II SA/Wr 2842/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Daria Sachanbińska Sędzia NSA - Jerzy Krupiński Asesor sądowy - Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy - Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę Starosta [...] decyzją z dnia [...], nr [...], opartą o przepis art. 6 pkt. 6 lit. b, art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił przyznania H. R. zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca, zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w N. od dnia 12 czerwca 2001 r. i posiadający prawo do zasiłku dla bezrobotnych, nie posiada wymaganego okresu uprawniającego do zasiłku, gdyż udokumentował okres pracy wynoszący 31 lat, 8 miesięcy i 18 dni stażu pracy oraz 2 lata, 6 miesięcy i 28 dni zatrudnienia w warunkach szczególnych. Przez organ nie został uznany jako okres zatrudnienia w szczególnych warunkach okres od 1 czerwca 1984 r. do 30 listopada 1996 r., wykazany w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych, wystawionym przez Archiwum A S.A. w N., gdyż okres ten nie został stwierdzony przez zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, stosownie do treści § 2 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). W odwołaniu od powyższej decyzji H. R. podnosił, że nie może przedłożyć świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawionego przez zakład pracy, ponieważ ogłoszono jego upadłość. Dodatkowo przedłożył również zaświadczenie z dnia 28 września 2001 r., wydane przez Archiwum A S.A. w N. W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania Wojewoda [...], decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. W uzasadnieniu przytoczył treść przepisu art. 37j ust 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r, o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wskazując, że zgodnie z art. 37j ust. 1 a tej ustawy okresy wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. W sprawie zatrudnienia w szczególnych warunkach należy stosować rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późno zm.), które w § 2 ust. 2 stanowi, że okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy. Wywodził, że na dzień wystawiania świadectwa pracy pracodawca H. R. – A - był w posiadaniu jego pełnej dokumentacji osobowej i mógł, jeśli nie istniały obiektywne przeszkody, wydać świadectwo pracy na właściwym druku, potwierdzając jego zatrudnienie w szczególnych warunkach, natomiast do wydania takiego świadectwa nie jest właściwe Archiwum tego zakładu. Również przedłożone zaświadczenie z dnia 28 września 2001 r. nie jest dokumentem spełniającym wymogi obowiązujących przepisów prawa. W skardze na powyższą decyzję H. R. podnosił, że w Urzędzie Pracy uzyskał informację, iż świadectwo pracy wydane przez Archiwum musi zostać potwierdzone sądownie, natomiast w kancelarii Sądu Pracy w N. stwierdzono, że sprawa ta leży w gestii Wojewody. Poza tym w dacie wydawania świadectwa pracy przez zakład pracy nie spełniał przesłanek do przyznania zasiłku przedemerytalnego i z tego powodu nie otrzymał świadectwa pracy w szczególnych warunkach. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podając ponadto, że był zobligowany do stosowania przepisów obowiązujących w dacie rozstrzygania odwołania tj. z uwzględnieniem nowelizacji ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 22 czerwca 2001 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 973), obowiązującej od dnia 12 września 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta odpowiada wymogom prawa. Materialnoprawną podstawą, na której należało rozstrzygnąć o zgłoszonym przez stronę żądaniu są przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r., Nr 6, poz.56 z późn. zm.), w szczególności przepis art. 37j tej ustawy. W tym miejscu należy odnotować, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywał zmieniony stan prawny, wprowadzony od dnia 12 września 2001 r. ustawą z dnia 22 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 89, poz. 973). Przepisem art. 1 pkt 35 tej ustawy dodany został przepis art. 37j ust. 1a, stanowiący, że okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w ust. 1, są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Powołanym przepisem wprowadzone zostało zatem ustawowe ograniczenie w zakresie dowodów, albowiem wykluczono dopuszczalność dowodu, ograniczając się do dowodu z dokumentu, przy tym dokumentu kwalifikowanego, tj. do orzeczenia sądowego albo dokumentacji "określonej w odrębnych przepisach". W ocenie Sądu zasadnie w zaskarżonej decyzji przyjęto, że owe "odrębne przepisy" to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późno zm.), a w konsekwencji "dokumentacja określona w odrębnych przepisach" to świadectwa pracy, o których mowa w § 2 ust. 2 tego rozporządzenia. Akt ten przewiduje, że zaświadczenia muszą być sporządzone przez zakład według sformalizowanego wzoru lub też muszą być umieszczone w świadectwie pracy. Podkreślić należy, że zatrudnienie w warunkach szczególnych jest kwalifikowanym okresem zatrudnienia, zważywszy, że warunkiem uznania takiej pracy jest by była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). Powołany przepis art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowił, że zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Przedmiotowa sprawa dotyczy możliwości zastosowania przepisu art. 37j pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, albowiem H. R. nie udokumentował okresu wynoszącego 35 lat pracy, udokumentował natomiast okres zatrudnienia wynoszący łącznie 32 lata pracy. Przepis ten mógłby mieć jednak zastosowanie pod warunkiem jednoczesnego udowodnienia okresu pracy w szczególnych warunkach wynoszącego co najmniej 15 lat, przy czym skarżący przedstawił świadectwa pracy w szczególnych warunkach na okres wynoszący 2 lata, 6 miesięcy i 28 dni. Skarżący tak w odwołaniu, jak i w skardze domaga się zaliczenia pracy w A S.A. w okresie od 1 czerwca 1984 r. do 30 listopada 1996 r. jako pracy w szczególnych warunkach. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy tj. z treści świadectwa pracy, wydanego w dniu 30 listopada 1996 r., wynika, że skarżący był zatrudniony w okresie od 1 czerwca 1984 r. do 30 listopada 1996 r. w A S.A. na stanowisku ślusarz-spawacz. W pkt 8 świadectwa wystawiający je zakład pracy A S.A. w upadłości nie potwierdził faktu wykonywania przez H. R. pracy w szczególnych warunkach. Poza tym w aktach znajduje się świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wydane przez Archiwum A SA i podpisane przez archiwistkę, stwierdzające fakt wykonywania pracy na stanowisku wymienionym w wykazie A dziale XIV poz. 12 pkt 9, 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 listopada 1983 r. (Dz. U. 8, poz. 43), a nadto zaświadczenie tego Archiwum z dnia 28 września 2001 r., również podpisane przez archiwistkę, stwierdzające, że stanowisko ślusarz-spawacz zalicza się do pracy w szczególnych warunkach. W świetle przedstawionych wyżej rozważań należało uznać, że świadectwo pracy wydane przez Archiwum zlikwidowanego zakładu pracy nie jest świadectwem pracy, o jakim mowa w § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Natomiast treść przepisu art. 37j ust. 1 a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z przepisem § 2 ust. 2 w/p rozporządzenia, wyłącza w przedmiocie uwzględnienia pracy w warunkach szczególnych możliwość uwzględnienia dla celów dowodowych zaświadczenia Archiwum zlikwidowanego zakładu pracy o zaliczeniu stanowiska zajmowanego przez pracownika do pracy w warunkach szczególnych. Odmienny pogląd pozostawałby w sprzeczności z powszechnie obowiązującym prawem. Ponadto w tym miejscu należy zauważyć jeszcze, że zadania archiwum, wynikające z ustawy z dnia 14.07.1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U Nr 38 poz. 173 ze zm.) polegają na wydawaniu uwierzytelnionych odpisów, wypisów, wyciągów i reprodukcji przechowywanych materiałów, a także zaświadczeń na podstawie tych materiałów, przy czym zaświadczenia te są informacją o znajdowaniu się w zasobie dokumentów świadczących w sposób niewątpliwy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2002 r., sygn. I SA 269/02 System Informacji Prawnej LEX 82645). Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 lipca 2002 r. (sygn. SN III KKO 2/02,OSNP z 2003 r., nr 14, poz. 345) wskazał, iż "w sytuacji, gdy osoba zainteresowana ubieganiem się o przyznanie tzw. świadczenia przedemerytalnego nie dysponowała niezbędną dla tego celu "odpowiednią dokumentacją", na podstawie której możliwe byłoby stwierdzenie posiadania przez nią wymaganych okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach, mogła ona na ogólnych zasadach wystąpić do właściwego sądu z powództwem o ustalenie w trybie art. 189 KPC, w celu uzyskania orzeczenia sądowego potwierdzającego jej zatrudnienie w szczególnych warunkach w określonym czasie" Poza tym w powołanym orzeczeniu wskazano również na możliwość wystąpienia z takim powództwem nawet wobec uchylenia art. 37j ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu z dniem 1 stycznia 2002 r. przepisem art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793). Mając na względzie fakt, że kwalifikowany okres zatrudnienia, jakim jest wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, nie zostało udokumentowane dla celów przyznania zasiłku przedemerytalnego w sposób przewidziany przepisem art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, należało stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Nie doszło również do naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skargę należało oddalić.