II SA/Wr 2836/03
WyrokWSA we Wrocławiu2004-09-14
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Jolanta Sikorska, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie prawa jazdy na podstawie niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji jest zasadne, jeśli organ I instancji błędnie zinterpretował podstawę prawną skierowania na to sprawdzenie?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję o cofnięciu prawa jazdy oraz poprzedzającą ją decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Uzasadnił to istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania przez organy administracji. Organ I instancji błędnie zastosował przepis dotyczący skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, myląc sytuację ubiegania się o wymianę prawa jazdy z sytuacją ubiegania się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy po okresie dłuższym niż rok.Stan faktyczny
Starosta Powiatowy cofnął skarżącemu prawo jazdy kategorii B, ponieważ skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, do którego został skierowany. Organ I instancji uzasadnił skierowanie faktem zatrzymania prawa jazdy na okres 14 miesięcy, co jest dłuższe niż rok. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji mimo ostatecznej decyzji nakładającej taki obowiązek. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując zasadność skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w W. o cofnięciu prawa jazdy, a także uchylił decyzję Starosty Powiatowego w W. o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Henryk Ożóg Sędziowie NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) NSA - Andrzej Wawrzyniak Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004r. przy udziale --- sprawy ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy kat. B I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. uchyla decyzję Starosty Powiatowego w W. z dnia [...]r. nr w rejestrze [...]o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego kwotę 20 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Decyzją z dnia [...]r. nr WKT 5520.4/137/03 Starosta Powiatowy w W., powołując się na przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j. t. Dz. U. z 2003r., Nr 58, poz. 515 z późn. zm.) cofnął K. F. prawo jazdy kat. B nr [...]nr druku serii [...]wydane dnia [...]r. przez Urząd Rejonowy Oddział Komunikacji w W., zobowiązując go do niezwłocznego zwrócenia dokumentu prawa jazdy do tamt. Urzędu.
W uzasadnieniu podał, że cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami uzasadnia następująco:
1. Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w W. postanowieniem nr [...] zatrzymało stronie prawo jazdy kat. B z dniem [...]r. W dokumentach brak było rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym wystąpiono do Sądu Rejonowego w W. o przesłanie rozstrzygnięcia sprawy. Z udzielonej odpowiedzi, odpisu postanowienia i zwrotnego potwierdzenia odbioru prawa jazdy wynika, że czas zatrzymania prawa jazdy biegł od dnia [...]r. do [...]r., tj. przez okres 14 miesięcy, a więc okres dłuższy niż rok.
2. Umorzenie postępowania w sprawie nastąpiło z powodu przedawnienia karalności wykroczenia, nie stwierdzono tym samym winy ani też uniewinnienia strony od postawionych zarzutów.
3. W dniu [...]r. skarżący otrzymał skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w którym to skierowaniu został poinformowany o skutkach nie poddania się sprawdzeniu kwalifikacji.
4. Do dnia [...]r. skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w związku z czym orzeczono jak w wydanej decyzji.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. F., podnosząc zarzut naruszenia art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym polegające na bezzasadnym skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w sytuacji, gdy żadne przesłanki natury faktycznej, ani prawnej nie uzasadniały skierowania w tym trybie, domagał się uchylenia wydanych w sprawie decyzji.
W uzasadnieniu podniósł, że po zwrocie prawa jazdy w dniu [...]r. do dnia dzisiejszego korzysta z uprawnienia do kierowania pojazdami i w czasie tym nie nastąpiły żadne okoliczności pozwalające na powzięcie wątpliwości co do kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2003r., Nr 58, poz. 515 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z art. art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepodania się sprawdzeniu kwalifikacji określonemu w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy.
W myśl zaś art. 114 ust. 1 pkt 1 kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem skierowana decyzją starosty w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji lub też na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.
W niniejszej sprawie organ I instancji skierował K. F. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy w związku z uzasadnionymi zastrzeżeniami co do posiadanych kwalifikacji, tj. na egzamin w zakresie prawa jazdy kat. B. Decyzja ta jest ostateczna. W tej sytuacji przedmiotem postępowania przed Kolegium w niniejszej sprawie nie jest zasadność skierowania strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji a jedynie zasadność cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem.
W ocenie Kolegium nie budzi wątpliwości, że K. F. nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji mimo istnienia ostatecznej decyzji nakładającej na niego taki obowiązek. W tej sytuacji zasadnym było zdaniem Kolegium cofnięcie mu posiadanych uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym na postawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
Mając powyższe na uwadze organ orzekł jak w zaskarżonej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję K. F. podtrzymał twierdzenia zawarte w odwołaniu, domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawujący zgodnie z art. 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem uznał, że wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa.
Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2003r., Nr 58, poz. 515 z późn. zm.). W podstawie prawnej wydanych sprawie decyzji organy rozpatrujące sprawę powołały przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) owej ustawy, zgodnie z którym: "Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepodania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1." W myśl zaś art. 114 ust. 1 pkt 1: "Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty: a) w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji, b) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1." Ostatnio wymieniony przepis stanowi, że: "Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji."
W uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji organy administracji wskazały jako przyczynę cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji. Organ I instancji ustalił, że w dniu [...]r. skarżący otrzymał skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w którym to skierowaniu został poinformowany o skutkach nie poddania się sprawdzeniu kwalifikacji. Ustalił również, że do dnia [...]r. skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Okoliczność ta była podstawą podjęcia przez organ I instancji decyzji zaskarżonej treści utrzymanej następnie w mocy przez organ II instancji. Z kolei w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ustalił, że w niniejszej sprawie organ I instancji skierował K. F. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w związku z uzasadnionymi zastrzeżeniami co do posiadanych kwalifikacji, tj. na egzamin w zakresie prawa jazdy kat. B oraz, że decyzja ta jest ostateczna. Powyższe ustalenie faktyczne w związku z treścią art. art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy zdecydowało o sposobie rozstrzygnięcia sprawy.
W aktach administracyjnych na k. 20 znajduje się decyzja Starosty Powiatowego w W. z dnia [...]r. nr w rejestrze [...]o skierowaniu skarżącego "na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy w związku z uzasadnionymi zastrzeżeniami co do posiadanych kwalifikacji na egzamin teoretyczny – praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. B." W piśmie przewodnim z dnia [...]r. nr [...]organ przesyłając skarżącemu w/w decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wskazał, iż w związku ze złożonym wnioskiem o wymianę prawa jazdy kat. B po weryfikacji dokumentów stwierdzono, że w dniach od [...]r. do [...]r. miał on zatrzymane prawo jazdy, to jest ponad rok, w związku z czym podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Podobnie w pkt 1 uzasadnienia wydanej w niniejszej sprawie decyzji z dnia [...]r. organ I instancji powołał się na fakt zatrzymania skarżącemu prawa jazdy na 14 miesięcy, tj. na okres dłuższy niż rok. W oparciu o dowody, których brak w nadesłanych aktach administracyjnych, organ ten ustalił, że czas zatrzymania skarżącemu prawa jazdy biegł od dnia [...]r. do dnia [...]r., tj. przez okres 14 miesięcy, a więc okres dłuższy niż rok. Tymczasem o zatrzymaniu prawa jazdy na okres przekraczający 1 rok mowa jest w przepisie art. 114 ust. 1 pkt 2) lit. b) omawianej ustawy, zgodnie z którym: "Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok." Sytuacja faktyczna i prawna skarżącego nie jest tożsama z sytuacją określoną normą art. 114 ust. 1 pkt 2) lit. a) omawianej ustawy. Skarżący nie ubiega się bowiem o zwrot prawa jazdy lecz o jego wymianę. Z powyższego wynika, że organ I instancji rozstrzygając niniejszą sprawę odnosi się do okoliczności z art. 114 ust. 1 pkt 2) lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, a wskazuje na przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy podając, że "w dniu [...]r. skarżący otrzymał skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym". Owa sprzeczność daje podstawę do przyjęcia, że zarówno decyzja zaskarżonej treści, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oraz decyzja ostateczna Starosty Powiatowego w W. z dnia [...]r. nr w rejestrze [...]o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji została podjęta z istotnym naruszeniem przepisów postępowania oraz naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Powyższe uchybienia skutkowały konieczność uchylenia wydanych w sprawie decyzji, co orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Uchybienia te skutkowały także konieczność uchylenia decyzji Starosty Powiatowego w W. z dnia [...]r. nr w rejestrze [...]o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 135 w związku z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchylenie ostatnio wymienionej decyzji jest bowiem niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Sąd nie orzekł o wykonaniu zaskarżonej decyzji z uwagi na jej charakter.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło