II SA/Wr 284/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-08-12
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Halina Kremis, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, która wydziela działki pod poszerzenie drogi publicznej i jednocześnie działki budowlane, może zostać uznana za nieważną z powodu braku zapewnienia bezpośredniego dostępu do drogi publicznej dla działek budowlanych, jeśli plan miejscowy przewiduje obsługę komunikacyjną przez drogi planowane do poszerzenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie zawiera wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Podział nieruchomości, który obejmuje wydzielenie działek pod poszerzenie drogi publicznej oraz działek budowlanych, jest zgodny z planem miejscowym, jeśli plan przewiduje obsługę komunikacyjną dla terenu przez drogi planowane do poszerzenia. Dostęp do terenu przeznaczonego pod poszerzenie drogi publicznej jest równoznaczny z dostępem do drogi publicznej.Stan faktyczny
Powiat L. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Starosta L. wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej, argumentując, że narusza ona plan miejscowy poprzez brak zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla wydzielonych działek budowlanych. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając podział za zgodny z planem miejscowym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: NSA Halina Kremis NSA Andrzej Wawrzyniak (spraw.) Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi Powiatu L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] r. nr[...], podjętą na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 KPA, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...]r. nr[...].
W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ podał, iż Starosta L. pismem z dnia [...]r. ([...]) zwrócił się o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie[...]miasta L., oznaczonej numerem geodezyjnym [...], stanowiącej współwłasność L. K. - w udziale 1/4 części, I. L. - w udziale [...] części i E. Ż.- w udziale [...] części, wywodząc, iż decyzja ta zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Podniesiono przy tym, iż "zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu pomiędzy drogą Nr [...], drogą do K., drogą w kierunku Ś. i ulicą Z., uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w L. Nr [...] z dnia [...] r. - w wyniku tego podziału wydzielono część gruntów z przeznaczeniem na: ulice zbiorcze planowane do modernizacji lub budowy, oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, symbolem [...]; ulice lokalne oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem [...] i na ulice dojazdowe oznaczone symbolem 10-KD". Podkreślono nadto, iż według planu miejscowego, w miejscu wpięcia ulicy lokalnej ([...]) i ulicy dojazdowej ([...]) do ulicy zbiorczej ([...]), stanowiącej drogę powiatową o numerze[...], przewidziano utworzenie tzw. "trójkątów widoczności"', co zostało pominięte w projekcie podziału działki nr[...]. Zwrócono nadto uwagę, iż w § 11 ust. 1 pkt 3 planu miejscowego zapisano, że "wydzielanym zgodnie z planem działkom, warunkując ich prawidłowe funkcjonowanie, zapewnić należy dostęp do drogi publicznej". W wyniku zaś dokonanego podziału powstały działki przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, które od drogi publicznej oddziela wydzielony pod poszerzenie drogi powiatowej pas gruntu stanowiący grunty orne. W tym kontekście wskazano również, że obecnie droga powiatowa nr [...] K. nie jest planowana do przebudowy i w związku z tym grunt wydzielony pod jej poszerzenie nie zostanie zagospodarowany zgodnie z planem i tym samym brak jest zapewnienia wydzielonym pod zabudowę działkom dostępu do drogi publicznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło następnie, iż Starosta L. – motywując złożony wniosek - wskazał także na art. 2 ustawy o gospodarce gruntami oraz ustawę z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.), podnosząc argument, że wydzielenie gruntów pod drogi publiczne lub ich poszerzenie winno nastąpić w oparciu o przepisy drugiej z wymienionych ustaw, co potwierdza przepis art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Z przepisu tego wynika bowiem, iż tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z planem, co oznacza, że można uznać, iż do czasu rozpoczęcia inwestycji drogowej na podstawie przepisów "specustawy" niewłaściwym jest wydzielanie gruntów pod poszerzanie dróg publicznych w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślono również, iż Starosta L. wskazał nadto na pismo Zarządu Dróg Powiatowych w L. ([...]), z którego wynika niedopuszczalność projektowanego podziału działki nr [...] na działki budowlane o numerach[...], [...], [...], [...], [...] i [...] - graniczących z działką nr [...] (przeznaczoną pod poszerzenie drogi), z uwagi na niewydzielenie drogi dojazdowej ze zjazdem na drogę powiatową, co oznacza, iż wyżej wymienione działki będą musiały mieć bezpośredni zjazd na drogę powiatową. Podkreślono, że tym samym na długości 210 m musiałoby powstać 6 zjazdów, "na co nie ma zezwolenia na podstawie art. 29, ani uzgodnienia na podstawie art. 35 ust. 3 o drogach publicznych (Dz.U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.)". Zarzucono również, że zatwierdzony podział jest sprzeczny z § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430).
W dalszej części uzasadnienia Kolegium wyjaśniło, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest instytucją procesową tworzącą możliwość prawną eliminacji z obrotu prawnego decyzji rażąco naruszających prawo. Przesłanki zaś stwierdzenia nieważności zostały wyczerpująco wyliczone w art. 156 § 1 KPA i z tego względu nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, albowiem stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji administracyjnej. W tym kontekście wskazano, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż wniosek strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i jego uzasadnienie nie są wiążące dla organu, który zobowiązany jest z urzędu do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 KPA. Pojęcie zaś "rażącego naruszenia prawa" oznacza z reguły takie przypadki, gdy decyzja została podjęta wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi przewidzianemu w danym przepisie prawa, gdy wbrew wszelkim przesłankom przepisu prawa nadano uprawnienie lub go odmówiono, albo też gdy wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem czy uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Stwierdzenie nieważności decyzji następuje również w przypadku ciężkiego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli godzą one dotkliwie w uprawnienia stron.
Podkreślono również, iż w art. 156 § 2 KPA zostały wymienione przesłanki negatywne stwierdzenia nieważności decyzji. Z mocy bowiem tego przepisu nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4, i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
W wyniku analizy akt niniejszej sprawy skład orzekający Kolegium Odwoławczego ustalił, że L. K., I. L. i E. Ż. wnioskiem z dnia [...] r. skierowanym do Urzędu Miejskiego w L. zwrócili się o dokonanie podziału działki nr[...] położonej w L. (przy drodze do K.) zgodnie z załączonym projektem podziału, a postanowieniem z dnia [...]r. ([...]), Prezydent Miasta L. zaopiniował pozytywnie projekt podziału tejże działki uznając, iż ów projekt został opracowany w oparciu o uchwalony [...]r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu pomiędzy drogą Nr [...], drogą do K., drogą w kierunku Ś. i ul. Z. W planie tym działka nr [...] objęta jest jednostkami 2.MN, 2-KZ, 3-KL i 10-KD. Dla terenu zaś oznaczonego symbolem 2 MN ustalono jako użytkowanie podstawowe - funkcję mieszkaniową niskointensywną, z obsługą komunikacyjną odbywającą się poprzez wjazdy od drogi 3 KL oraz od drogi 2 ZK, przy czym na rysunku planu wyznaczono nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 7 m od linii rozgraniczających drogi 3 KL oraz 2 KZ. Teren oznaczony symbolem 2-KZ przeznaczono na ulice zbiorcze do modernizacji lub budowy jako jednojezdniowe o szerokości w liniach rozgraniczających 25m normując nadto, iż planowane obiekty budowlane powinny powstać w odległości nie mniejszej niż 7m od linii rozgraniczającej. Teren oznaczony symbolem 3-KL przeznaczono z kolei na ulice lokalne o szerokości linii rozgraniczających 12m, z planowaną zabudową w odległości nie mniejszej niż 6 m od linii rozgraniczającej drogi. Natomiast teren oznaczony symbolem 10-KD przeznaczono na ulice dojazdowe o szerokości linii rozgraniczających 10m, z planowaną zabudową w odległości nie mniejszej niż 5m od linii rozgraniczającej drogi.
Kolegium podkreśliło nadto, iż wnioskiem z dnia [...]r. wskazani powyżej współwłaściciele działki nr [...] wnieśli o jej podział - zgodnie z załączonym projektem podziału, a decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]znak[...]), podjętą na podstawie art. 92, art. 93 ust. 3 i ust. 4, art. 96 ust. 1 i ust. 4, art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.); rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz.U. Nr 268, poz. 2663) oraz art. 104 KPA, Prezydent Miasta L. zatwierdził podział nieruchomości w granicach działki nr [...] położonej w obrębie [...] miasta L. (rodzaj użytków R IIla - 0,2725 ha i R Illb - 0,5665 ha), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] - na działki od nr [...] do nr[...] , wskazując na pozytywnie zaopiniowany projekt podziału i przeznaczenie działki nr [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Organ wskazał następnie, iż powyższa decyzja została zmieniona, na wniosek I. L., E. Ż. i L. K., decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. (Nr[...]), w której jako postawę prawną rozstrzygnięcia przywołano art. 92, art. 93 ust. 3 i 4, art. 96 ust. 1 i ust. 4, art. 97 ust. 1 i art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami; rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz art. 104 i 155 KPA. W decyzji tej dodano do decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. zapis: "działka gruntu oznaczona numerem[...], wydzielona pod poszerzenie drogi powiatowej, przechodzi na własność Powiatu L. z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna. Działki gruntu oznaczone numerami [...]i[...], wydzielone pod poszerzenie dróg publicznych, przechodzą na własność Gminy Miejskiej L. z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna".
Kolegium wyjaśniło nadto, że z przedłożonych przez Prezydenta Miasta L.akt sprawy wynika, iż I. L., L.K. i E. Ż. zawarli w dniu [...] r. przed Sądem Rejonowym w L. I Wydział Cywilny ugodę, na skutek której nastąpiło zniesienie współwłasności działek o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w L., obręb [...], powstałych w wyniku podziału nieruchomości nr [...]. Wynikiem tejże ugody było przyznanie na wyłączną własność: I. L. działki o numerze [...]; E. Ż.- działek o numerach [...], [...] i [...] ; L. K. - działek o numerach [...] i [...], a zawierający ugodę oświadczyli, iż wyczerpuje ona w całości ich wzajemne roszczenia związane ze zniesieniem współwłasności powyższych działek. Ponadto umową darowizny E.Ż. darowała J.Ż. działkę nr[...] , a H. P. działkę nr[...]. Natomiast L.K. i M. K. darowali Ł.K. działkę nr[...], a J. K. działkę nr[...].
W dalszej części uzasadnienia Kolegium podkreśliło, że w dniu wydania przez Prezydenta Miasta L. decyzji z dnia [...] r., której stwierdzenia nieważności domaga się Starosta L., obowiązywała uchwała Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu pomiędzy drogą nr [...], drogą do K., drogą w kierunku w kierunku do Ś. i ulicą Z. Według jej postanowień obszar działki nr [...] położony jest na terenie oznaczonym symbolami 2 MN, 10 KD, 2 KZ i 3 KL. Zapisy zaś § 9 ust. 1 pkt 6 powyższej uchwały stanowią, iż dla terenu oznaczonego symbolem MN powierzchnia wydzielonych działek pod zabudowę nie może być mniejsza niż 1000 m2. Natomiast § 14 ust. 2 zawiera zapis, że "dla terenu oznaczonego symbolem 2 MN ustala się użytkowanie podstawowe: funkcja mieszkaniowa (niskointensywna). Obowiązuje respektowanie ustaleń zawartych w § 9 pkt 1 szczególnie dotyczących zapisów odnoszących się do elewacji projektowanej zabudowy, czyli kształtu bryły budynku, materiałów wykończeniowych, jak również otoczenia (np. ogrodzenia). Ustala się, że obsługa komunikacyjna tego terenu odbywać się będzie poprzez wjazdy od drogi 3 KL oraz od drogi 2 KZ." Kolegium podkreśliło, iż na rysunku planu wyznaczono nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 7m od linii rozgraniczających drogi 3 KL oraz drogi 2 KZ. Jak zaś wynika z projektu podziału działki nr[...], działka ta graniczy z ulicami oznaczonymi w planie miejscowym symbolami 10 KD, 2 KZ i 3 KL oraz z działką nr [...] (S/R IIla i R Illb). Utworzone natomiast w wyniku podziału działki przeznaczone pod zabudowę oznaczone są numerami:[...], [...], [...], [...], [...] i [...] i ich powierzchnie nie są mniejsze niż 1000m². Wydzielone zostały również działki: nr [...] o powierzchni 112 m - jako teren pod ulicę 10 KD (ulica dojazdowa); nr [...] - jako teren pod ulicę 3 KL (droga lokalna) i nr [...] - jako teren pod ulicę 2 KZ (droga zbiorcza).
Odnosząc się do powyższych okoliczności sprawy Kolegium stwierdziło, że w dacie wydania przez Prezydenta Miasta L. decyzji z dnia [...] r. podział nieruchomości regulowały, obowiązujące również aktualnie, przepisy art. 92 - 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Powyższe oznacza, że podziału nieruchomości można było dokonać na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 ustawy), a także z urzędu, jeżeli był on niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1) oraz gdy nieruchomość stanowiła własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste (art. 97 ust. 3 pkt 2).
Wyjaśniono także, iż według powołanych przepisów, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej projekt podziału (art. 93 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 96 ust. 1). Natomiast niezależnie od tej zasady ogólnej ustawa określa cele podziałów nieruchomości, które są wyłączone spod kontroli co do zgodności ich z ustaleniami planów miejscowych lub przepisami odrębnymi (art. 94 i art. 95).
Zgodnie zaś z treścią art. 98 ust. 1, jeżeli podział nieruchomości dokonany został na wniosek właściciela, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne (gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe) przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.
W ocenie Kolegium, w opisanym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że decyzja Prezydenta Miasta L. nie narusza prawa. Organ bowiem zatwierdzając podział działki nr [...], położonej w obrębie [...] miasta L., uwzględnił uwarunkowania wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wbrew zaś twierdzeniu Starosty L., plan miejscowy przewidywał, iż obsługa komunikacyjna dla terenu, na którym zlokalizowana jest wyżej wymieniona działka odbywać się będzie poprzez wjazdy od drogi 3 KL oraz od drogi 2 KZ. Kolegium uznało, że także wydzielenie działek budowlanych (od nr [...] do nr [...]) pozostaje w zgodności z planem (symbol 2 MN odnosi się do funkcji mieszkaniowej niskointensywnej). Dla oceny zgodności z przepisami prawa spornej decyzji nie mogą mieć znaczenia podnoszone kwestie odnoszące się do negatywnej opinii Zarządu Dróg Powiatowych w L., jak również okoliczność związana z aktualnym zaniechaniem realizacji przebudowy drogi powiatowej nr [...] do K. Ponadto wskazano, iż wbrew twierdzeniom Starosty, w świetle treści wniosku inicjującego postępowanie zakończone decyzją, której stwierdzenia nieważności domaga się Starosta L., podział działki nr [...] mógł nastąpić właśnie w oparciu o regulacje ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
Wyjaśniono nadto, że Kolegium, działając jako organ kasacyjny, nie jest władne rozstrzygać w zakresie przekraczającym przedmiot sprawy, jaki wyznacza decyzja podlegająca ocenie pod względem jej zgodności z przepisami prawa. Podkreślono również, że faktem jest, iż Starosta L. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym sporną decyzją, jednakże wskazana wadliwość postępowania, w świetle poczynionych przez Kolegium ustaleń odnoszących się do zatwierdzonego podziału działki nr [...] - nie może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji podziałowej. Skoro bowiem podział uwzględnił unormowania wynikające z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomości oraz z ustaleń planu miejscowego - brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku Starosty L. z powodów w nim przedstawionych.
Kolegium nie stwierdziło również, aby zaistniały inne przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 KPA.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją złożył Starosta L. wywodząc, iż w części opisowej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w L. Nr[...] , brakuje zapisu dotyczącego rezerwy terenu pod poszerzenie drogi powiatowej, co ma miejsce w przypadku wydzielenia decyzją Prezydenta Miasta L. gruntu w granicach nowo powstałej działki nr[...]. W planie zapisano, że korekty elementów istniejącego układu komunikacyjnego mogą być dokonywane w projektach technicznych budowy i modernizacji dróg i ulic, zaś ewentualne ich poszerzenie może się odbywać wyłącznie za zgodą właścicieli gruntów, których to dotyczy. Z pozyskanych informacji od Zarządu Dróg Powiatowych w L. wynika, że w świetle przepisów (przytoczonych w piśmie nr[...]), niedopuszczalny jest projektowany podział na działki budowlane, które graniczą z pasem drogowym drogi powiatowej i które będą musiały mieć bezpośrednie zjazdy na tę drogę. Wskazując na powyższe Starosta L., który nie brał czynnego udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta L., wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją nr[...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 KPA utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podjętej decyzji wskazano, że w dacie wydania przez Prezydenta Miasta L. decyzji z dnia [...] r. podział nieruchomości regulowały przepisy art. 92 - 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Według tych przepisów podziału nieruchomości można było dokonać, jeżeli był on zgodny z ustaleniami planu miejscowego na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, zatwierdzającego projekt podziału (art. 93 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 96 ust. 1 ustawy). Wyjaśniono nadto, iż niezależnie od tej zasady ogólnej, ustawa określa przypadki podziałów nieruchomości, które są wyłączone spod kontroli co do zgodności ich z ustaleniami planów miejscowych lub przepisami odrębnymi (art. 94 i art. 95 ustawy). Zgodnie zaś z treścią art. 98 ust. 1 powyższej ustawy, jeżeli podział nieruchomości dokonany został na wniosek właściciela działki gruntu, wydzielone pod drogi publiczne (gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe) przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.
Kolegium podniosło następnie, iż literalne brzmienie przepisu art. 93 ust. 1 ustawy wskazuje, że obowiązkiem organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy podziału nieruchomości jest dokonanie oceny dopuszczalności podziału nieruchomości, jako oceny zgodności z planem miejscowym. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne wskazywanie na inne, nawet prawne kryteria w zakresie możliwości zagospodarowania nieruchomości, znajdujące się poza planem miejscowym.
W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że Prezydent Miasta L., zatwierdzając podział gruntów działki nr[...], uwzględnił ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego przez Radę Miejską w L. uchwałą z dnia [...] r. Nr[...] . Kolegium wywodziło, iż wbrew zarzutom skarżącego, z treści planu nie wynika niedopuszczalność podziału "na działki budowlane, które graniczą z pasem drogi powiatowej i które będą musiały mieć bezpośrednie zjazdy na tę drogę". Podniesiono, że objęta podziałem działka położona jest w jednostce planistycznej 2 MN (funkcja mieszkaniowa niskointensywna), a obsługa komunikacyjna tego terenu odbywać się będzie "przez wjazdy od drogi: 3 KL oraz od drogi 2 KZ" (§ 14 ust. 2 uchwały). W odniesieniu do zakazów zabudowy plan przewidział, iż w przypadku ulic lokalnych (KL) planowane obiekty powinny powstać w odległości nie mniejszej niż 6,00m od linii rozgraniczającej drogi, a w przypadku ulic zbiorczych (KZ), do których zaliczana jest wskazana wcześniej droga powiatowa 2 KZ - planowane obiekty budowlane powinny powstać w odległości nie mniejszej niż 7,00 m od linii rozgraniczającej (§ 13 ust. 1 b i c). Wskazano nadto, że przebieg linii rozgraniczających określony na rysunku planu ma charakter wiążący (§ 2 ust. 4 uchwały).
Kolegium podkreśliło, że w związku z cytowanymi zapisami planu miejscowego w toku rozpatrywania sprawy nie mogło uwzględnić stanowiska zawartego w piśmie Zarządu Dróg Powiatowych w L., powołanego przez wnioskodawcę we wnioskach z dnia [...] r. i z dnia [...] r. Natomiast korekty elementów istniejącego układu komunikacyjnego, w tym do poszerzenia dróg, do których nawiązuje skarżący, a o których mowa w § 13 ust. 3 uchwały, odnoszą się już do fazy wykonawczej budowy modernizacji dróg. Nie mogą tym samym mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Odnośnie do zarzutu skarżącego, iż w części opisowej planu miejscowego brakuje zapisu dotyczącego rezerwy terenu na poszerzenie drogi powiatowej, co ma miejsce w przypadku wydzielenia decyzją Prezydenta Miasta L. gruntu w granicach nowo powstałej działki nr[...], uznano, iż zarzut ten, w świetle postanowień cytowanej uchwały jest bezzasadny. W § 13 uchwały określono bowiem zasady kształtowania zabudowy układu komunikacyjnego, ustalając, iż układ ten tworzą drogi - ulice zbiorcze (KZ), planowane do modernizacji lub budowy, przy czym przepis § 13 ust. 1 b uchwały określił szerokość tych dróg (25,00 m) w liniach rozgraniczających, które mają charakter wiążący (§ 2 ust. 4 uchwały), a przebieg tych linii ustalono m.in. dla zagwarantowania budowy układu komunikacyjnego miasta (§ 4 ust. 2 uchwały).
Odnosząc się do zarzutu, iż Starosta L. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym sporną decyzją, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywiodło, że wskazana wadliwość nie może skutkować w świetle art. 156 § 1 KPA stwierdzeniem nieważności decyzji podziałowej, a do kwestii tej Kolegium odniosło się już w decyzji z dnia [...] r.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył Powiat L. reprezentowany przez Zarząd Powiatu w L., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]r.
Strona skarżąca podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wydając decyzję z dnia [...]r., a następnie decyzję z dnia [...] r., nie uznało za przekroczenie prawa dokonanie zmiany decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. decyzją z dnia [...] r., polegającej na dopisaniu do orzeczenia rozstrzygnięcia zawartego w art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Starosta L. zarzucił nadto kwestionowanej decyzji brak wnikliwego rozpatrzenia sprawy poprzez niezgromadzenie wszystkich dowodów, a w szczególności niewyjaśnienie czy Prezydent Miasta L. przed zaopiniowaniem zamierzonego sposobu podziału nieruchomości dokonał analizy koncepcji zagospodarowania obszarów dzielonych działek. W tym kontekście wskazano, że brak jest dowodu, iż taka koncepcja – stanowiąca warunek konieczny prawidłowej oceny zamierzonego podziału - została opracowana. Wymóg zaś opracowania tejże koncepcji został określony w § 11 pkt 1 i 2, a rozszerzony w pkt. 3 uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. (Nr[...]). W ocenie strony skarżącej, brak oceny tej koncepcji zagospodarowania obszaru przed podziałem stanowi naruszenie prawa polegające na nieprzestrzeganiu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucono nadto, iż podział nieruchomości, który został dokonany bez zabezpieczenia dojazdu do drogi oraz bez możliwości wybudowania przyłączy, może zrodzić w przyszłości konflikt, a co za tym idzie obniżyć stopień zaufania obywateli do decyzji podejmowanych przez organy administracji publicznej. Zdaniem strony skarżącej, dokonany przez Prezydenta Miasta L. podział działki nr [...] jest sprzeczny z ustaleniami wyżej wymienionego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem narusza art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co w konsekwencji winno skutkować unieważnieniem decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...]r. Strona skarżąca podniosła nadto, iż Zarząd Powiatu w L. reprezentujący Powiat L. nie miał możliwości uczestniczenia w postępowaniu o podział, co skutkowało pozbawieniem prawa do wniesienia odwołania od decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
Odnosząc się w szczególności do zarzutu skargi stwierdzającego, iż Kolegium nie uznało za przekroczenie prawa zmiany decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r., dokonanej decyzją tego organu z dnia [...]r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodziło, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Przywołana bowiem decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. podjęta została na podstawie art. 155 KPA, a więc w trybie odrębnego postępowania. Ponadto nie była objęta wnioskiem Starosty L. z dnia [...] r. "o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L.nr [...] z dnia [...] r.". W tym kontekście Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z obowiązującymi zasadami procedury administracyjnej, organ administracji publicznej związany jest zakresem żądania strony, zawartym w złożonym wniosku.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, iż nie brał on udziału w postępowaniu zakończonym sporną decyzją z dnia [...] r., Kolegium powtórzyło argument, że wskazana wadliwość postępowania nie może skutkować, w świetle art. 156 § 1 pkt 1-7 KPA, stwierdzeniem nieważności decyzji podziałowej. Podkreśliło nadto, iż kwestia ta rozważana była w trybie odrębnego postępowania, zakończonego decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. (Nr[...]), którą odmówiono, na podstawie art. 149 § 3 KPA, wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki nr[...] , położonej w L., obręb [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Zgodnie zaś z art. 151 powyższej ustawy, w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie doszło do uchybień uprawniających do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Motywując zasadność powyższego rozstrzygnięcia koniecznym jest na wstępie scharakteryzowanie procedury mającej na celu weryfikację orzeczeń w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, stanowiącym tryb nadzwyczajny. Przedmiotem niniejszej sprawy jest bowiem odmowa stwierdzenia przez organ administracyjny nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości.
Przepis art. 156 § 1 KPA stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Stosownie do § 2 tego artykułu, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest instytucją procesową tworzącą możliwość prawną eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji jest w procedurze administracyjnej oparta na trzech przesłankach: pozytywnej, którą stanowi wystąpienie jednej z wyczerpująco wyliczonych w art. 156 § 1 KPA podstaw i na przesłankach negatywnych, z których jedną stanowi termin, a drugą spowodowanie przez decyzję nieodwracalnych skutków prawnych (§ 2 art. 156 KPA). Nie wymaga się jednak, aby zaskarżona decyzja posiadała przymiot ostatecznej (B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2005, s. 323-324). Celem tegoż postępowania jest "rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego zgodnego z przepisami, głównie materialnego prawa administracyjnego, rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, a zatem jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne. W postępowaniu tym organ nie może jednak przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W przeciwieństwie do pozostałych dwóch trybów postępowania nadzwyczajnego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej (por. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, [w:] Państwo i Prawo 2001, z. 8, s. 31).
W rozpoznawanej sprawie Powiat L. wniósł, na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 KPA, o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. (Nr[...] ) zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w obrębie [...] miasta L., oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o powierzchni 8390m², stanowiącej współwłasność L.K. w udziale ¼, I.L. w udziale ¼, E. Ż. w udziale [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...]. W ocenie wnioskodawcy powyższa decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, albowiem zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem, w ocenie wnioskodawcy, zatwierdzony kwestionowaną decyzją podział narusza – nakazujący wydzielonym działkom zapewnić dostępność do drogi publicznej - zapis § 11 ust. 1 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu pomiędzy drogą nr [...], drogą do K., drogą w kierunku do Ś. i ulicą Z. (uchwała Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r., Nr[...]), a to z uwagi na fakt, iż wydzielone działki budowlane nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], graniczące z działką [...], której grunty przeznaczone są pod poszerzenie drogi, będą miały bezpośredni zjazd na drogę powiatową. Nie wydzielono bowiem dla tychże działek drogi dojazdowej ze zjazdem na drogę powiatową.
Mając zatem powyższe na względzie rozważyć należy, czy w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 7 KPA, to jest czy kwestionowana przez stronę skarżącą decyzja podziałowa zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Z treści skargi wynika nadto, iż strona skarżąca uważa też, że decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. winna zostać unieważniona na podstawie art. 156 § 2 KPA – z powodu rażącego naruszenia prawa. W istocie poza sporem jest to, że nie zachodzą pozostałe przesłanki stwierdzenia nieważności zawarte w art. 156 § 1 KPA, wymienione w pkt 1, 3, 4, 5 i 6.
Wobec tak zakreślonych granic rozpoznawania tejże sprawy koniecznym jest - celem pełnego przedstawienia motywów podjętego rozstrzygnięcia – poczynienie pewnych uwag odnośnie do możności stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na fakt, iż zawiera ona wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Istotne jest bowiem, to że literalne brzmienie przepisu z art. 156 § 1 pkt 7 KPA "jest mylące i może sugerować, iż chodzi tu o przypadki nieważności bezwzględnej. Nie należy jednak interpretować tejże przesłanki w oderwaniu od ogólnej konstrukcji eliminowania z obrotu prawnego decyzji obarczonych szczególnie ciężkimi wadami materialnoprawnymi, przyjętej w kodeksie postępowania administracyjnego" (por. G. Łaszczyca, Cz.Martysz, A. Matan; Komentarz do art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II). Przesłanka ta odsyła bowiem do tych przypadków stwierdzenia nieważności, które wynikają z przepisów szczególnych. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2010 r. (sygn. akt II OSK 26/09), przepis z art. 156 § 1 pkt 7 KPA odwołuje się do regulacji szczególnych, które nakazują wyeliminowanie z obrotu prawnego ex tunc decyzji niespełniających określonych, specjalnych warunków wskazanych najczęściej w ustawach regulujących daną materię.
W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest przepisu szczególnego, który zawierałby taką klauzulę nieważności. Za przepis taki nie można także uznać - przywołanego przez stronę skarżącą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 22 sierpnia 2008 r. - art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261 poz. 2603 ze zm.), stanowiącego, iż podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Próżno bowiem w nim szukać jakiegokolwiek zastrzeżenia skutkującego możliwością stwierdzenia nieważności z uwagi na określoną w nim wadliwość. W tym kontekście wskazać należy, iż zgodnie z powyższym przepisem w toku prowadzonego postępowania podziałowego organ właściwy w sprawie jest zobligowany do oceny dopuszczalności podziału z uwagi na jego zgodność z obowiązującym planem miejscowym.
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. słusznie uznało, że zatwierdzony decyzją z dnia [...] r. podział działki nr [...] uwzględniał zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] r. dla terenu pomiędzy drogą Nr [...], drogą do K., drogą w kierunku Ś. i ulicą Z. W tymże planie działka nr [...] położona jest bowiem w jednostce planistycznej 2MN – funkcja mieszkaniowa niskointensywna, a jej obsługa komunikacyjna odbywać się będzie przez wjazdy od drogi 3KL (ulice lokalne o szerokości linii rozgraniczających 12,0m z planowaną zabudową w odległości nie mniejszej niż 6 m od linii rozgraniczającej drogi) oraz od drogi 2KZ (ulice zbiorcze, planowane do modernizacji lub budowy jako jednojezdniowe o szerokości w liniach rozgraniczających 25m z planowaną zabudową w odległości nie mniejszej niż 7m od linii zabudowy), co oznacza, iż także wydzielenie działek budowlanych od nr [...] do nr [...] przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, które od drogi publicznej oddziela wydzielony pod poszerzenie drogi powiatowej pas gruntu jest zgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazać nadto należy, iż powierzchnie powyższych działek nie są mniejsze niż 100m², a zatem spełniają wymogi z § 9 ust. 1 pkt 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowiącego, że dla terenu oznaczonego symbolem MN powierzchnia wydzielonych działek pod zabudowę nie może być mniejsza niż 1000m².
Podkreślić w tym miejscu należy, że skoro działka nr [...] według zapisów wskazanego wyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego objęta była jednostkami 2 MN, 2 KZ, 3 KL i 10 KD, to tym samym podzielenie tej działki na działki [...] , [...] i [...] przeznaczone na poszerzenie wymienionych w miejscowym planie dróg oraz na działki od [...] do [...] przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową – jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie jest przy tym uzasadniony argument podnoszony przez stronę skarżącą, że działki od [...] do [...] nie mają wskutek tego podziału dostępu do drogi publicznej, skoro mają dostęp do terenu przeznaczonego pod poszerzenie drogi publicznej (to jest do działki[...]).
Dostęp do terenu przeznaczonego pod poszerzenie drogi publicznej jest równoznaczny z dostępem do drogi publicznej.
Sąd nie podzielił ponadto zarzutu strony skarżącej, iż w niniejszej sprawie organ zaniechał oceny koncepcji zagospodarowania obszaru przed podziałem, co stanowi naruszenie § 11 pkt 1, 2 i 3 uchwały Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. Zgodnie z tym zapisem - normującym zasady i warunki podziału nieruchomości na działki budowlane – wielkość i kształt wydzielanych działek budowlanych powinna zapewnić możliwość realizacji obiektów o funkcji podstawowej określonej w planie i zgodnie z ustaleniami planu, a przed zaopiniowaniem podziału należy sporządzić koncepcję zagospodarowania obszaru wydzielonej działki. Funkcja, wielkość i kształt wydzielonych działek, określonych w koncepcji zagospodarowania obszaru muszą spełniać warunki wynikające z ustaleń planu i z przepisów szczególnych, m.in. w zakresie: zgodności z funkcją określoną w planie, intensywnością zabudowy, zapewnieniem urządzeń towarzyszących, warunkujących prawidłowe funkcjonowanie wydzielonych działek, zapewnieniem dostępności do drogi publicznej i do sieci infrastruktury dla wszystkich powstałych w wyniku podziału działek. Słusznie więc zauważyło Kolegium, iż na etapie wstępnego opiniowania projektu podziału nieruchomości, do którego odnosi się tenże przepis, nie można wymagać od właściciela gruntu szczegółowego zaprojektowania działek objętych podziałem. Niezależnie od powyższego zważyć należy, iż brak koncepcji zagospodarowania nie może stanowić wady kwalifikowanej uzasadniającej stwierdzenie nieważności, w tym – wbrew zarzutom skargi - nie może być objęte zakresem zastosowania przepisu z art. 156 § 1 pkt 2 KPA, gdyż uchybienie to nie stanowi rażącego naruszenia prawa, rozumianego tylko jako takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Odnosząc się z kolei do zarzutu, iż Kolegium "nie uznało za przekroczenie prawa" zmiany decyzji z dnia [...] r., dokonanej decyzją z dnia [...] r., wskazać należy, iż ta ostatnia podjęta została na podstawie art. 155 KPA, w trybie odrębnego postępowania, wprowadzającego możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Postępowanie to stanowi swoisty wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej tworzącej dla stron prawa nabyte, chroniąc te prawa przed dowolną ingerencją organów administracji publicznej przez wymaganie zgody stron na jej wzruszenie i służy ustabilizowaniu określonych w wyniku postępowania administracyjnego praw i obowiązków stron w sferze prawa materialnego, gdy inaczej mówiąc - decyzja stosowania prawa powoduje rozstrzygnięcie sporu co do prawa lub usunięcie sytuacji nieustalenia prawa. Podkreślić przy tym wypada, iż postępowanie w przedmiocie wzruszenia decyzji tworzącej prawa nabyte jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym w stosunku do tego, w którym zapadła weryfikowana decyzja ostateczna i nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2000 r., sygn. akt ISA 819/99). Przeprowadzone więc w niniejszej sprawie w trybie art. 155 KPA postępowanie i podjęcie stosownej decyzji – wbrew zarzutom skarżącej strony – nie może być pojmowane jako "przekroczenie prawa", gdyż znajduje ono swoje uzasadnienie w zapisach procedury administracyjnej. Warto także dodać, iż decyzja z dnia [...] r. nie była objęta wnioskiem Starosty L. o "stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. nr [...] z dnia [...] r.", a zatem nie podlegała ocenie Kolegium pod kątem istnienia lub nieistnienia wadliwości, o jakiej mowa w art. 156 KPA.
Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącej strony sprowadzającego się do braku udziału w postępowaniu zakończonym decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności, tutejszy Sąd, podzielił stanowisko Kolegium, iż fakt ten jest bezsporny, jednakże w świetle kwalifikowanych i enumeratywnie wymienionych przesłanek w art. 156 KPA, wadliwość ta nie może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji podziałowej. Należy nadto dodać, iż tenże argument strony skarżącej podlegał już rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu zakończonym podjęciem na podstawie art. 149 § 3 KPA, decyzji z dnia [...]r. (Nr[...]) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej nr[...], położonej w obrębie [...] miasta L.
Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja nie zawiera żadnej z wadliwości określonej w art. 156 KPA, upoważniającej do stwierdzenia jej nieważności - stanowiącej wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, o jakiej mowa w art. 16 § 1 KPA - co też oznacza, iż zasadnym było zakończenie wszczętego postępowania poprzez podjęcie orzeczenia o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r. W ocenie Sądu, kwestionowana przez stronę skarżącą decyzja Kolegium nie została podjęta z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło