II SA/Wr 2834/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-11-23
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej niepełnoletniemu domownikowi, który nie podjął się oddania pisma adresatowi, jest skuteczne i rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej niepełnoletniemu synowi strony, który nie podjął się oddania pisma adresatowi, jest bezskuteczne. W związku z tym termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, a postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
H. S. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora MOPS w J. o odmowie przyznania zasiłku okresowego. Decyzja organu I instancji została doręczona synowi skarżącego, który w momencie odbioru był niepełnoletni. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, w tym przepisów Konstytucji RP, oraz kwestionował właściwość Kolegium. Organ wniósł o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Andrzej Wawrzyniak Sędziowie NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) WSA – Lidia Serwiniowska Protokolant apl. prok. Grzegorz Uciurkiewicz Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2004 r. przy udziale --- sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., powołując się na przepis art. 134 k.p.a. w związku z odwołaniem H. S. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...]r. nr [...] o odmowie udzielenia pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wskazało, że podaniem z dnia [...]r. H. S. zwrócił się do MOPS w J. z prośbą o przyznanie zasiłku okresowego od dnia [...]r. do dnia [...]r.
Decyzją administracyjną z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. odmówił H. S. udzielenia pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Organ odwoławczy ustalił, że decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...]r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Termin do złożenia odwołania wynoszący stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie upłynął w dniu [...]r. w związku z czym złożone przez dowołującego się w dniu [...]r. odwołanie (data stempla pocztowego) z tej samej daty zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu.
W tej sytuacji wniesione odwołanie pozostawia się bez rozpatrzenia.
W skardze na powyższe postanowienie H. S. domagał się jego uchylenia. Zarzucił, że w sytuacji gdy odwołanie od decyzji zostało wniesione tylko jeden dzień po upływie terminu do wniesienia odwołania, które w skutkach spowodowało nie udzielenie rodzinie skarżącego zasiłku okresowego, zostało wydane z naruszeniem wskazanych przepisów ustawy o pomocy społecznej. Podniósł także, że dowołanie wniósł zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji do Wojewody D. Skoro zaś wniósł odwołanie do innego organu, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze czytając treść odwołania naruszyło przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. W tej sytuacji domagał się podania w odpowiedzi na skargę adresów zamieszkania osób składu orzekającego z uwagi na to, że zamierza wnieść powództwo do sądu powszechnego o zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie [...] zł od każdej osoby. Zapowiedział też, że w związku z naruszeniem przepisów prawa przez te osoby skieruje sprawę do Sądu Rejonowego Wydziału Karnego w Ś. Wskazując na przepis art. 61 Konstytucji RP domagał się podania w odpowiedzi na skargę posiadanego majątku przez każdą z osób składu orzekającego, jak również wysokości diet pobieranych przez członków Kolegium. Ponadto zarzucił, że decyzje wydane w sprawie zostały podjęte z naruszeniem art. 2, art. 18, art. 30 i art. 32 Konstytucji RP.
Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto dodał, że jest organem odwoławczym w sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Przepisy ustawy o pomocy społecznej z dnia 29.11.1990r. nie ustanawiają innego organu wyższego stopnia w związku z czym w sprawach pomocy społecznej jest właściwe miejscowo kolegium odwoławcze. Niezależnie od tego organ odwoławczy zauważył, że fakt wniesienia odwołania do organu innego niż właściwy w związku z pouczeniem zawartym w decyzji organu I instancji pozostawał bez wpływu na wynik sprawy. Odnośnie dalszych żądań skargi organ podniósł, że nie mają one związku z tą sprawą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, sprawujący zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) mającej zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy w związku z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm..), w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej uznał, że wydane w sprawie postanowienie narusza prawo procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie jest jedynie ocena pod względem zgodności z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]r. nr [...] o stwierdzeniu wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...]r. nr [...] o odmowie udzielenia pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Przepis art. 129 § 1 k.p.a. stanowi, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. (art. 129 § 2 k.p.a.).
Z niekwestionowanych ustaleń organu odwoławczego wynika, że decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. odmówił udzielenia skarżącemu pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego.
Ze zwrotnego potwierdzenia dowodu doręczenia w/w decyzji wynika, że decyzja ta została doręczona w dniu [...]r. synowi skarżącego – M. S., co potwierdził on własnoręcznym podpisem. Z nadesłanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. na żądanie Sądu strony wywiadu środowiskowego zawierającej datę urodzenia syna skarżącego – M. S. wynika, że urodził się on [...]r. Zatem w dacie odbioru przesyłki poleconej zawierającej decyzję organu I instancji miał [...] lat, a więc był niepełnoletni.
Zauważyć należy, że zgodnie z przepisem art. 43 k.p.a.: "W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przewidziana w art. 43 k.p.a. zastępcza forma doręczenia pism rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Zgodnie z przepisem art. 129 § 2 k.p.a. od daty doręczenia pisma dorosłemu domownikowi rozpoczyna bieg czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. W wyroku z dnia 17.05.1999r., sygn. II SA 447/99 (LEX nr 46791) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Pojęcie "dorosły", w rozumieniu art. 43 k.p.a., jest tożsame z pojęciem "pełnoletni", użytym w art. 10 § 1 kc." Podobnie w wyroku z dnia 15.07.1998r. sygn. akt I SA/Gd 1332/98 (LEX nr 37581) Sąd ten wyraził pogląd, zgodnie z którym: "Określenie "dorosły domownik" (art. 43 k.p.a.) stanowi potoczny odpowiednik prawnego określenia osoby pełnoletniej." W postanowieniu z dnia 5.10.1994r, sygn. III ARN 54/94 Sąd Najwyższy wskazał, że: "Doręczenie pisma niezgodnie z przepisami KPA narusza zasadę oficjalności doręczeń i może być uznane przez sąd w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego ...".
W świetle powyższego doręczenie decyzji organu I instancji małoletniemu synowi skarżącego należy uznać za bezskuteczne, co daje podstawę do przyjęcia, że nie rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w sprawie przez organ I instancji.
W tych okolicznościach sprawy postanowienie zaskarżonej treści uznać należy za nieprawidłowe. Zostało ono bowiem podjęte z naruszeniem art. 43 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkowało ono konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, co orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) wyżej powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnośnie zarzutu skarżącego dotyczącego braku właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. do rozpoznania niniejszej spawy wskazać należy, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 06.04.2001r., sygn. III RN 88/00 (M. Prawn. 2001/10/524): "Od 1.01.1999r. samorządowe kolegia odwoławcze są organem odwoławczym od organów gminy bez względu na to, czy decyzje te dotyczą zadań własnych gminy, czy zadań zleconych." Podobnie w wyroku z dnia 17.11.2000r. sygn. III RN 52/00 (OSNP 2001/12/405) Sąd ten wskazał, że: "Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, także z zakresu zadań zleconych, od dnia 1 stycznia 1999 r. jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że wcześniej wszczęte postępowanie z zakresu administracji rządowej do dnia 31 grudnia 1998 r. nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną." W tej sytuacji zarzut skarżącego dotyczący właściwości organu odwoławczego w niniejszej sprawie okazał się nietrafny.
Dalsze zaś żądania skargi jako nie pozostające w związku z przedmiotem zaskarżenia uznać należy za bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze na podstawie wyżej wskazanych przepisów prawa orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło