II SA/Wr 287/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-06-29
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Jurkiewicz, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie betoniarni może zostać wydana, jeśli inwestor rozpoczął już prace budowlane bez wymaganego pozwolenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że rozpoczęcie prac budowlanych bez pozwolenia nie stanowiło przeszkody do wydania decyzji o warunkach zabudowy, zwłaszcza gdy modernizacja miała na celu zmniejszenie uciążliwości dla środowiska. Sąd podkreślił, że kwestia samowoli budowlanej powinna być rozpatrywana w odrębnym postępowaniu, a ochrona interesów osób trzecich jest realizowana na różnych etapach procesu inwestycyjno-budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o ustaleniu warunków zabudowy dla przebudowy i rozbudowy betoniarni. Skarżący, sąsiadujący przedsiębiorca, zarzucał negatywne oddziaływanie betoniarni na jego działalność oraz rozpoczęcie prac budowlanych bez pozwolenia. Organy administracji uznały, że modernizacja ma na celu usprawnienie i unowocześnienie betoniarni, a ocena oddziaływania na środowisko wykazała potencjalne wyeliminowanie zagrożeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. H. – Przedsiębiorstwo Produkcji A we W., obecnie Przedsiębiorstwo Produkcji B Spółka Akcyjna we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia na rzecz C Sp. z o.o. w O. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie betoniarni wraz z infrastrukturą techniczną przy ul. Ż. [...] we W. oddala skargę
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent W. na podstawie art. 40 ust. 1 i 3 i art. 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. nr 15, poz. 139) i zgodnie z ustaleniami planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego rejonu przemysłowego L. we W. (uchwała Miejskiej Rady Narodowej Nr [...] z dnia [...]r.), ustalił dla C Sp. z o.o. w O. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie betoniarni wraz z infrastrukturą techniczną we W. przy ul. Ż. [...]. Według decyzji inwestycja obejmuje budowę zespołu recyklingu, montaż filtrów odpylających na istniejących silosach, remont wieży mieszalniczej węzła betoniarskiego, rozbudowę magazynów spoiw hydraulicznych, budowę zintegrowanego systemu kontroli procesów produkcyjnych, montaż zespołu wag elektronicznych dozujących komponenty do mieszanek, budowę węzła grzewczego do zimowej produkcji betonu, montaż kontenera magazynowego na dodatki chemiczne, budowę zaplecza biurowo-socjalnego z laboratorium, utwardzenie dróg dojazdowych i placu manewrowego, rozbudowę istniejącej sieci kanalizacyjnej, rozbudowę istniejącego przyłącza energetycznego, budowę przyłącza odprowadzającego ścieki socjalno-bytowe do kolektora ul. Ż., budowę studni wodociągowej i zagospodarowanie terenu (drogi dojazdowe i dojścia, plac manewrowy, zieleń izolacyjna). Jak wskazano w decyzji, obszar inwestycji położony jest w kompleksie terenów przemysłu i składów. Określono warunki wynikające z ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane, z ustawy z dnia 31.01.1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska i z ustawy z 27.06.1997r. o odpadach. Stwierdzono uzyskanie uzgodnienia projektu decyzji dla inwestycji mogącej pogorszyć stan środowiska przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Dyrektora Wydziału Ochrony i Kształtowania Środowiska, a ponadto poinformowanie o planowanej inwestycji stowarzyszenia ekologicznego i rady osiedla. W zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich decyzja powołała treść art. 5 Prawa budowlanego. Wskazano, że projekt budowlany, uwzględniający wnioski oceny oddziaływania na środowisko dot. wybudowania instalacji recyklingu odpadów i wód opadowych, zhermetyzowania układu dozującego z filtrami na silosach cementu, utwardzenia dróg dojazdowych i placów manewrowych oraz obsadzenie granic działki pasem zieleni izolującej – podlega opiniowania przez Inspekcję Sanitarną.
Od decyzji tej odwołanie złożył S. H. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcji A we W. przy ul. Ż. [...]. W odwołaniu wskazał, że w sąsiedztwie betoniarni znajdują się oprócz jego przedsiębiorstwa także Spółdzielcze Zakłady Piekarsko-Ciastkarskie D, czego nie uwzględniły organy pozytywnie opiniujące realizacje inwestycji. Opisał niekorzystne oddziaływanie funkcjonującej betoniarni na filtry urządzeń wentylacyjnych Przedsiębiorstwa i rowy odwaniające. Zarzucił ponadto, że roboty objęte decyzją są już w toku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że opisane w odwołaniu uciążliwości związane z funkcjonowaniem betoniarni odnoszą się do stanu aktualnego. Tymczasem zamierzeniem inwestora jest usprawnienie i unowocześnienie betoniarni, a nie tylko rozbudowa. Inwestycja została zakwalifikowana jako mogąca pogorszyć stan środowiska i dlatego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1986r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, poz. 589), została opracowana przez biegłych ocena oddziaływania na środowisko, w której stwierdza się m.in., że przeprowadzenie prac modernizacyjnych na terenie betoniarni wpłynie na wyeliminowanie wielu zagrożeń dla środowiska. Modernizacja została uzgodniona przez Prezydenta W. oraz Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Decyzja stanowiła stwierdzenie dopuszczalności lokalizacji inwestycji na określonym terenie, zaś zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz.1 39 ze zm.) nie można było odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia, które nie było sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kwestia możliwości realizacji zamierzenia inwestycyjnego jest rozstrzygana na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydawania pozwolenia na budowę.
W skardze na powyższą decyzję, nazwanej odwołaniem oraz wyjaśnieniem, skarżący S. H. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wskazał, że Kolegium nie zapoznało się dokładnie z treścią odwołania oraz z żadną analizą oddziaływania mającej powstać betoniarni na znajdujące się w odległości 12 m duże, znaczące dla miasta zakłady produkcji spożywczej jak farmaceutycznej. Pyły oraz zanieczyszczenia pochodzące z istniejącej już betoniarni powodują zanieczyszczenia skomplikowanych systemów klimatyzacyjno-wentylacyjnych, intensywne wymiany filtrów, zanieczyszczenie elewacji i systemów odprowadzania wód deszczowych oraz zapylenie drzew. Nie powinno się wydawać warunków zabudowy dla betoniarni, gdy uprzednio wydano pozwolenia na budowę nowoczesnych obiektów farmaceutycznych i spożywczych. Skarżący podtrzymał twierdzenie, że 80% prac opisanych w decyzji jest realizowanych bez pozwolenia. Skarżący wyraził nadzieję, że odpowiednie organy sprawdzą ten fakt. Nie wynikało jednak ze skargi, aby powiadomił organy nadzoru budowlanego o samowoli budowlanej. Na końcu stwierdził, że z dokumentacji nie wynika, kto jest inwestorem betoniarni.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Betoniarnia była obiektem istniejącym, produkującym na bieżąco beton. Znajduje się tam węzeł betoniarski, położony centralnie na zajmowanym przez betoniarnię terenie. Do węzła przylega magazyn surowców mineralnych (konstrukcji szkieletowej), który jest podzielony na pięć części. Po drugiej stronie węzła są zlokalizowane trzy jednokomorowe silosy. Decyzja lokalizacyjna nie dotyczy zatem budowy, a jedynie przebudowy i rozbudowy obiektu już istniejącego. Projektowana modernizacja jest przedsięwzięciem porządkującym teren istniejącej betoniarni poligonowej i nie wydaje się być inwestycja pogarszająca warunki funkcjonowania sąsiednich obiektów. Według załącznika graficznego pierwszoinstancyjnej decyzji w odległości 12 m od granicy działki znajduje się obiekt kubaturowy, zaś węzeł betoniarski i skład kruszywa znajdują się w dalszej odległości. Na terenie betoniarni prowadzone są obecnie prace porządkowe, polegające na wywozie uszkodzonych płyt drogowych oraz nadmiaru ziemi zalegającej na placu manewrowym. Modernizacja wpłynie na wyeliminowanie wielu zagrożeń dla środowiska. Nie ma wątpliwości co do osoby inwestora, o ile nawet dokumenty wymieniają także jego pełnomocników.
Na rozprawie udział w sprawie zgłosiła spółka Przedsiębiorstwo Produkcji Farmaceutycznej B S.A. we W., do której skarżący S. H. wniósł aportem majątek swojego przedsiębiorstwa, w wyniku czego Spółka wstąpiła w jego prawa, co udokumentowała odpisem z KRS oraz umowy przeniesienia własności przedsiębiorstwa i objęcia akcji, wnosząc o uwzględnienie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 15.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Dokonując tej kontroli poprzez orzekanie w sprawach skarg na określone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, sady administracyjne uwzględniają stan faktyczny sprawy z daty orzekania przez organ, którego aktu kontrola dotyczy oraz sprawdzają jego zgodność z prawem obowiązującym w tej dacie.
Skarżący trafnie dostrzegł potrzebę przestrzegania przez inwestora, a przede wszystkim organy wydające decyzje w toku podejmowanego przez inwestora procesu inwestycyjno-budowlanego, trzech ustaw o charakterze materialnoprawnym, regulujących warunki zmiany zagospodarowania terenu oraz podjęcia robót budowlanych, w obu przypadkach w nawiązaniu do wymogów ochrony środowiska w toku procesu inwestycyjnego.
Jak stanowił art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1994r. Nr 15, poz. 139), nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie nie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W nin. sprawie nie uległo wątpliwości i nie było kwestionowane, że modernizacja betoniarni nie była sprzeczna z ustaleniami planu odnoszącymi się do terenu zamierzonej inwestycji.
Brak tej sprzeczności nie był jednak wystarczającą przesłanką do uwzględnienia wniosku inwestora, gdyż dodatkowe wynikały z przepisów ogólnych cyt. ustawy (art. 1 ust. 2, art. 3) oraz z wymagań decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 42 ust. 1 pkt 3 i 5) i niezbędności uzgodnień (art. 40 ust. 4 pkt 2), zatem w szczególności wymagały rozważenia względy ochrony interesu prawnego skarżącego w nawiązaniu do instytucji prawnych ochrony środowiska (podstawową w tym zakresie była ustawa z dnia 31.01.1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, dz. U. z 1994r. Nr 49, poz. 196 ze zm.). Osobną kwestią było rozważenie zgłoszonego przez skarżącego zarzutu, że przeszkodą dla wydania decyzji pozytywnej dla inwestora powinno być samowolne rozpoczęcie przez niego budowy. W tym zakresie należało wskazać na ogólnikowość tego zarzutu, nie popartego żadnymi konkretnymi twierdzeniami. Skarżący, nie będący osobą nieporadną, lecz przedsiębiorcą, nie przejawił żadnej aktywności w kierunku ochrony swych praw w ramach omawianego zarzutu, zarówno w tym postępowaniu, jak też poprzez zaangażowanie organów nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania na podstawie art. 48 lub art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (ówcześnie Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 126). Było oczywiste, że obecnie, gdy jak twierdził skarżący na rozprawie, budowa została zakończona i toczą się inne postępowania administracyjne związane z dalszymi stadiami procesu inwestycyjno-budowlanego, spóźnione byłoby ustalanie przesłanek faktycznych wadliwości zaskarżonej decyzji z tego punktu widzenia. Można co najwyżej wytknąć organowi odwoławczemu, że nie zażądał od skarżącego wyjaśnienia ogólnikowego zarzutu "robót w toku", co mogłoby dopiero wywołać obowiązek procesowy organu podjęcia w tym zakresie dalszych czynności wyjaśniających. Tymczasem w toku postępowania administracyjnego i sądowego obrona prowadzona przez skarżącego sprowadzała się do kwestionowania bytu betoniarni w sąsiedztwie przedsiębiorstwa skarżącego, z uwagi na niekorzystne oddziaływania z jej terenu. Można było odnieść wrażenie, że skarżący przy okazji starań właściciela betoniarni o dokonanie jej modernizacji, pragnie uzyskać rozstrzygnięcia prowadzące do likwidacji betoniarni. Należało zgodzić się z argumentacją przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zgłoszenie przez skarżącego uciążliwości dotyczą funkcjonującej betoniarni, zaś postępowanie dotyczy wydania decyzji umożliwiającej zmniejszenie tych uciążliwości, co czyniło sprzeciw skarżącego pozbawionym racjonalnych podstaw. Trafna była ponadto argumentacja organu dotycząca samodzielnego znaczenia poszczególnych stadiów procesu inwestycyjno-budowlanego, bowiem ochrona interesów osób trzecich realizowana jest w odrębnych zakresach w toku postępowania w sprawie warunków zabudowy i pozwolenia na budowę (patrz J. Skrzydło-Niżnik, P. Dobosz "Prawne problemy procesu inwestycyjno-budowlanego i konserwatorskiego" s. 16-17, 20-21, 30-32, 35-39 z powołanym tam orzecznictwem sądowoadministracyjnym). Ochrona ta w stadium podlegającym w nin. sprawie kontroli została zapewniona zgodnie z prawem, co wynikało z treści decyzji organu pierwszej instancji oraz zgromadzonego w aktach materiału. Szczególne znaczenie w tym zakresie miała treść postanowień wydanych w toku uzgodnień, których skarżący nie kwestionował, oraz treść oceny oddziaływania na środowisko, do której skarżący nie zgłosił żadnych zastrzeżeń (w szczególności k. 12-18, k. 20-25, k. 27 oceny oraz zdjęcia).
Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. nr 153, poz. 1271), orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło