 105 § 1 kpa umarzające postępowanie w sprawie zasiłku przedemerytalnego dla J. B., nie naruszają prawa materialnego ani procesowego. (por. wyrok NSA OZ w Łodzi z 27 stycznia 1998r., SA/ Łd 1025/96 –niepublikowany). Skarżącego pozbawiono skutecznie statusu osoby bezrobotnej z dniem 26 listopada 2001r. Decyzję pozbawiającą statusu bezrobotnego z 7 kwietnia 2003r., J. B. nie kwestionował, co oświadczył na rozprawie. Skoro okoliczności powodujące bezprzedmiotowość zostały stwierdzone i wykazane w decyzji o umorzeniu, zatem zarzuty skargi okazały się chybione. Mając na uwadze powyższe wywody, należało przyjąć, iż organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie umorzenia postępowania, nie naruszył prawa jak i wymaganych w tym zakresie zasad postępowania administracyjnego i w związku z tym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak na wstępie.