II SA/Wr 286/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA /del./ Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 /dziesięć/ zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. O. od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie uznania zdolności do służby wojskowej w gr I – zdolny do służby wojskowej /kat. A./ na na podstawie art.29 ust.l pkt 1 w zw. z art.26 ust.l i art.28 ust.2 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1992 r. nr 4 poz.16) oraz § 6 pkt 1 i § 32 ust.l-K3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. nr 57 poz.278 ze zm.) utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie. W odwołaniu T. O. powoływał się na fakt leczenia psychiatrycznego, przyjmowanie leków psychotropowych oraz przedstawił opinię psychologiczną, którą – jego zdaniem "nie czytał lekarz psychiatra badający go dn. [...] r. na TWKL w Ł.." W motywach uzasadnienia stwierdzono, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej uznała, że stwierdzone schorzenia oraz obecny stopień ich nasilenia ustalony w wyniku przeprowadzonych badań lekarskich specjalistycznych (psychiatryczne, okulistyczne i laryngologiczne ) oraz badanie własne TWKL w Ł. tj.: 1. Zespół nerwicowy zakwalifikowany przez badającego lekarza psychiatrę do § 67 p. 1, a więc nieznacznie upośledzający zdolności adaptacyjne, 2. Skrzywienie przegrody nosa nie upośledzające drożności nosa § 26 p. 3, 3. Blizny pooparzeniowe prawego nadgarstka nie upośledzająca sprawności ustroju § 3 p.l, 4. Blizny lewego ramienia nie upośledzające sprawności ustroju § 3 p. 1. 5. Wzrost powyżej 185 cm § 1 p.l, zgodnie z zał. nr 1 do w/w rozp. MON kwalifikują orzekanego do zdolności do służby wojskowej. Również w przeprowadzonym badaniu lekarskim specjalistycznym neurologicznym nie stwierdzono zmian. W skardze na to orzeczenie do sądu administracyjnego T. O. podniósł, podobnie jak w postępowaniu odwoławczym, że jest chory i leczy się w poradni zdrowia psychicznego w Ł.. Cierpi na zaburzenia nastroju, od depresji do agresji. Przyjmuje leki psychotropowe, a pobyt w wojsku spowoduje przerwę w leczeniu. Komisja lekarska nie zapoznała się z dokumentacją wystawioną przez lekarza psychiatrę, nikt go nie badał. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej, ponieważ ustalenie stanu zdrowia T. O. oparto na wynikach specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzonych przez lekarzy uprawnionych do badań dla potrzeb orzeczniczych wojskowych komisji lekarskich, a ustalenia zdolności do służby wojskowej dokonano zgodnie z przepisami rozporządzenia MON z dnia 10.06.1992r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Badający dla potrzeb orzeczniczych lekarz specjalista psychiatra rozpoznał zespół nerwicowy propozycja orzecznicza § 67 p. 1 z zał. nr 1 do w/w rozp. MON (nieznacznie upośledzający zdolności adaptacyjne). Badający dla potrzeb orzeczniczych lekarz specjalista neurolog nie stwierdził zmian w przedmiotowym stanie neurologicznym, a stwierdzone w wyniku konsultacji otolaryngologicznej skrzywienie przegrody nosa i ustalenie badaniem własnym Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ł. blizny pooparzeniowej prawego nadgarstka, blizny lewego ramienia oraz wzrost powyżej 191 cm mieszczą się w zakresie pojęciowym § 26 p. 3, § 3 p. 1, § 3 p. 1 oraz § 1 p. 1. Zarówno w/w § i pkt jak i wcześniej ustalony § 67 p. 1 kwalifikują w grupie I orzekanych (poborowi) do kat. A – zdolny do służby wojskowej. Przedstawiona do wglądu komisji przez poborowego dokumentacja medyczna w postaci kserokopii Historii Choroby Poradni Zdrowia Psychicznego nie stoi w sprzeczności z ustaleniami badającego dla potrzeb orzeczniczych lekarza specjalisty psychiatry – rozpoznanie zespół nerwicowy. Zgodnie z § 32 ust. 2 w/w rozp. MON wojskowa komisja lekarska rozpatrująca odwołanie orzeka w zasadzie na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach orzeczniczo-lekarskich; w razie potrzeby komisja może przeprowadzić ponowne badanie, skierować na obserwację szpitalną jak również dodatkowe postępowanie dowodowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Terenowe i Rejonowe wojskowe komisje lekarskie, powołane na podstawie art. 26 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej do określania zdolności poborowych do służby wojskowej, są w rozumieniu tych przepisów oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego organami administracji, a orzeczenia tych komisji o uznaniu poborowego za zdolnego do służby wojskowej i ustaleniu kategorii tej zdolności - są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie może więc budzić wątpliwości, że w zakresie nieunormowanym przepisami szczególnymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego (min. art. 6, 7, 80). Szczególne zasady określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach zostały unormowane w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. Zgodnie z § 19 ust. 1 powyższego rozporządzenia orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać rozpoznanie lekarskie, ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, oraz szczegółowe uzasadnienie orzeczenia i pouczenie o prawie wniesienia odwołania. Z uwagi na zasadę wyrażoną w art. 140 k.p.a. powyższe wymogi formalne, w tym obowiązek szczegółowego uzasadnienia orzeczenia, mają również zastosowanie do orzeczeń wydanych przez wojskowe komisje lekarskie rozpatrujące odwołania w trybie § 32 cyt. rozporządzenia. Ponieważ omawiana ustawa o powszechnym obowiązku obrony ani wydane na jej podstawie rozporządzenie wykonawcze nie precyzują, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, należy w tym zakresie stosować przepis art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, iż z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) wynika obowiązek organu odwoławczego do rozpatrzenia sprawy ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że organ ma obowiązek dokonać merytorycznej i prawnej oceny zasadności kwestionowanej decyzji i rozpatrzyć wszystkie żądania strony, w tym podnoszone w odwołaniu, oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że zarówno zaskarżone orzeczenie, jak i orzeczenie je poprzedzające nie zawiera uzasadnienia, które w wyczerpujący sposób spełniałoby wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Tak organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie ustosunkowały się do dołączonej do akt sprawy opinii psychologicznej T. O. sporządzonej przez psychologa M. C., w której m.in. napisano: "W badaniu testem MMPI wystąpiła agrawacja objawów chorobowych (symulacja +16). Profil testu jest nieprawidłowy. Pacjent może odczuwać nadmierne pobudzenie i agresję, czego nie potrafi rozładować. Może mieć kłopoty z kontrolą emocji i koncentracją uwagi. Ponadto może odczuwać lęk i niepokój. Wyniki wskazują na duże trudności pacjenta w relacjach interpersonalnych, utratę poczucia własnej wartości. Wyniki skali PP są podwyższone i mogą wskazywać na zaburzenia w sferze osobowości pacjenta. Może występować u niego negatywne nastawienie wobec innych i obecnie obniżony nastrój. Zaburzenia mogą też dotyczyć sfery poznawaczej, woli i kontroli." We wnioskach napisano m.in.: Symulacja w kierunku złego funkcjonowania (+16). Wyniki nieprawidłowe wskazują głównie na trudności z rozładowaniem napięcia i agresji oraz nadpobudliwość i reakcje maniakalne. Możliwe zaburzenia osobowości. Wobec stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 6, art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z § 19 ust. 1 pkt 3 wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 grudnia 1992r., które to naruszenia w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 powołanej ustawy – Przepisy wprowadzające ... . Sąd nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż decyzja orzekająca o zdolności do służby wojskowej nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.